Yenipazar Ziraat Odası Başkanı İsmet Aksoy, çiftçilerin bu yıl da çok zor bir sezon geçirdiğini söyledi. Pamuk, mısır ve buğdayda yıllardır aynı fiyatların devam ettiğini belirten Aksoy, masrafların ise katlanarak arttığını ifade etti. Kuraklık ve su sıkıntısı yüzünden verim kayıplarının da çok fazla olduğunu vurgulayan Aksoy, artan maliyetlerden de bahsetti.
“MASRAFI KURTARMAYA ÇALIŞIYORUZ”
Son 15-20 yıldır pamuk ekiminde genel bir düşüş olduğunu belirten Başkan Aksoy, “Bizim bölgede pamuk ekimi zaten uzun zamandır düşüşte ama yine de bir denge vardı. Örneğin 50 bin dekar sulu arazimiz var, bunun 10 bin dekarı belki pamukla ekiliyordur. Daha çok büyük çiftçiler ekiyor. Ben de bu yıl çoğu arazime pamuk ektim ama açık söyleyeyim, pişmanım. Yıllardır pamuk fiyatı neredeyse hiç değişmedi. Aynı durum mısırda da buğdayda da geçerli. Köyde bile bir bardak çay 10 lira olmuşken, mısırın kilosu 10 lira, buğday 10 lira, pamuk 25 lira. 4-5 sene önce pamuk 30 liraydı. Şimdi aynı bile değil. Ama biz pamuğu bir kere ektik mi, dönmek gibi bir şansımız yok. Mecburen sulayacağız, ilaçlayacağız, bakımını yapacağız. Artık “para kazanacak mıyım?” diye düşünmüyoruz bile. Masraf zaten yapılmış oluyor. En az 10 bin lira masraf var bir dekar için. Artık o masrafı kurtarmaya çalışıyoruz, kar etmeye değil” dedi.
“SENEYE BUĞDAY EKMEYİ PLANLIYORUZ”
Birçok üreticinin gelecek yıl buğdaya yöneleceğini ifade eden Aksoy, “Aslında sorun sadece pamukta değil, genel olarak çiftçilikten kaçış var. Severek, isteyerek tarlaya giden çiftçi yok. Seneye kuraklık yüzünden ekim planları değişecek. İnsanlar bıktı. Her şeyi tamamlıyoruz; tohum, gübre, ilaç. Ama su yoksa hepsi boşa gidiyor. Mesela bu yıl 10 Mart gibi mısır eken çoktu. Ama su geç geldi. Normalde mısır ekildikten sonra 45-50 gün içinde sulanmalı, hadi en geç 55 gün diyelim. Bu yıl 80-90 gün sonra sulama yapıldı. O mısırlar ne boy yaptı ne kilo. Şimdi hepsi silaja gidiyor. Dekara 4-4,5 ton ancak veriyor. Kazanç falan yok, sadece masrafı kurtarabilirsek ne mutlu. Bu yüzden herkes seneye buğday ekmeyi planlıyor. Buğdayın masrafı az. En azından su derdi yok. Ama onun da getirisi düşük. Kısacası durum çok kötü” diye konuştu.
“GELEN PARA MASRAFLARI KARŞILAMIYOR”
Kendisinin de 200 dekar arazi işlediğini belirten Başkan Aksoy, “Tüm yıl çalışıp, suyla boğuşup, gecemi gündüzüme katıp kazanacağım para belki 500 bin lira olacak, belki olmayacak. O para da sadece masrafları değil, makinelerin bakımını, lastiğini bile karşılamıyor. Mesela üçlü çapa makinesiyle çalışıyorum, beşli almak istiyorum, 350 bin lira. Bir büyük römork 500 bin lira. Bir yılda kazandığınla sadece bir iki makine alabiliyorsun. Kendini nasıl yenileyeceksin? Eskiden babamlar traktör lastikleri aşınmadan değiştirirdi. Şimdi onu bile zorla, krediyle değiştiriyoruz. Mazot olmuş 55 lira. Eskiden pamuk dolarla eşdeğerdi; 1 kilo pamukla 2 litre mazot alınırdı. Şimdi 2 kilo pamukla 1 litre mazot alamıyoruz” ifadelerini kullandı.
“HAYVANCILIK DA KÖTÜ DURUMDA”
Hayvancılıkla uğraşan üreticilerin de çok zorlandığını belirten Aksoy, “Süt desen 14-15 lira. Bugün 1,5 litre su ve bir küçük soda aldım, 40 lira ödedim. 3 litre süt satarak ancak su ve soda alabiliyorum. O süt ineğin memesinden geliyor. Ama su, marketten. Bu işin artık hiçbir dengesi kalmadı. İnekçilik zaten çok kötü durumda. Bayramda bile tatile gidemiyorsun. Cenazen olsa, hasta olsan bile hayvana bakmak zorundasın. Bir memur gibi değiliz biz. Tatile gitmek hayal. Geçen yıl bir günlüğüne denize gidip dönebildim. O da bir gün. Çoluk çocuk da bir şey istiyor ama yapamıyorsun” sözlerini kullandı.
“HEP AYNI DÖNGÜ”
Çiftçilerin neredeyse tamamının krediyle iş yaptığını ifade eden Başkan Aksoy, “Ziraat Bankası’ndan kredi çekmeyen çiftçi yok. İpoteksiz tarla kalmadı. Çünkü işler peşin parayla yürümüyor. 1 dekar yerin masrafı 10 bin lira. 200 dekar yer işliyorum; 2 milyon lira masraf. O parayı nereden kazanacağız da yatıracağız? Çiftçi bankadan kredi alıyor, hasadı yaptıktan sonra borçları dağıtıyor. Elinde pek bir şey kalmıyor. Sonra bir sonraki sezon başlıyor. Hep aynı döngü. Üstelik Ziraat Bankası yetmiyor, başka bankalardan da kredi alıyoruz. Çünkü mecburuz. Faizler çok yüksek. Bu yıl belki 500 bin lira kazanacağız ama belki onun da çoğu faize gidecek. Şu an bile sanki her şeyi peşin almışız gibi hesap yapıyoruz” sözlerini kaydetti.
“VERİM KAYIPLARI FAZLA”
Yenipazar Ziraat Odası’na kayıtlı yaklaşık 4 bin 500 üyeden yalnızca bin 800’ünün aktif üretim yaptığını belirten Aksoy, şu ifadeleri kullandı: “Sorun sadece maliyet değil, hastalık da çok. İncirde Akdeniz sineği, pamukta çeşitli zararlılar, mısırda domuz. Her biri ayrı dert. Mesela ben şu an silajlık mısır yapıyorum. Domuz bazı yerlere az, bazı yerlere çok zarar veriyor ama illaki zarar veriyor. Kuraklık ve su sıkıntısı yüzünden verim kayıpları çok fazla. Normalde mısırdan 7 ton alınması gerekirken, 4,5 ton alıyoruz. Pamukların son sulamalarını yapamayabiliriz, bu da büyük verim kaybı demek. Zaten pamukta 500 kilonun üstü kâr, mısırda bin 200- bin 300 kilonun üstü. Bu seviyelere çıkmak artık çok zor. Fiyatlar da çok düşük. Ne yapacağımızı bilmiyoruz. Her platformda söylüyoruz, ama çözüm gelmiyor.”
