BABADAĞ’DAN SON YANGIN GÖÇÜ..! (2)

BÜYÜK GÜNDOĞAN MAHALLESİ YANGINI

İkinci dünya savaşının en sıcak çatışmalarının geçtiği, günlerde, 1944 yılı, Denizli Babadağ’da yaşanan bir yangın Aydın da bir mahalleye yerleşen Babadağlıların son göçün habercisiydi.

Babadağ, 1879-1932 ve 1944 yıllarında büyük yangın geçirmiş, bu yüzden de günümüze eski tarihlere ait dini ve sivil mimari eserleri gelememiştir.

İlçedeki bugünkü evler ve konaklar bu son yangın sonrasında yapılmıştır.

1944 yılının sıcak ağustos ayına denk gelen bir Ramazan akşamı çoğu ahşap evlerin birinde kızartma yapan bir ailenin neden olduğu yangın başladığında, kuru ahşap binalar sıcağın da kuruttuğu kuru zemin ve otlarla, kırmızı afete yenik düşmüştü.

Genelde yazın yaylalarda yaşayan Babadağlılardan, beldenin içinde kalan halkı canını zor kurtarırken, yaz sıcağı bir yandan, alevlerin sıcağı bir yandan Babadağ alevlere esir düşmüş Gündoğan Mahallesi yanıp kül olmuştu.

Bu son yangınla beraber üçte biri yanıp kül olan beldeden, göç başlamış, bir grup Aydına gelerek günümüzde Aytepe olarak bilinen Zafer mahallesi sırtlarına mekân tutmak üzere Belediyenin davetlisi olarak kentimize gelmiş ve böylece Aydın ile Babadağ arasında “yangın” kardeşliği doğmaya başlamıştı. İşgal yıllarına dek Rum Mahallesi olan bilinen ve eski adıyla Kepez (Türkçesi yüksek tepe ) olarak bilinen kentin güneyine ve ovaya hakim manzaralı arsa terk edilmiş boş bir yamaçtı.

BABADAĞLILAR AYDINDA.

İstanbullular lakabıyla tanınan babası İstanbul’ da iyi bir dülger ustası olan Babadağlı esnaf İrfan Atmaz anılarında naklettiği o büyük yangın sonrasında Aydın’a geldiklerinde çocuk olduğunu ve Aydın belediye başkanı Ethem Menderes’in Babadağlıların yangından sonra, yeni yer yurt aradıklarını duyunca, “Babadağlılar çalışkan insandırlar, Aydın’ın ekonomisini canlandırırlar “ düşüncesiyle haber saldığı bir grup Babadağlı’nın keşif yapmak üzere geldikleri Aydın’da bugünkü Zafer mahallesi Aytepe semtini önermiş ve heyetin yaptığı inceleme ve Belediyenin cazip arsa önerisi ve desteğini kabul ederek, Aydın’a yerleşmeğe karar verirler.

Hemen Saatçı Osman Hoca lakaplı, (Osman Yavuz) hoca önderliğinde, bir yapı kooperatifi kurulur, o zaman çalılık boş arsa olan Aytepe’de teraslamalar yapılarak, müstakil bahçeli evlerin inşasına başlanmıştır. Manzaralı ve havadar yüksek eğimli mahallenin son misafiri olan Babadağlılar yaklaşık 70 yıldır, bir diğer yerleşik aileleri olan Aksekililer gibi, Aydın’ın dışarıdan gelen toplu yerleşik sakinleridir.

Ancak sonraları bir grup Babadağlı tek bildikleri dokuma üretimi çarşaf ve havluların ipliklerin Babadağ’dan gelmesi, pazarlaması için ürettiklerini Tekstil piyasasının bulunduğu Babadağ’a tekrar geri götürülmesinin maliyetli olması nedeniyle, geriye dönerek tekrar memleketleri Babadağ’a taşınırlar.

Kalanlar ise dokumacılığı bırakıp, Ticarete yönelirler. Ancak bugün Babadağlıların yaşadığı Zafer mahalle sırtları 60-70 yıllık tarihi binalar rantsal dönüşüme yenik düşüp üniversiteye yakınlığı nedeniyle, öğrenciler için yurt yapılmak üzere, yangın göçmenlerine mekan olan bu konutların yerine artık, apart otel ve öğrenci yurdu yapılar ve kiralık konutlar yükselmektedir.

Babadağlılar gerek ilçelerinde gerekse yoğun yaşadıkları İstanbul Şehremini de gerekse Aydın Aytepe’de, ad ve soyadları ile değil lakapları ile tanınırlar.

İşte Aydında yaşayan Babadağlıların Bugün hatırlanan lakapları ve isimleriyle bilinen isimleri.

Saatçı Osman (Yavuz) Dükkanönü camisi imamı, bacanak Lütfi Özçakır ve eşi Nadide Özçakır, BesaletSürür Yavuz (Ilıcabaşı Muhtarı), Osman, Hacer ve Mustafa Özçakır, İstanbullu İrfan Atmaz,ve Atmazlar sülalesi (Şükrü Hüseyin Rıza Atmaz), Gökmen Salih (Pürçetin ), Yılık boyun terzi İsmail Ersöz, Başterziler sülalesi, Rüştü Şensoy (Şehir lokantası sahibi), Mustafa Şensoy, Osman Oral (oppan osman) Şükrü Tolacıoğlu, Mehmet ve Osman Gürcen, Kelleciler ailesi Mehmet ve Tahsin Kandoğan, Ali Kelleci, Osman Kurt (İlhami Ortekinin kayınpederi ), amadamad lakaplı Marangoz Osman Yapıcıoğlu, Nail Ertuna, Osman Oral Yüksel Oral Kamil ve Sait Boztepe ve Babadağlı olmayan, ancak hanımı belediye başkanı Fuat Erlaçin kızı olan Bektaşi toplumunda en büyük paye olan dedebabalık makamında bulunmuş hekim, araştırmacı-yazar, sanatçı ve inanç ve toplum adamı Dr. Bedri Noyan, Aytepe’nin ilk sakinleriydi.

Rumlar zamanında Kepez veya Kepaze olarak bilinen semtte, bahçeli evlerde yaşanan üççeyrek yüzyıllık yaşam, yerini Adnan Menderes Üniversitesi öğrencilerinin barındığı, şehrin en güzel semti olarak bıraktıktan sonra, 30 Ağustos bayramımızla özdeş ZAFER mahallesi olarak kalan bir avuç Babadağlıların anısını yaşatmaya devam ediyor.

 

 

 

 

 

 

 

MEHMET ÖZÇAKIR

AYDIN ESKİ ESERLERİ SEVENLER DERNEĞİ BAŞKANI

mehmetozcakir@hotmail.com

P.K:110 EFELER – AYDIN

GSM: 0.542.7608691 

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.


Bugün için kayıtlı nöbetçi eczane bilgisi bulunamadı.
13 / 7 Açık
Yarın: 15/7 Çok bulutlu