Aydın Hedef Gazetesi'nden Kevser Dayan'ın haberine göre; Efeler’de hizmet veren esnaf, 2025 yılının en sakin yıllardan biri olduğunu belirtti. Çarşı ve sokakların eskisi kadar hareketli olmadığını ifade eden esnaf, artan maliyetler karşısında gelirlerin giderleri karşılayamadığından şikayetçi oldu. Esnaf, aynı zamanda, hafta sonları ve tatil günlerinde gözle görülür bir kalabalık olmasına rağmen dükkanların dolmasına etki etmediğini söyledi. Girdi maliyetlerinin her geçen arttığını, vergilendirme, kira ve faturalardan dert yanan esnaf, 2025 yılının beklentilerinin altında geçtiğini dile getirdi. Esnaf, 2026 yılının daha bol ve bereketli geçmesini ümit etti.
“İŞLERİMİZ ÇOK DURGUN GEÇİYOR”
Kasap sektöründe hizmet veren Hikmet Tınastepe, maaşların artırılması gerektiğini vurguladı. Baba mesleğine devam eden Tınastepe, “Üniversitede muhasebe okudum ama kasap sektöründe çalışmaya karar verdim. İşlerimiz çok durgun geçiyor. Kuzu, dana ve büyükbaş eti satıyorum. Anca karnımızı doyuracak kadar para kazanabiliyoruz. Artık durumlar çok kötü saç kavurmalık kuzunun kilogramı 800, kıymanın bin, dana sotelik et 900 lira oldu. Geçim sıkıntısı yaşadığım için iki dükkanım vardı bire düşürdüm. Hatta düşürmek zorunda kaldım masrafım çok oldu ama yaptığım satışlar giderlerimi karşılamadı. Emekliye ve asgari ücrete güzel bir maaş verilirse bizde rahatlarız. Onlar sayesinde yapabiliyorum yoksa makineyi bile çalıştıramıyorum. Alım gücü olursa anca esnafın işleri ilerliyor” dedi.
“BELİRSİZLİKLERLE SAVAŞTIK”
Yaklaşık 7 yıldır altın sektöründe çalıştığını belirten Gökhan Kargalı, “Son 7 aydır da kendi dükkanımı işletiyorum ve mesleğimi çok severek yapıyorum. Altın benim çok farklı. Riskleri olduğu kadar en sağlam yatırım aracı diyebilirim. Bu yıl dalgalı geçti ama güzeldi. 2026 yılının daha dalgalı geçeceğini düşünüyorum. Biraz da zorlu şartlar bizi bekliyor. Çok hızlı yükselişler oldu ve düşüşleri de çok hızlı yaşadık. Belirsizliklerle savaştık. Yaz döneminde hareketlilik artmıştı düğünler olduğu için ama yine sonrasında düşüşe geçtik. Yıl sonu olduğu için şu anda da hareketlilik başladı altın ikiye katladı. Araç ve ev piyasası hareketlendiği için yatırım yapıp altın alan kişiler altınlarını satmaya başladı. Dolar kurunu çok ucuz buluyorum altının da yükseleceğini düşünüyorum. Tahminlerime göre yeni yıl ortasında gram 9 bin lira olacaktır” diye konuştu.
“KİRALAR BELİMİZİ BÜKÜYOR”
Nakış öğretmeni olan aynı zaman da çeyiz üzerine dükkanında hizmet veren Hülya Ünal işlerin içinden çıkamadığını belirtti. Ünal, “Çeyiz üzerine işletmemiz var. Eşim ve kızım ile birlikte çalışıyoruz. 25 senedir nişan hazırlıkları ve çeyiz ürünleri satıyorum. İmalat arzu edenlere imalatta yapıyorum. Ayrıca nakış öğretmeniyim işimi de severek yapıyorum. Ancak iki yıldan beri hiç iç açıcı bir ortamımız yok. Alışverişler durdu, alımlarımız çok zorlaştı ve fabrikaların çoğu bizi daha da zorlamaya başladı. Aydınlılar için kaliteli ürün getirmeyi hedeflemiştim ben hala öyleyim. Fakat gün geçtikçe ürün sayım da azalıyor. Daha önceki yıllarda ben işten başımı kaldıramıyordum. Kızımla birlikte geceleri bile çalışıyorduk sipariş yetiştirebilmek için. Baktığımızda insanlarda haklı, temel gıda ihtiyacını anca yetiştirebiliyorlar. Kiralar belimizi büküyor artık işimiz çok zorlaştı. İnternet satışlarının da olumsuz yönde bizi çok etkiledi. Devletimizde kiralara el atarsa az da olsa rahatlayabiliriz esnaf olarak ümidimizi hiç yetirmiyoruz” ifadelerini kullandı.
