Küresel piyasalarda tırmanan tansiyon, akaryakıt fiyatlarını yeniden ateşledi. Sürücülerin cebini aylardır koruyan devlet desteği sınırına dayandı. Şimdilerde depoyu doldurmak isteyen vatandaş, uluslararası krizlerin faturasını doğrudan cebinde hissetmeye hazırlanıyor.
Devlet Kalkanı Neden Sıfırlandı?
Orta Doğu pazarında tırmanan sıcak temaslar ve kritik deniz hatlarında yaşanan aksamalar, petrolün varil fiyatını 100 dolar bandına dayadı. Yükselen bu devasa maliyet dalgası karşısında Hazine ve Maliye Bakanlığı, aylardır vatandaşın üzerindeki yükü hafifletmek adına kendi alacağından vazgeçiyordu. Ne var ki, motorin için belirlenen vergi indirimi tavanına ulaşıldı. Yani bundan sonra yurt dışı piyasalarda yaşanacak en ufak bir zam hamlesi, Aydın'daki benzinliklerin tabelalarına doğrudan yansıyacak.
Benzin Depolarında Son Koruma Kırıntıları
Motorinde vergi kalkanı tamamen düşmüş olsa da benzin kullanan sürücüler için henüz tüm kapılar kapanmış değil. Sistem bünyesinde motorin için sağlanan litrede 13 lira 90 kuruşluk desteğin tamamı tüketilmiş durumda. Benzinde ise belirlenen 14 lira 82 kuruşluk koruma sınırının şu ana kadar 10 lira 59 kuruşluk kısmı kullanıldı. Bu da benzinli araç sahipleri için yaklaşık 4 lira 23 kuruşluk bir tampon bölgenin daha durduğunu gösteriyor.
Depo Başına Yüzlerce Liralık Destek Miktarı
Uygulanan vergi feragatinin sürücülerin bütçesine etkisi aslında oldukça somut. Ortalama 50 litrelik bir depoyu düşündüğümüzde, motorin kullanan bir vatandaş bugüne kadar depo başına yaklaşık 695 liralık bir zamdan korunmuş oldu. Benzinli araçlarda ise aynı depo hacmi için sağlanan fayda 529 lira seviyesinde gerçekleşti. Mart 2025 tarihinden bu yana devletin feragat ettiği toplam Özel Tüketim Vergisi tutarı 250 milyar lirayı aşarken, yıl sonuna kadar bu rakamın 600 milyar lirayı bulabileceği öngörülüyor.
Eşel Mobil Mekanizması Nasıl Çalışıyordu?
Uzun süredir hayatımızda olan bu dengeleme modeli, küresel şokların sürücülerin cebinde yaratacağı tahribatı önlemek için kurgulanmıştı. Döviz kuru veya ham petrol fiyatları fırladığında, zam miktarı kadar ÖTV tutarı aşağı çekiliyordu. Fakat sıfır noktasına gelindiğinde sistem doğası gereği duruyor. Aydınlı sürücüler için önümüzdeki dönem, tamamen küresel petrol fiyatlarının seyrine endeksli bir süreç olacak.
