Aylar süren proje hazırlıkları, fizibilite raporları ve yatırım planlarının ardından destek bekleyen onlarca üretici, açıklanan listede adını göremedi. Kurumun yayımladığı resmi duyuruda, bütçe yetersizliği nedeniyle 51 projenin reddedildiği açıklandı. Kararın ardından özellikle Aydınlı çiftçiler arasında büyük bir hareketlilik başladı.
Aydın’da neden bu kadar çok proje elendi?
29 Ağustos 2025 tarihinde duyurulan IPARD III çağrısı kapsamında tarımsal işletmelere yönelik toplam 43 milyon avroluk destek bütçesi ayrılmıştı. Açıklanan rakam ilk etapta üreticiler için umut verici görünse de başvuru yoğunluğu beklentilerin çok üzerine çıktı.
TKDK’nın değerlendirme sisteminde 55 puanın üzerindeki projeler doğrudan incelemeye alınırken, tam 55 puan alan projeler için ikinci aşama devreye sokuldu. İşte kırılma noktası da burada yaşandı.
Aynı puana sahip projeler arasında iş planı puanlaması yapıldı ve bütçe sınırı nedeniyle bazı başvurular liste dışında bırakıldı. Özellikle küçük ve orta ölçekli yatırımcıların bu durumdan ciddi şekilde etkilendiği konuşuluyor.
Destek alan projeler neden dikkat çekti?
Kurumun açıkladığı verilere göre toplam 262 başvuru detaylı değerlendirmeden geçti. Bunlardan 211’i destek almaya hak kazandı.
Ancak destek listesinde yer alan projelerin büyük bölümünün yüksek bütçeli yatırımlardan oluşması dikkat çekti. Tarım sektöründe faaliyet gösteren bazı üreticiler, küçük işletmelerin rekabette geri planda kaldığını savunuyor.
Aydın’da özellikle hayvancılık, süt üretimi, modern sera yatırımları ve kırsal kalkınma projeleri için yoğun başvuru yapıldığı öğrenildi. Bölgedeki üreticiler ise destek sisteminin her geçen yıl daha zor hale geldiğini düşünüyor.
Çiftçiler şimdi hangi sorunun cevabını arıyor?
Destek alamayan yatırımcıların en çok konuştuğu konu ise puanlama sistemi oldu. Aynı puana sahip projeler arasında nasıl bir sıralama yapıldığı merak edilirken, iş planı değerlendirmelerinin detayları yeniden gündeme geldi. Bazı yatırımcılar projelerinin teknik açıdan yeterli olmasına rağmen yalnızca bütçe nedeniyle elendiğini ifade ediyor.
Tarım sektöründeki maliyet artışları düşünüldüğünde, birçok üretici için bu destekler artık yalnızca teşvik değil, yatırımın gerçekleşebilmesi için temel finans kaynağı olarak görülüyor. Bu nedenle açıklanan sonuçların Aydın kırsalında ciddi yankı uyandırdığı belirtiliyor.
Ret alan çiftçiler şimdi ne yapacak?
TKDK tarafından yapılan açıklamada, ret kararı verilen başvuru sahiplerine SMS yoluyla bilgilendirme yapılacağı belirtildi. Karara itiraz etmek isteyen yatırımcılar için resmi süreç de başladı. Başvuruların 1 Haziran 2026 mesai bitimine kadar yapılabileceği açıklandı.
İtirazların TKDK İl Koordinatörlüklerine, İl İrtibat Ofislerine veya merkeze ulaştırılabileceği bildirildi. Özellikle danışmanlık firmalarıyla çalışan birçok yatırımcının şimdiden itiraz hazırlığına başladığı konuşuluyor. Sektör temsilcilerine göre itiraz sürecinde en kritik nokta, proje dosyalarındaki teknik yeterlilik ve iş planı detayları olacak.
TKDK’nın açıklamasındaki en kritik detay ne oldu?
Kurumun duyurusunda dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise proje dosyalarının geri alınabilecek olmasıydı. Başvuru sahiplerinin orijinal proje dosyalarını 13 Temmuz 2026 tarihine kadar teslim alabilecekleri açıklandı. Bu tarihten sonra yapılacak taleplerin ise kabul edilmeyeceği belirtildi.
Uzmanlar, yeniden başvuru yapmayı düşünen yatırımcıların mutlaka proje dosyalarını geri alması gerektiğini söylüyor.
Çünkü yeni çağrı dönemlerinde aynı projelerin revize edilerek yeniden sunulabileceği ifade ediliyor.
Aydın’da tarım desteklerinde yeni dönem mi başlıyor?
Son yıllarda IPARD desteklerine olan yoğun ilgi, Aydın’da tarım yatırımlarının ne kadar büyüdüğünü bir kez daha ortaya koydu.
Ancak başvuru sayılarındaki artış, destek almayı da her zamankinden daha zor hale getiriyor. Artık yalnızca proje hazırlamak yeterli olmuyor; güçlü fizibilite raporları, yüksek puanlı iş planları ve profesyonel başvuru süreçleri büyük önem taşıyor.
Sektör temsilcileri ise önümüzdeki süreçte bütçelerin artırılmaması halinde benzer mağduriyetlerin devam edeceği görüşünde. Aydınlı üreticiler şimdi hem itiraz sürecinden çıkacak sonucu hem de yeni destek çağrılarını bekliyor.
