Türkiye’de sokak hayvanları “krizi” her geçen gün yeni bir boyuta evriliyor. 2006 tarih ve 26166 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 5199 sayılı Hayvanların Korunmasına Dair Uygulama yönetmeliğinin “başlıca sorumlu olan belediyelerce” yerine getirilmemesi üzerine; bazı yapılar tarafından özellikle “kaşınan” “sokak hayvanları sorununda” bu kez de başka bir yasaya ihtiyaç duyuldu.
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde bazı hükümet vekillerinin “zafer kazanmışcasına şova dönüştürerek” 2 Ağustos 2024'te Resmi Gazete'de yayımlanarak uygulamaya koyduğu 7527 sayılı yeni "Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ülke genelinde hayvanseverler tarafında büyük tepkiye neden olmuştu.
CHP’NİN TUTARSIZLIĞI, İKİ YÜZLÜ POLİTİKA
Hayvanseverlerin tepkilerine duyarsız kalamayan Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), söz konusu kanunu "Katliam Yasası" olarak adlandırarak sokak hayvanlarının aşılanıp yerinde yaşatılması gerektiğini savundu. CHP, ayrıca; yasanın iptali için Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) başvurmuş ve yerel yönetimlerini yasanın ötenazi (uyutma) adı altında “öldürme” ve toplama uygulamalarına karşı uyarmıştı. Belediyelerine genelgeler göndererek, hayvanların barınaklara hapsedilmesine ve toplanmasına karşı direnileceğini de belirtmişti.
Ancak, CHP’nin bu sözleri ile belediyelerindeki uygulamalar arasındaki “tutarsızlık” sokak hayvanları krizinin daha da büyümesine tuz biber ekti.
Başta Büyükşehir Belediyeleri olmak üzere neredeyse tüm CHP’li belediyelerde ortaya çıkan “toplama” ve “katliam” görüntüleri vatandaşlardan büyük tepki alırken CHP’li yöneticilerin “Biz emir kuluyuz! Yasa elimizi kolumuzu bağlıyor” ifadeleri ile savunma yapmaları hayvanseverlerce “ikiyüzlü politika” olarak değerlendirildi.
BAKAN AYDIN’DA TOPLAMA RAKAMLARINI PAYLAŞTI
7527 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu sonrası sahipsiz sokak hayvanlarına sorununa yönelik bu tartışmalar yaşanırken, Erzurum Valiliği dönemindeki sokak hayvanlarını sıfırlama “başarısının” ardından İçişleri Bakanı olan Mustafa Çiftçi, aralarında Aydın’ın da bulunduğu 30 büyükşehirdeki sokak hayvanları toplanma oranının yüzde 74’e çıktığını açıkladı.
Sahipsiz sokak hayvanlarıyla ilgili yürütülen çalışmaları, İstişare ve Değerlendirme Toplantısında kapsamlı şekilde ele aldıklarını belirten Bakan Çiftçi, Aydın'da toplanma verilerinin yüzde 47 olduğunu söyledi.
“BAŞARI DEĞİL, KATLİAM GÖSTERGESİ”
İçişleri Bakanı tarafından verilerin açıklanmasının ardından Aydın Veteriner Hekimleri Odası Başkanı Hakan Kaya ile Pati Öyküleri Derneği Başkanı Özlem Yalçınkaya Aydın Hedef’e konuştu.
Pati Öyküleri Derneği Başkanı Özlem Yalçınkaya, Aydın'daki hayvanların toplanma oranını değerlendirerek rakamların “Başarı değil, katliam göstergesi” olduğunu savundu.
Yalçınkaya, “Sokak hayvanlarının yeri sokaktır. Aktif kitlesel bir kısırlaştırma seferberliği başlatılmadığı sürece ve üretim yasaklanmadığı sürece bu popülasyonun önüne geçmek kesinlikle imkansızdır. Bakanlığın açıkladığı bu toplama oranları bir başarı değil, hayvanların kitlesel ölümüne yol açmaktan başka işe yaramayan bir sürecin göstergesidir. Türkiye’de toplanması istenen milyonlarca hayvanı sağlıklı bir şekilde barındıracak ne bir kapasite vardır ne de böyle bir bütçe. Bu yetersizliğe rağmen toplama politikasının ısrarla gündeme getirilmesi bile kamu vicdanını derinden yaralamaktadır” ifadelerini kullandı.