“22 BİN LİRAYLA GEÇİM YAPILMAZ”
Çocuk yaşta turşu satmaya başlayan Hüseyin Nurlu, “Turşu sektöründe 60 yıldır çalışıyorum. İlkokuldan önce kovayla turşu satmaya başlamıştım. Çalışma hayatım boyunca 20’den fazla ülkeye ihracat yaptım ama şu anda sadece Aydın’a hizmet veriyorum. Mesleğimi sevdiğim için 4 kere iflas etmeme rağmen devam ediyorum. Ocak aylarında işlerim yine iyiydi ancak haziran ayında durgunlaştı. Esnaflar arasında da konuşuyoruz herkes aynı şeyi söylüyor. Esnaf olarak artık para kazanamıyoruz. Sebebini de büyüklere sormamız gerekiyor. Maliyetler artıyor maaşlar aynı kalıyor. 22 bin lirayla ne alabiliriz ki. Eskiden biz bu dükkanı açtığımızda emekliler her sabah gelip turşu alırdı veya turşu suyu içerdi. Ancak şu anda emeklide gelmiyor. İnsanların evi kira olmasa dahi 22 bin lirayla geçim yapılmaz herkeste bunun farkında. Etin bile 350 lira geçmemesi lazım ki vatandaş bir kilogram et alıp akşam yemeğinde tüketebilsin. Yeni yıldan umutluyum çift rakamları severim, inşallah 2026 yılı güzel olacak” dedi.
“ALIM GÜCÜNÜN GÜÇ GEÇTİKÇE ERİDİĞİNE ALIŞTIK”
Sulu yemek üzerine lokantasını işleten Kazım Uysal, fiyat listelerini müşteriye yansıtamadığını dile getirdi. 2025 yılının çok çalkantılı geçtiğini belirten Uysal, “Üçüncü kuşak olarak lokantamızda hizmet veriyorum. Sabah saat 5 buçuk gibi dükkanımızı açmış oluyoruz. Sulu yemek üzerine hazırlık yapıyoruz. İlk dükkanımızı açtığımızda 4 çeşit çorba hazırlıyoruz. Saat 11 gibi yemeklerimiz hazır oluyor günlük 10 çeşit hazırlıyoruz. Öğleden sonra 2 gibi yemeklerimiz bitmiş oluyor. Bu yıl çok çalkantılı geçti bir ay işlerimiz iyiyse diğer ay iş yapamadık. Bizde artık kestiremiyoruz işlerin nasıl olacağını. Kasabın bize yaptığı 4’üncü zam üzerine biz daha zam uygulaması yapamadık. Fiyatlar listesini zaten uygulayamıyoruz öyle bir niyetimiz de yok. Müşteri de zaten zor durumda listeyi uyguladığımızda onlar da zorlanacak. Tek taraflı da düşünmüyorum müşterinin yiyebilmesi lazım bizim de satabilmemiz lazım. Pahalı olunca müşteri yemedikten sonra biz burada günde bin kişilik yemek çıkarsak kime faydası olacak. Müşterilerde ekonominin durumunu bildiği için tepki göstermeyi bıraktı. Hepimiz aslında ekonominin kötü olduğuna alım gücünün güç geçtikçe eridiğine alıştık. Piyasanın açılmasını umut ediyorum. Açılmazsa da esnafların kepenk indireceğini düşünüyorum” diye konuştu.
