Efeler Zeybek Mahallesi’nde bulunan 2. Sanayi Sitesi’nde yüksek enflasyon ve girdi maliyetleriyle boğuşan esnafın işleri bir süredir durma noktasına geldi. Sanayide yaşanan durgunluğa dikkati çeken hırdavatçı esnafı Serkan Gaser, çözümün üretimden başlaması gerektiğini belirterek, sigorta primi ve vergi desteğinin önemini vurguladı. Sanayi oto klima ustalığı yapan Yasin Akalın ise kendi dükkânında adeta ‘devletin işçisi gibi’ çalıştığını vurgulayarak vergi yükünden yakındı.
“10 Bin Liralık Dükkân Kirası 70 Bin Liraya Çıktı”
Sanayideki işçilik ücretlerindeki artışın arkasında kontrolsüz kira artışlarının bulunduğunu dile getiren hırdavatçı Serkan Gaser, olumsuz tabloyu gözler önüne serdi. Hırdavatçı olması nedeniyle farklı iş kollarının nabzını tuttuğunu aktaran Gaser, “İki yıl önce 10 bin lira olan sanayi kirası, 70 bin lira olmuş. Bu adam o kirayı çıkarabilmek için günde kaç araba yapacak? Benim dükkânımın kirası 40 bin liradır. Yüzde 15 ortalama kârla çalıştığımda, sadece bu kirayı çıkarabilmek için ayda 300 bin liralık mal satmam lazım” dedi.
“Çözüm En Dipten, Üretimden Başlamalı”
Gaser, kalıcı bir toparlanmanın ancak üretimin tabandan desteklenmesiyle mümkün olacağını belirtti. İşverenin üzerindeki prim ve vergi yükünün hafifletilmesi gerektiğini savunan Gaser, “Ne olursa olsun bu işler düzelecek, batacak halimiz yok ama toparlanma en dipten, yani üretimden başlamalı. Eğer en alt tabakayı, üreticiyi ve işçiyi doyurucu parayla desteklerseniz para piyasada döner. Ancak bunu karşılayabilmemiz için işverene de sigorta primi ve vergi desteği verilmeli ki çarklar yeniden hızlansın” diye konuştu.
“Ağır Vergiler Belimizi Büktü”
Küçük esnafın basit usulden gerçek usule geçirilmesiyle vergi yükünün katlanılamaz hale geldiğini vurgulayan Akalın, esnafın kendi işletmesinde adeta işçi durumuna düştüğünü ifade etti. Akalın, “Günlük bin-2 bin lira ile bu dükkânların ayakta kalması imkânsız. Kazancımız doğrudan vergiye, stopaja ve kiralara gidiyor. Esnaf kıt kanaat geçiniyor. Eğer şartlar bu şekilde devam ederse yıl sonuna kadar veya yeni yılın ilk aylarında birçok küçük esnaf dükkânını kapatmak zorunda kalacak” dedi.
“Faizler Parayı Kilitledi”
Piyasadaki nakit sıkışıklığının temel nedenlerinden birinin yüksek mevduat faizleri olduğunu dile getiren Akalın, paranın reel sektöre akmadığına dikkat çekti. Araç sahiplerinin tamir masrafı yapmaktan çekindiğini belirten Akalın, “Piyasanın nefes alabilmesi için faiz oranlarının düşmesi ve paranın piyasaya dönmesi şart. Diğer yandan esnaf da borcunu kapatmak için krediye ulaşamıyor. 100 bin lira kredi çeken esnaf 200 bin lira geri ödemekle karşı karşıya kalıyor. Bu faiz yükünün altından kimse kalkamaz” dedi.
“Alttan Çırak Yetişmiyor”
Sektörün yalnızca ekonomik krizle değil, geleceğini tehdit eden eleman sıkıntısıyla da mücadele ettiğini belirten Akalın, sanayide yeni nesil çırak ve kalfa yetişmediğini söyledi. Ailelerin çocuklarını sanayi sektörlerinden uzak tutma eğiliminde olduğunu aktaran Akalın, “Herkes çocuğunun masa başı işte veya memuriyette olmasını istiyor. Çırak yetişmeyince kalfa da usta da yetişmiyor. Geleceğe dair en büyük açmazlarımızdan biri de bu” diye konuştu.
