Yıllarını Bağ-Kur’a prim ödeyerek geçirmiş bir vatandaş, emekli maaşı bağlandığında eline geçen paranın darlığıyla yüzleşmekten korkuyor. Haklılar da. Hayat pahalılığı ortada, pazar sepeti eskisi gibi ucuza dolmuyor. Tam da bu noktada, yılların yorgunluğunu bir nebze olsun hafifletecek altın değerinde bir formül devreye giriyor. İşin sırrı, çalışma hayatının son virajında direksiyonu doğru yöne kırmak.
Son Yedi Yılın Gizli Matematiği
Sigorta dünyasında herkesin dilinde dolanan bir "son 3,5 yıl" kuralı var. Peki nedir bu kural? Diyelim ki 1 Ekim 2008’den önce ilk kez sigortalı oldunuz. SGK, sizin hangi statüden emekli olacağınıza karar verirken o geride bıraktığınız otuz yıla bakmıyor. Kurumun tek ilgilendiği şey, prim yatırdığınız son 2520 gün, yani kabaca son yedi yıl. Bu yedi yıllık sürenin içinde ipi kim göğüslerse, maaşınızı o belirliyor. Eğer bu sürenin yarıdan bir fazlasını, yani 1261 gününü bir işyerinde sigortalı (SSK) olarak çalışıp geçirirseniz, sistem sizi otomatik olarak SSK’lı kabul ediyor.
Cebinize Yansıyan Yüzde 30'luk Fark
Neden durduk yere dükkanı kapatıp ya da devredip birinin yanında işe giresiniz ki? Cevap tamamen duygusal, yani cüzdanınızla ilgili. SSK’nın maaş bağlama oranları ve o güncel katsayı hesapları, Bağ-Kur’a göre çok daha insaflı. Aynı parayı devlete prim olarak ödemiş iki komşuyu düşünün. Biri Bağ-Kur’dan, diğeri SSK’dan emekli olduğunda, SSK’lı olanın maaşı her ay yüzde 20 ile yüzde 30 arasında daha dolgun yatıyor. Bu devirde o kadarlık bir fark, faturaların ödenmesi, toruna harçlık verilmesi demek.
Toplu Parayla Gelen Rahatlık
İşin bir de kıdem tazminatı boyutu var ki, tadından yenmiyor. Son 1261 günü bir işletmede işçi statüsünde geçirdiğinizde sadece yüksek maaş almakla kalmıyorsunuz. Emeklilik şartlarınız olgunlaştığında "Ben artık yaşlılık aylığı bağlatacağım" diyerek işten ayrıldığınız an, içeride biriken tazminatınızı da yasal olarak kuruşu kuruşuna alıyorsunuz. Ancak burada çok ince bir çizgi var. Uzmanlar bas bas bağırıyor; tek bir gün eksik kalsa bile bütün hayaller suya düşebilir. Bu yüzden hesabı kitabı emekliliğe aylar kala değil, en az dört yıl önceden masaya yatırmak gerekiyor.