“DENGELİ İLERLEMEYE ÇALIŞIYORUZ”
KDV oranların çok yüksek olmasından şikayetçi olan Burcu Defne, “Yaklaşık 2 yıldır bijuteri mağazasında çalışıyorum. Güzel, heyecanlı ve canlı bir sektör çünkü takı kadınların şanıdır. Ancak toptancıdan aldığımız ürün fiyatları yüksek olduğu için satışlar az oluyor. Burası üniversite caddesi bizde öğrenciler rahat alışveriş yapabilsinler diye kar marjlarımızı çok düşük tutuyoruz. Fakat gelirimiz olduğu gibi giderlerimiz de oluyor ve dengeli ilerlemeye çalışıyoruz. İlk ben işe başladığımda yine takı fiyatları yüksekti ama bu kadar yüksek değildi. Takı, aksesuar ve hediyelik eşyalar biraz daha keyfi oluyor. Her zaman alınan ürünler değildir belli zamanlarda alınır ama kira her zaman ödenir böyle de bir problemimiz var. 2025 yılı durgun geçti çok fazla fiyat farklılıklarıyla karşı karşıya kaldık. Fiyatlara hakim olduğum için hangi ürün ne kadar arttı biliyorum mesela senenin başında bir bileklik 90 liraydı şu anda 170 lira. Üniversitelerde de ikinci öğretim ve birinci öğretim vardı şu anda sadece birinci öğretim var. Bununla birlikte bizim müşteri portföyümüz düştü. Yıl içerisinde çok iş yaptığımız düşünülerek yan dükkanımıza bir mağaza daha açıldı. Bunlar da bizi olumsuz yönde etkiliyor. Bizim KDV oranlarımız da çok yüksek bu yüzden de çok sıkıntı yaşıyoruz” ifadelerini kullandı.
“İNDİRİM YAPABİLECEK HALİM KALMADI”
Çocuk giyim sektöründe hizmet veren Salih Yoğurtçu, “0-16 yaş giyim üzerine kıyafet satışı yapıyorum. Aklınıza gelebilecek her şey var. İç giyim ve dış giyim çorabından montuna kadar her şey mevcut. Ayakkabıcılar çarşısının eski esnaflarındanım dedemden ve babamdan kalan dükkanımı işletiyorum ve 8 yaşından beri çalışıyorum. Daha önceki mesleğim ayakkabıcılıkta yaklaşık 3 senedir de çocuk kıyafeti satışı yapıyorum. Satışlarda geçen seneye göre yüzde 40’lık düşüş yaşadık. Bazen siftahsız gittiğimiz günlerde oldu. Ödemelerimiz çok ağır, gelir gidere denk gelmiyor hep eksiden gidiyoruz. Gün geçtikçe her şey yükseliyor, vergilerimiz ve KDV'lerimiz arttı. Toptancılara artık para yetiştiremiyoruz o hale geldik. Genel olarak bütün sektörlerde işler çok kötü. Artan maliyetlerden de çok etkilendik. Müşterinin alım gücü azaldı eskiden müşteri geldiği zaman indirim yapabiliyordum. Artık indirim yapabilecek halim kalmadı. İşlerimizin artması için çarşımıza bakım yapılması gerektiğini düşünüyorum. Çarşımız Efeler Belediyesi’ne ait buraya hizmet gelmesi lazım ama hizmet gelmiyor. Yenilik olmuyor ve gün geçtikçe harabeleşmeye başladı. Dükkana masraf yapıyorum yeniliyorum ama dükkanla da kalmıyor. Çarşımızın içerisinde ufacık bir çöp kutusu bile yok. Vatandaşlar da çöp kutusu bulamadığı zaman çok şaşırıyor. Kendi şartlarımızla bir şeyler yapıyoruz ancak kiracı olanlar da var. Onlarında yenilik yapmak için güçleri yetmiyor. Önümüzde ki yıl yüzde 40’lık düşüş, yüzde 80’lik yükseliş olursa herkes için çok iyi olur” dedi.
