Türkiye'de 2000'li yılların başında Aydın'ın birinci sırada olduğu belirtilen pamuk günümüzde eski değerini görmüyor. Kentte bir zamanlar tarım işçilerinin gözdesi ve üreticilerinin ilk tercihi olan pamukta ekim alanlarında gerileme her yıl sürüyor. Aydın Tariş Pamuk Kooperatifi Başkanı Tolga Önal, pamuk ekim alanlarında yaklaşık yüzde 30 azalma yaşandığını dile getirerek bunun en büyük sebeplerinden birinin yüksek üretim maliyetleri ve üreticinin beklentisini karşılamayan fiyatlar olduğunu ifade etti. Pamuktan kar etmeyen ve memnun olmayan üreticinin ayçiçeği gibi daha düşük maliyetli ve kuraklığa dayanıklı ürünlere yöneldiğini söyleyen Önal, “Beyaz altın sıkıntılı günlerini yaşıyor” dedi. Hasat döneminin yaklaştığını ve üreticilerin gözünü fiyata çevirdiğini söyleyen Önal, pamuk üretiminin sürdürülebilmesi için kütlü pamuk fiyatının en az 50 lira olması gerektiğini vurguladı. Yaklaşık 20-25 yıldır Tariş’te yöneticilik yaptığını belirten Aydın Tariş Asbaşkanı Murat Küçükgüldal, 1970 yılından bu yana da çiftçilik yaptığını ifade ederek süreci değerlendirdi. Küçükgüldal, pamuk fiyatlarının mevcut seviyelerde devam etmesi halinde üreticinin pamuktan uzaklaşacağını belirterek bu yıl pamuk fiyatı beklentisinin 45-50 lira olduğunu söyledi. Üreticinin olduğu zor duruma değinen Küçükgüldal, devlet desteğinin artırılması gerektiğinin altını çizdi.
"Pamukta Ekim Alanları Geriliyor"
Pamuk ekim alanlarındaki düşüşün temel nedeninin yüksek maliyetler ve üreticinin beklentisini karşılamayan fiyatlar olduğunu belirten Önal, maliyetlerin yüksekliği ve pamuk fiyatlarının üreticinin istediği seviyeye ulaşmamasının üreticiyi alternatif ürünlere yönelttiğini söyledi. Önal, bu nedenle pamuk ekim alanlarında her yıl azalma yaşandığını ifade etti. Pamuk üretiminin stratejik önemine dikkat çeken Önal, “Tabiri caizse beyaz altın sıkıntılı günlerini yaşıyor. Ülkemiz adına çok önemli, stratejik bir ürün olan beyaz altın pamuk ürünümüz maalesef bölgemizde gitgide değer kaybediyor, artık gözden düşmeye başladı” dedi. Önal, üreticilerin pamuk yerine kuraklığa daha dayanıklı ve maliyeti daha düşük olan ayçiçeğine yöneldiğini de aktardı.
"Üretici Kazanç Sağlayamadığı Üründen Uzaklaşıyor"
Üreticinin pamuktan uzaklaşmasının temelinde yeterli kazanç elde edememesinin bulunduğunu belirten Önal, çiftçilerin artık para kazanamadıkları ürünü ekmek istemediğini söyleyerek, “Her yıl ben para kazanamayacağım ürünü niye ekeyim? Niye biz boşuna kürek çekelim?” dedi. Pamuk ekim alanlarının her geçen yıl azaldığını belirten Önal, bu durumun devam etmesi halinde üretimin bitme noktasına gelebileceğini dile getirdi. Aydın Tariş Pamuk Kooperatifi olarak üreticileri birçok konuda desteklediklerini aktaran Önal, ancak mevcut desteklerin tek başına yeterli olmadığını ifade etti. 2026 yılı pamuk ekiminin tamamlandığını belirten Önal, bölgede son sulamaların yapıldığını ve hasada yaklaşık bir ay kaldığını söyledi. Hasadın eylül ayı sonunda veya ekim başında başlamasının beklendiğini dile getirdi.
