• 20 Mart 2018, Salı

CEZA MUHAKEMESİNDE UZLAŞTIRMA

Ceza hukuku alanında bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemi olan uzlaştırma kurumu ilk kez 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile hukuk sistemimizde kabul edilmiştir. Uzlaştırmanın en basit hali ile tanımı ; mevzuatta belirtilen suçlarla ilgili olarak, yine kanunda ve yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan, bağımsız ve tarafsız bir uzlaştırmacının desteği ile, mağdur veya suçtan zarar görenle şüpheli veya sanığın özgür iradeleriyle anlaştırılmaları süreci olarak yapılabilir.

Burada işlenmiş olan bir suç neticesinde suçun mağduru ve ya suçtan zarar gören ile suça konu fiili işleyen fail bir araya getirilmektedir. Taraflar, gerekli eğitimi almış uzlaştırma konusunda uzman, gerekli hukuki bilgi ve donanıma sahip bir uzlaştırmacı yardımıyla anlaşma yoluna gitmektedir. Uzlaştırmada en önemli husus tarafların özgür iradesine dayanmasıdır. Tüm süreçte uzlaştırmaya dâhil olanlardan birinin artık uzlaştırmaya devam etmeyeceklerine beyanda bulunması uzlaştırmanın sona ermesi için yeterlidir. Tarafların uzlaştırmaya dâhil olmaları ya da uzlaştırma sürecinde yapmış oldukları açıklamalar daha sonra işleyecek olan hukuki süreçte herhangi bir sonuç doğurmaz. Yine tarafların bu süreçte yaptığı açıklamalar delil olarak kullanılamaz.

Uzlaştırma kurumu ile mağdurun işlenen suç neticesinde ortaya çıkan zararların tazmin edilmesi amaçlanmıştır. Ceza yargılamasında karar veren makam devlet iken uzlaştırma kurumunda mağdur bizzat suçtan kaynaklanan zararın giderilmesinde karar verir. Sürece aktif olarak katılır ve söz hakkı vardır.

Fail ise bir ceza tehdidi ile karşılaşmamış olur. Bunun yerine uzlaştırmacının yardımı ve gözetiminde mağdurun kabul ettiği bir edimin ifasıyla anlaşmaya gider. Bu süreç sonunda ilk kez suç işleyen kişilerin ve suça sürüklenen çocukların sabıka kaydının oluşmasının ve hapis cezası almasının önüne geçilmiş olur.

Tarafların uzlaştırma süreci sonunda anlaşmaya varmaları halinde suça konu fiil bakımından aynı zamanda mağdurun tazminat istemiyle Hukuk Mahkemelerinde dava açması mümkün değildir. Burada mağdur bir hak kaybına uğramamaktadır. Aksine suç sebebiyle uğramış olduğu zararı doğru bir şekilde tespit etmesi halinde zararının tazmini yargılamaya göre çok daha kısa sürede olmaktadır.

Uzlaştırma neticesinde taraflar, maddi bir edimde ya da manevi bir edimde anlaşabilirler. Mağdur zararının tazminini isteyebileceği gibi failin kendinden özür dilemesi gibi manevi bir edimde talep edebilir. Ya da failin kamu yararına, topluma faydalı olacak bir edimde de bulunmasını isteyebilecektir.

Uzlaştırma sürecinin anlaşma ile sona ermesi halinde tüm giderler Devlet Hazinesiden karşılanır. Tarafların süreç sonunda herhangi bir anlaşmaya varamamaları halinde ise uzlaştırma giderleri yargılama gideri sayılır. Ve yapılacak olan yargılama neticesinde tahsil edilir.

Taraflar uzlaştırma sürecinde uzlaşmak istemediklerini açıklamış ve uzlaştırmasüreci sona ermişse uzlaştırma soruşturma aşamasında yapılmışsa iddianamenin kabulüne, uzlaştırma kovuşturma sürecinde yapılmışsa hükmün açıklanmasına kadar kendi aralarında düzenledikleri bir uzlaştırma belgesini sunabilirler. Uzlaştırma belgesi kanundaki şartları taşıyorsa uzlaştırma gerçekleşmiş gibi kabul edilir.

 

Av. Pelin Atıgan

atigan.pelin@gmail.com 

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.

Bugün için kayıtlı nöbetçi eczane bilgisi bulunamadı.
28 / 10 Açık
Yarın: 32/10 Güneşli