Tam da böyle zorlu dönemeçlerde yaş şartını ortadan kaldıran malulen emeklilik sistemi devreye girerek vatandaşın imdadına yetişiyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş’ın detaylandırdığı bu sistem, sağlığını kaybeden Aydınlı emekçiler için derin bir nefes alma imkanı sunuyor.
Yüzde 60 Kayıp Şartı Nasıl İşliyor?
Sistemin kalbinde sağlık raporu yatıyor. İnsanın sadece yorgun hissetmesi veya basit bir rahatsızlık geçirmesi maaş bağlanması için yeterli görülmüyor. Çalışma veya meslekte kazanma gücünün en az yüzde 60 oranında yitirilmiş olması gerekiyor. İş kazalarının bıraktığı kalıcı hasarlar, kanser, kalp rahatsızlıkları veya organ yetmezliği gibi ağır tablolar bu kapsama giriyor. Son sözü söyleme yetkisi ise bütünüyle SGK Sağlık Kurulunun elinde bulunuyor. Hastaneden alınan basit bir rapor değil, kurulun detaylı incelemesi süreci noktalıyor.
1800 Gün Prim Hayat Kurtarıyor
Diyelim ki kuruldan gerekli onay çıktı; hemen maaş gişesine gidilmiyor. Sistemin kendi içinde aradığı temel bir prim güvencesi var. Genel kural olarak kişinin en az 10 yıl sigortalı olması ve 1800 gün prim ödemesi isteniyor. Ancak yasa koyucu burada oldukça insani bir parantez açmış. Eğer kişi başkasının sürekli bakımına muhtaç hale gelecek kadar ağır bir tablo yaşıyorsa, o 10 yıllık sigortalılık süresi tamamen rafa kalkıyor. Yalnızca 1800 gün prim ödemiş olmak, ailenin omuzlarındaki maddi yükü hafifletmek için yeterli kabul ediliyor.
Esnafın ve Memurun Önündeki İnce Detaylar
Aydın sanayisinde ter döken bir Bağ-Kur’lu esnafın bu haktan yararlanabilmesi için dükkanını kapatması ve devlete tek kuruş prim borcu bulunmaması gerekiyor. Kamu tarafında ise işler biraz daha esnek yürüyor. Sağlığını yitiren bir devlet memuru, isterse yazılı bir dilekçeyle istifasını verip maluliyet maaşına geçebiliyor. İstemezse kurumundan kendi fiziksel durumuna uygun, daha hafif bir masa başı görevi talep edebiliyor. Kanser veya akıl hastalıkları gibi zorlu süreçlerde SGK memura 18 aya kadar izin hakkı tanırken, iyileşme umudu kalmayan kesin teşhislerde izin süresinin bitmesi bile beklenmeden doğrudan maaş bağlama işlemi başlatılıyor.