“ASIL SORU: TOPLANAN HAYVANLAR NEREDE?”
Asıl sorunun toplanan hayvanların nereye gittiği olduğunu söyleyen Yalçınkaya, “Bizim dernek olarak yetkililere sormak istediğimiz asıl ve en hayati soru şudur: Bu toplanan binlerce can şu an tam olarak nerede ve başlarına ne geliyor? Kamuoyuna anlatılan pembe barınak tabloları koca bir yalandır. Bu kesin ve bilimsel bir bilgidir: Toplama merkezlerine kapatılan köpekler, eğer açlıktan ölmezlerse, aşısız ve hijyenden uzak ortamlar nedeniyle parvo (kanlı ishal) ve diğer ölümcül enfeksiyonlar yüzünden kısa süre içerisinde büyük acılar çekerek can veriyor. Aynı şey kediler için de geçerli; daracık kafeslerde birkaç gün içinde stres ve hastalıktan ölüyorlar. Yapılan bu toplamalar, hayvanları yaşatmak için değil, gözden uzak alanlarda acı içinde öldürmek içindir” diye konuştu.
“BARINAKLARDA GİZLİLİK VE YASAKLAR NEDEN?
Gönüllülüğün yasaklandığını ve belediyelerin konuyla ilgili ne yaptıklarını bilmediklerine değinen Yalçınkaya, “Yeni hazırlanan katliam yasasında barınaklarda gönüllü çalışmayı da yasakladılar. Birçok barınakta şu an sivil toplum kuruluşlarının ve vatandaşların ziyareti bile tamamen engellenmiş durumda. Soruyoruz: Eğer içeride her şey yolundaysa bu gizlilik, bu yasaklar neden? Belediyelerin kendi içinde ne yaptığını, o duvarların arkasında neler yaşandığını biz halk olarak, dernekler olarak göremiyoruz, bilmiyoruz. Bu konunun önemle üzerinde durulması gerekiyor. Çözüm, kapıları kapatıp canlıları yok etmek değil; biz gönüllü hayvanseverlerle ve sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği içerisinde olmaktır. Pati Öyküleri Derneği olarak, kapalı kapılar ardındaki bu denetimsizliğe karşı durmaya ve gerçekleri haykırmaya devam edeceğiz. Tek bilimsel ve insani çözüm; barınakların kapılarını derhal gönüllülere açmak, tam şeffaflık sağlamak ve acilen 'Kısırlaştır, Aşılat, Yerinde Yaşat' modelini uygulamaktır” dedi.
“KARAR MEKANIZMASINDA VETERiNERLER YER ALMALI”
Aydın Veteriner Hekimleri Odası Başkanı Hakan Kaya da toplatılan hayvanlarla ilgili kararı verecek meslek grubunun veteriner hekimleri olduğuna dikkat çekerek “Hem hayvanların sağlığı ve refahını hem de halk sağlığına etkisini bilecek meslek grubu veteriner hekimlerdir. Hayvanlardan vatandaşa bulaşabilecek hastalıkları bilmek de bizim sorumluluğumuzdadır. Bu yüzden toplatılan hayvanların süreci odalarımızın kontrolünde olmalı. Barınakları kurmak bu işin sadece yüzde 50’sidir. Diğer kısmı ise ilerleyişin sağlıklı bir şekilde yürütülmesidir. Bu kapsamda veteriner hekimlerin karar veren merciiler arasında yer alması gerekiyor. Ayrıca barınaklar içerisinde doğru yapılanma da sağlanmalı. Burada çalışacak kişilerin hayvansever gönüllü vatandaşlar olması da büyük önem taşıyor” diye konuştu.