"Tarlalarda Hasat Hazırlığı Başladı"
Bu yıl tarlalardaki pamukların durumunun iyi olduğunu belirten Önal, şu ana kadar önemli bir hastalık sorunu yaşanmadığını ve barajlardaki su seviyelerinin de iyi olması sayesinde sulamada sıkıntı çekilmediğini aktardı. Son sulamaların tamamlanmak üzere olduğunu ifade eden Önal, üreticilerin artık pamukların açmasını ve hasadın başlamasını beklediğini söyledi. Pamuk fiyatlarının dünya borsalarına bağlı olarak şekillendiğini belirten Önal, özellikle Amerikan borsasının yakından takip edildiğini söyledi. Amerikan borsasında şu anda 88 cent/libre seviyelerinde fiyat görüldüğünü aktaran Önal, hasat döneminde Türkiye'deki fiyatların nasıl şekilleneceğinin ise henüz net olmadığını ifade etti.
"Üreticinin Beklentisi 50 Liranın Üzerinde"
Üreticinin gelecek sezon yeniden pamuk ekebilmesi için kütlü pamuk fiyatının en az 50 lira seviyesinde olması gerektiğini belirten Önal, mevcut koşullarda üreticinin ancak bu seviyenin üzerinde kazanç sağlayabileceğini söyledi. Önal, önümüzdeki günlerde oluşacak fiyatların takip edileceğini ve Aydın Tariş Pamuk Kooperatifi olarak buna göre hareket edeceklerini aktardı. Hasat döneminde oluşacak fiyatlara göre üreticilerin karşısına mümkün olan en iyi fiyatı sunmaya çalışacaklarını ifade etti.
"Katkı Sunmaya Devam Edeceğiz"
Tariş olarak göreve geldikleri günden bu yana bölgede her yıl artan bir pamuk alım ivmesi oluşturduklarını belirten Önal, bu yıl da aynı ivmenin sürmesini beklediklerini söyledi. Üreticilerin Tariş'e gerekli güveni sağladığını aktaran Önal, bölgede artan pamuk alımlarıyla üreticilere katkı sunmaya devam edeceklerini ifade etti. Geçen yıl kütlü pamuk fiyatlarının 30-31 liradan başladığını hatırlatan Önal, hasat döneminde fiyatların gerilediğini ve ortalama fiyatın 25-27 lira seviyelerinde oluştuğunu belirtti. Randımana bağlı olarak fiyatların 24 liraya kadar düştüğünü de aktardı.
"Pamuk Ekiminde Yüzde 30'a Yakın Kayıp Var"
Geçen yılki düşük fiyatların üretici üzerinde olumsuz etki oluşturduğunu belirten Önal, üreticinin bu fiyatlarla zarar ettiğini ve bunun sonucunda ekim alanlarında ciddi bir daralma yaşandığını söyledi. Bölgede pamuk ekim alanlarının yaklaşık yüzde 30 azaldığını tahmin ettiğini aktaran Önal, her yıl yüzde 20-30 veya yüzde 50 seviyelerinde düşüş yaşanmasının pamuk üretimini sürdürülemez hale getireceğini dile getirdi. Üreticilerin pamuk yerine buğday, buğday sonrası ayçiçeği ve mısır gibi alternatif ürünlere yöneldiğini belirten Önal, bu ürünlerin daha düşük maliyetli olmasının tercih edilmelerinde etkili olduğunu ifade etti.
"Üretici Kredilerde Artış Bekliyor"
Üreticilere sağlanan kredi imkanlarının mevcut maliyetler karşısında yetersiz kaldığını belirten Önal, Ziraat Bankası'nın sübvansiyonlu kredilerinin üreticiler açısından önemli bir imkan sunduğunu ancak mevcut rakamların yeterli olmadığını söyledi. Dekar başına yaklaşık 8-9 bin lira kredi sağlandığını aktaran Önal, artan üretim maliyetleri nedeniyle bu miktarın en az 15 bin liraya çıkarılması gerektiğini daha önce de birçok kez dile getirdiklerini belirtti. Önal, sübvansiyonlu kredilerin üreticilere katkı sağladığını ancak mevcut koşullarda kredi miktarlarının yetersiz kaldığını ifade etti.