"2026'DAN HİÇ UMUDUM YOK"
Terzi sektörünün bittiği belirten Handan Titiz gençlerin yeni mesleklere yöneldiğini söyledi. Yaklaşık 25 yıldır terzilik yapan Titiz, “Liseden sonra mesleğim olmadığı için terzi olmaya karar verdim. Mesleğimden çok memnunum severek yapıyorum ama gelir olarak çok büyük sıkıntılar yaşıyorum. Yeni nesiller artık farklı mesleklere yöneliyor kimse terzi olmak istemiyor. Gençlerde haklı bu meslekte eskisi gibi para da yok. 2025 yılı benim için çok kötü geçti gün geçtikçe de kötüye gidiyor. Her esnafın böyle olduğunu düşünüyorum artık esnaflık bitiyor. Esnafın yanında zaten terzilik mesleği de bitiyor. Biz artık son nesiliz bu meslekte, kimse artık terzi mesleğini öğrenmek istemiyor. Bir yerden desteğim olmazsa bende geçim yapamazdım. Annemden kalan bir aylığım var onu alıyorum o para sayesinde kendimi geçindirebiliyorum. Dükkan kiraları çok pahalı her şeyin fiyatı çok yüksek. Benim dükkanımda kira sadece bu meslekte kira bile ödenmez. Mağazalarla anlaşmalıyım o da sezonluk oluyor 5 aylık bir süreçte iş yapabiliyorum. Onun dışında yazın hareketlilik oluyor bide tadilat yapıyorum. Keşke her şeyin fiyatları düşse düğün sezonları artsa bizde işlerimizi yapabilsek. İnsanlar artık abiye alamıyor düğün yapanların sayısı da çok azaldı. Eskiden özel dikim siparişleri alıyorduk ama artık maliyetler yüksek olduğu için onun tercihi de kalmadı. Çünkü kumaşına da dikimine de ayrı ayrı para veriyorlar. Artık giyim mağazaları durgunlaştı. En küçük esnafı da bitiyorlar. 2026’dan hiç umudum yok” diye konuştu.
“GÜNDÜZLERİ DURGUN GEÇİYOR”
Öğrenci bölgesinde kafelerde yoğunluk olduğunu dile getiren Gökçe Sağ, “Bir yıldır kafe işletiyorum. İşlerim son bir buçuk aydır gündüzleri durgun geçiyor. Daha öncesine baktığımızda günleri de daha aktifti şu an sınav haftası olmasından da kaynaklı durgunluk söz konusu. Ancak akşam saatlerinde hareketlilik oluyor. Hatta çok yoğun geçiyor diyebilirim boş masamız kalmıyor. Geçen yıla oranla 2025 yılı dolu dolu geçti. Adnan Menderes Üniversite’sinde kapasite artırımı olduğu için öğrenci sayısı çoğaldı. Kafemizin bulunduğu yerde sabaha kadar açık başka bir kafe yok. Sessiz ve sıcak bir kafe olduğu için de öğrenciler burayı tercih ediyor. Diğer kafelerde erkek yoğunluğu daha fazla olduğu için ve oyunlar oynandığı için rahat bir ortam olmuyor doğal olarak. Öğrenciler ders çalışmak ve sohbet etmek istediğinde burası uygun oluyor. Kahvelerimizin yanında tatlı çeşitlerimiz de var beğeniliyor da severek tercih ediliyor. Maliyete bakıldığında kar ediyoruz zaten bizim açımızdan yıl güzel geçti” ifadelerini kullandı.
“BİR KAZANCIM OLMUYOR”
İkinci el eşya satışlarının dibe düştüğünü belirten 54 yaşındaki İbrahim Kulak, “İkinci el eşya satışı yapıyorum. Sıfır eşyalarda var ama ikinci el daha fazla dükkanımda. Genelde öğrencilere hitap ediyorum aileler ikinci el eşya almayı tercih etmiyor. Emekliyim ama yine de çalışmaya devam ediyorum. Emekli maaşıyla geçim yapmam çok zor diye dükkanımı işletiyorum ama buradan da bir kazancım olmuyor. Genel olarak yıl kötü geçti birileri pastayı götürürken birileri de alt tarafta ezildi. Bunu herkes biliyor gerçek bu yönde. Kendimize uygun olanaklarımızla geçim yapıyoruz ama durumu çok daha kötü insanlar var. Allah herkesin yardımcısı olsun diyebiliyorum” dedi.
