• 3 Temmuz 2018, Salı

DE-VE BO-KU SAVAŞLARI

Deve Boku Savaşları adı size ilginç gelebilir. Aydın’ın gelini olan İnci Gürbüzatik’in romanının adı. Olaylar 1950 yılı Aydın’ında geçiyor. O günleri o denli güzel anlatıyor ki Aydınlı biri olarak romanı okurken, “ Ben Aydın’ı sadece bakmışım, görememişim” diyesim geliyor.

Bir Aydın Hikayesinden yola çıkılarak yazılan bu romanda,“Devenin boklarını anlatalım önce de okuyucunun merakını giderelim…”

“Toprak yolda ilerlemekte olan develer. Yürüyüşlerindeki zarif salınımlarla müziğe dönüşen kalın ince çan sesleri. Develerin ardından, ağır pazar yüklerinin tozuttuğu toprağa ‘pat pat’ düşmekte olan cevizden biraz daha irice, kara kara toplar. Onları toplama telaşında, aceleci, gürültücü çocuklar. Kirli eller, parmaklar, sertleşip birer top güllesine dönüşecek boklar...”

Girişte başka söyledikleri de var…

“Çocuklarla yaptığımız savaşlar sürerken dünyada, devletler arasında olduğu gibi ana babalarımız arasında da savaşlar olduğunu bilir, görür hissederdik. Anlayıp hissettiğimiz tek gerçek, o savaşlarda en derin yaraları bizim aldığımız, haksızlığa, anlayışsızlığa en savunmasız olduğumuz çocukluğumuzda uğradığımızdı. Barıştan bihaber, sevmeyi, hoşgörüyü, adalet ve vicdanı kendi kendimize, sonradan öğrendik. Aşkın sessiz tanıklarıydık.”

Deve Boku Savaşları aslında bir aşk romanı. Bu adın konmuş olması da yazarın gizemli bir bakışı. Aslında eski Aydın’daki bir Rum evinin kapı tokmağından başlayan bir aşk. Çift kanatlı kapının tokmağının bir yanında kadın diğer yanıda erkek başı var. Her açılış ve kapanışta öpüşüyor kapı tokmağı. Sevdanın simgesi bir kapı tokmağı.

İnci Gürbüzatik’in 27 Haziran günü Kuşadası-KUAKMER kültür merkezindeki sunumunda kendisine sormuştum: “Bu orijinal kapı tokmağı hâlâ o kapıda duruyor mu?” diye. 1950 yılının bir ayını anlattığı romanının geçtiği evin de yerinde yeller esiyormuş. Eğer yerinde olsaydı bir müzeye dünüştürülebilirdi.

Kitapta betimlemeler ve ruh tahlilleri o denli güzel yapılmış ki okurken Mehmet Rauf’un “Eylül” romanını anımsadım birden.

“Kadın sıcak, gizemli görünüyor, ara sıra yüzünde belirip soluveren gülümsemesiyle ne düşünüyor olabileceği konusunda ipucu vermediğinden merak uyandırıyordu. Gözleri kapalı, derin soluklar alıp verirken, dolgun, şeffaf göğsü, kuş gibi inip kalkıyor, bukleli sarı saçları rüzgârda uçuşuyordu. Güzelliğinin farkında olan bütün kadınlarda görülen, karşısındakini tepeden bakan o küstah gülümseyiş yoktu dudaklarında. Vural’ın gözü, hem yolda, hem de kadında, aklı zaten kadındaydı. Onunla ilk karşılaştığı anda gözleri kamaşmış, tatlı bir sıcaklıkla ürperip kendinden geçmiş, arabasına binişiyle birlikte esrik bir ruh hali içinde onun da kendisinin de kim olduğunu unutmuştu. İçinden, ‘Bakmıyormuşuşum gibi seyrine doyamadığım kadın’ derken şaşıyordu kendine. Yol, zamanın duruyor gibi göründüğü Çine Çayı kıyısından sanki Aydın’a doğru değil de masalsı bir boşlukta sonsuzluğa doğru uzanıyor, hava parfün, pembe zakkum, acı-yanık şeker kokuyordu.”

Kitabı okurken yıllar öncesine bir yolculuğa çıkıyorsunuz Aydın’da. Ayten Hanımın yaşantısı, Anadolu kadınının yazgısı. Feride Hanım, bir başka yürek sızısı. Şöför Vural ne yapsın, iki arada bir derede. Hayalet Süleyman, Taktak Halil, Domat Kemal Coşkun’nun arkadaşları… Çocukluğumu anımsıyorum birden, tellerden araba yaptığımız, kanalda yüzdüğümüz yaz günlerini…

Büyüsü bozulmasın diye sizlere daha fazla bilgi vermek istemiyorum. Yazarımız İnci Gürbüzatik Antakya’da doğmuş, Ankara’da Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümünü bitirmiş. TRT Ankara Televizyon Drama Proğramları bölümünde çalışmış.. Aydın efelerinden bir delikanlıyla evlenerek Aydın’ın gelini olmuş bir yazar.

DE-VE BO-KU SAVAŞLARI romanını okuyanların Aydın Kentini tanıtmak için yazılmış çok güzel bir roman. Güzel gelinimiz Aydın kentine karşı çok güzel bir vefa örneği göstermiş. Epsilon Yayınevi- İstanbul’da yayınlanan bu kitabı severek, göremediğim 1950 yılı Aydın’ını tekrar yaşayarak okudum. Aydın ve Aydın kültür sevdalısı tüm dostlarıma öneririm. 

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.


Bugün için kayıtlı nöbetçi eczane bilgisi bulunamadı.
28 / 11 Parçalı bulutlu
Yarın: 30/18 Çok bulutlu