"Üreticiye 80 Milyon Liralık Ayni Destek Sağladık"
Tariş olarak bu yıl üreticilere 80 milyon liranın üzerinde ayni destek sağladıklarını belirten Önal, ilaç, tohum ve gübre gibi temel üretim girdilerini mümkün olan en uygun fiyatlarla üreticilere ulaştırmaya çalıştıklarını aktardı. Üreticilere özellikle gübre, ilaç ve tohum konusunda önemli destek sunduklarını ifade eden Önal, nakdi kredi şeklinde bir desteklerinin bulunmadığını söyledi. Hasat sonrasında oluşacak fiyatın şu anda en önemli beklenti olduğunu belirten Önal, verimin henüz kesinleşmediğini ancak bölgedeki tarlaların durumuna bakıldığında iyi bir verim beklediklerini dile getirdi.
"Aydın Pamuk Üretiminde Üçüncü Sırada"
Pamukta rekolte ve üretim rakamlarının hasat sonrasında netleşeceğini belirten Önal, tahmini rekolte çalışmalarının ilgili kurullar tarafından açıklanmasının ardından daha net değerlendirme yapılabileceğini söyledi. Türkiye'de pamuk üretiminde Şanlıurfa'nın ilk sırada bulunduğunu aktaran Önal, Aydın'ın ise il bazında üçüncü sırada yer aldığını ifade etti. Aydın'ın geçmişte Türkiye'nin en fazla pamuk üreten ili olduğunu hatırlatan Önal, bu dönemin 2000'li yıllardan önceye dayandığını dile getirdi.
"Pamuk Üreticisi Destek ve Yüksek Fiyat Bekliyor"
Küçükgüldal ise pamuk üreticisinin son yıllarda yeterli kazanç elde edemediğini söyledi. Üretim girdilerinin yükseldiğini, buna karşılık pamuk fiyatlarının aynı seviyelerde kaldığını belirten Küçükgüldal, çiftçinin kazancının maliyetleri karşılamadığını ifade etti. Küçükgüldal, son yıllarda yaşanan ekonomik sıkıntıların yanı sıra icralık üreticilerin de bulunduğunu belirterek pamuk üreticisinin giderek daha zor bir süreçten geçtiğini dile getirdi. 1970 yılından bu yana çiftçilik yaptığını aktaran Küçükgüldal, mevcut fiyatların devam etmesi halinde üreticinin pamuktan tamamen uzaklaşabileceği uyarısında bulundu.
"Devlet Desteğinin Artırılması Şart"
Küçükgüldal, “Bu pamuk bu fiyatlarda, 30-35 lira giderse bu çiftçi pamuktan kaçar. Şu anda yüzde 30’u kaçtı” dedi. Üreticilerin buğday, ikinci ürün olarak silajlık ve ayçiçeği ekmeye başladığını, bazı üreticilerin ise tarlalarını boş bıraktığını söyleyen Küçükgüldal, daha önce böyle bir dönem görmediğini ifade ederek dönüm başına 500-600 kilogram pamuk verimi alınmasına rağmen üreticinin para kazanamadığını belirtti. Bir çuval gübrenin bin 300 liraya ulaştığını aktaran Küçükgüldal, pamuk fiyatlarının 30-35 lira seviyesinde kalması halinde gelecek yıl ekim alanlarının daha da azalacağını söyledi. Küçükgüldal, bu yıl pamuk fiyatının 45-50 lira seviyesinde olmasını beklediklerini belirterek devlet desteğinin artırılması gerektiğini ifade etti. Üreticinin Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan kilogram başına 8-10 lira destekleme beklentisi bulunduğunu dile getirdi.
