• 27 Ekim 2018, Cumartesi

ATÇALI KEL MEHMET (3)

‘’VALİ-İ VİLAYET, HADEME-İ DEVLET, ATÇALI KEL MEHMED’’

IŞIK DOĞUDAN YÜKSELİR; AMA BATI DEVRİMİN ANAYURDUDUR

 

 

Atçalı Kel Mehmed’in yaşam öyküsünün ilgimi çekmesinin nedeni onun kendisini Aydın Valisi ilan etmesi ve ‘’Vali-i Vilayet, Hademe-i Devlet Atçalı Kel Mehmed’’ yani devletin hademesi olarak vilayetin valisi olduğunu ilan eden mührü yaptırması.

Ayrıca bildiğim kadarıyla hiçbir efe böylesi ölümcül bir riske girmedi.

Atçalı Kel Mehmed’i farklı yapan neydi?

Atçalı Kel Mehmed’i Osmanlı yönetimi Aydın Valisi olarak atamadı; ama Atçalı, Osmanlının gözüne girmek için devletin hademesi olduğunu belirterek bağlılığını göstermiş oldu.

Atçalı Kel Mehmed’in ilgimi çeken yanlarından biri de, Atça’ya gittiğimde, onun heykelinin yanındaki çeşmedeki yazıydı.

‘’SU ELİN, ÇEŞME ELİN, TEKNE KEL’İN’’

Bu sözün anlamı da, çeşmeyi yapmışlar, suyu getirmişler; ama su boşa akmaya başlamış. Atçalı da bir tekne yaptırarak suyu kullanılır duruma getirmiş.

Atçalı’nın ilgimi çeken bir başka yanı da, adam öldürmeden, girdiği çatışmada adam yaralayıp, yaralandıktan sonra, devlet kovuşturmasından kurtulmak için dağa çıkarak eşkıyalığa başladıktan sonra büyük bir dönüş yaparak

Halk kahramanlığına soyunuşudur.

Atçalı’nın bu değişimi, özünde Osmanlıya, düzene başkaldırmaktır.

O, istediği kadar ‘’hademe-i Devlet’’ desin, Osmanlı, kendi düzenini korumak için onu ve taraftarlarını mutlaka yok ederdi. Ve öyle de oldu.

Atçalı Kel Mehmed’in asıl ilginç olan yanı, ne oldu da eşkıyalıktan halk kahramanlığına soyundu?

Benim vurgulamak istediğim Aydın’da hatta ege bölgesinde yetişmiş ne kadar efe varsa, bunlardan hiç birisinin Atçalı Kel Mehmed gibi olmadıklarıdır.

Atçalı Kel Mehmed’in eylemlerinin amacı halkın egemenliğini sağlamak üzerine yapılmış görünüyor, peki gerçekten böyle ise eğitimi hakkında hiçbir bilgi olmayan, sıradan bir köylü ve garip bir insanın böylesi ağır bir sorumluluğu neyine güvenerek üstlendiğidir.

Ben bu konuda bir belge bulamadım; ama söylenti üzerine çok duyum aldım.

Etem Oruç, ’’Atçalı Kel ve Yağdereli Sinanoğlu Efe adlı kitabında, Atçalı Kel için şunları yazmış.

‘’Atçalı Kel, yoksul bir zeybektir. Genç yaşında Şeyh Bedreddin’in Varidat’ını Biresse’li Bilge Hoca’dan öğrenmiştir. Ezilmişliğe ve horlanmışlığa başkaldırarak genç yaşında dağa çıkmış, daha sonra da bir başkaldırının, ihtilalin önderi olmuştur. Onun bu baş kaldırısını Osmanlı belgeleri,’’ Aydın İhtilali’’ olarak gösteriyorlar.

Eşkıyalık için dağa çıkan, okuryazarlığı olup olmadığı bile bilinmeyen birisinin, halk kahramanlığına soyunmasının altında, gerçekten Biresse’li bilge hocanın verdiği eğitim varsa; Atçalı Kel Mehmed’in sahip olduğu; ama farkında olmadığı ‘’devrimci’’ yanı meydana çıkmış oluyor.

Etem Oruç’un yazdıklarının ne denli gerçekçi olduğunu bilemem; ama düşündüğüm ve bulmaya çalıştığım, Atçalı Kel’in bilinçlenmesini sağlayan gücü nasıl elde ettiğidir.

Bunu kim bulursa, devrimin Anayurdu’nun batı olduğunu kanıtlamış olacaktır…

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.


Bugün için kayıtlı nöbetçi eczane bilgisi bulunamadı.
13 / 8 Sağanak yağışlı
Yarın: 12/4 Güneşli