Bir ailenin temel direği yıkıldığında, yaşanan o tarifsiz manevi kaybın hemen ardından ne yazık ki maddi kaygılar baş gösterir. Sosyal devlet mekanizması tam da bu karanlık günlerde devreye girerek, geride kalan eş ve evlatların hayata tutunabilmesi için gerekli zemini hazırlar. Cenaze evinin hüznü henüz dağılmamışken, faturalar ve günlük yaşamın telaşı kapıya dayandığında sunulan bu destek sistemi, ailenin yola devam edebilmesi adına kritik bir köprü vazifesi görüyor.
Prim Barajında Bilinmesi Gereken İnce Çizgi
Aydınlı bir vatandaş hayatını kaybettiğinde, ailesinin bu haktan yararlanabilmesi için devletin koyduğu bazı prim şartları bulunuyor. Eğer vefat eden kişi SSK (4A) çalışanıysa, en az 5 yıllık bir sigorta geçmişi ve asgari 900 gün prim ödemesi yatırmış olması yetiyor. Ancak kişi kendi işini yapan bir Bağ-Kur'lu (4B) ya da memur (4C) ise, bu durumda 1800 günlük prim ödemesinin tamamlanmış olması şartı aranıyor. Bu barajlar aşıldığı anda, ailenin üzerindeki o ağır maddi stres bir nebze olsun hafifliyor.
Kız Çocuklarına Tanınan Pozitif Ayrımcılık
Evlatların durumu ise cinsiyetlerine göre bambaşka bir yasal çerçevede değerlendiriliyor. Aydın'da eğitimine devam eden bir erkek çocuğu, üniversite sıralarındaysa 25 yaşına kadar babasından veya annesinden kalan bu maaşı alabiliyor. Okumuyorsa bu sınır 18 yaşla kesiliyor. Fakat kız çocukları için devletin şefkat eli çok daha uzun süre omuzlarında kalıyor. Evlenmedikleri, boşanıp baba ocağına döndükleri veya dul kaldıkları sürece; üstelik sigortalı bir işte çalışmıyorlarsa yaşları kaç olursa olsun ömür boyu bu maaşı alabiliyorlar. Engelli evlatlarımız içinse zaten hiçbir yaş veya cinsiyet engeli bulunmuyor.
Eşlerin Hakları ve Çift Maaş Fırsatı
Hayat arkadaşını kaybedenler için bağlanan dul aylığında cinsiyet ayrımı yapılmıyor. İster kadın ister erkek olsun, geride kalan eş çalışsa bile bu maaş hakkını kaybetmiyor, sadece alacağı paranın hisse oranı değişiyor. Tek bir kesinti kuralı var; o da yeniden resmi bir nikah masasına oturmak. Bütün bu işlemler için Aydınlıların SGK binalarında yorulmasına gerek yok. e-Devlet üzerinden birkaç dakikada başvuru yapılabiliyor. Hatta vefat eden anne ve babanın sigorta türleri farklıysa, şartları uyan kız çocukları iki maaşı birden alarak bütçelerini çok daha güçlü bir şekilde dengeleyebiliyor.
