Aydın Hedef Gazetesi'nden Betül Ulaşzade'nin haberine göre; Efeler’deki 3’üncü sanayide faaliyet gösteren genç usta Muammer Akkaya, çocuk yaşta babasından öğrendiği mesleği bugün de devam ettiriyor. Mesleğe ilk olarak amcasının başladığını belirten Akkaya, babasının da onun yanında öğrenerek bu işe adım attığını ifade etti. Yaklaşık 34 yıl önce amcası tarafından açılan dükkanda bugün kendisinin çalıştığını dile getiren Akkaya, mesleğin hem avantajlarından hem de zorluklarından bahsetti. Yeni neslin bu tür işlere yönelmediğini kaydeden Akkaya, çırak bulmakta zorlandıklarını belirtti. Babasının yanında çırakken hayatın daha kolay olduğunu belirten genç usta, dükkanın işletmesini devraldıktan sonra esnaflığın ne kadar zor olduğunu daha iyi anladığını aktardı.
"40 YILA YAKIN EMEK VERDİ"
Ailesinin bu mesleğe nasıl başladığını aktaran Akkaya, "Aslında bizim hikaye biraz aileden geliyor. Babam da bu işi uzun yıllardır yapıyor, yaklaşık 30-35 senedir bu mesleğin içinde. O da benim gibi genç yaşta başlamış. Babam bu işe amcam sayesinde girmiş. Amcam zamanında okumak istememiş, okulu bırakıp sanayiye yönelmiş. Babamla birlikte başlamışlar, o günden sonra da bu iş bizim ailede devam etmiş. Amcam da yıllarca bu işi yaptı, 40 yıla yakın emek verdi diyebilirim. Daha sonra 55 yaşlarında bıraktı" dedi.
"AİLECEK AYNI YERDE YETİŞTİK"
Mesleğini sevdiğinden bahseden Akkaya, "Bizim yaptığımız iş araba boyacılığı ve bu meslek nesilden nesile aktarıldı. Amcam, babam ve şimdi ben. Hepimiz aynı işi yaptık, aynı yerde yetiştik. Hatta en dikkat çekici tarafı da şu; bu dükkân 1992 yılında açılmış ve o günden beri aynı yerde, aynı iş devam ediyor. Yani ben aslında başladığım yerde hâlâ devam ediyorum. Kısacası bu iş bizim için sadece bir meslek değil, aileden gelen bir miras gibi. Bu dükkanı amcam yaklaşık 40 yıl işletti. Ben de bu meslekte ilerlemeyi düşünüyorum, hatta kesinlikle devam edeceğim. Çünkü bu işi gerçekten seviyorum. Sadece baba mesleği olduğu için değil; istesem başka bir iş de yapabilirdim ama ben bunu tercih ettim" ifadelerine yer verdi.
"YENİ NESİL PEK YANAŞMIYOR"
Kendi yaşıtlarının bu tarz işlere yönelmediğinden söz eden Akkaya, "Bizim meslekte en büyük sıkıntılardan biri çırak bulmak. Gerçekten zor. Yeni nesil pek yanaşmıyor. Aslında iş çok ağır değil ama yorucu ve sabır isteyen bir iş. Öyle hemen öğrenilip yapılacak bir şey değil. Zaman alıyor, dikkat istiyor. Bazen bir arabanın başında günlerce, hatta aylarca çalıştığımız oluyor. Mesela şu an içerideki araç yaklaşık 2 aydır burada. Komple boyama işlerinde bu süre normal. Ama küçük işler de var; bir-iki günde biten ya da birkaç saat süren işlemler de oluyor. Tamamen işin detayına ve hasar durumuna bağlı" diye konuş.
"DİPLOMAM OLSUN DİYE OKUMASINLAR"
Yaşıtlarına tavsiyeler veren Akkaya, "Bu iş biraz resim yapmak gibi. Aceleye gelmez. En ufak hata büyük sorunlara yol açabilir. O yüzden konsantrasyon çok önemli. Ustam hep derdi ki, “Fazla boya kabartırsa mahvedersin.” Yani işin inceliği var, dikkat etmezsen baştan yapmak zorunda kalırsın. Genel olarak piyasada çırak yetişmiyor, bu da mesleğin geleceği açısından sıkıntı. Bu iş hem ustalık hem sabır istiyor. Severek yapmazsan zaten sürdüremezsin. Yaşıtlarıma şunu söyleyebilirim; eğer gerçekten bir hedefleri, bir idealleri varsa okusunlar. Ama sırf “diplomam olsun” diye okumasınlar. Çünkü o zaman bir karşılığı olmayabiliyor. İnsanın ne yapmak istediğini bilmesi önemli. Bir alanda ilerlemek istiyorsa tabii ki okusun. Ama onun dışında bir meslek öğrenmek de çok değerli" dedi.
"TAHSİLAT ZORLAŞTI"
Müşterilerin ödeme yapmayı aksattığını aktaran Akkaya, "Kazanç tarafına gelirsek, açık konuşayım; işler eskisi gibi değil. Son 2 yılda işler ciddi oranda düştü. Eskiden çok daha iyi kazanıyorduk. Fiyatlar arttı ama iş azaldı. Mesela ben bu işe ilk başladığımda pasta cila bin lira civarındaydı, şimdi çok daha yüksek fiyatlara yapılıyor. Parça boyama da aynı şekilde arttı. Ama buna rağmen müşteri sayısı düştü. Bir de ödeme konusu var. En büyük sıkıntılardan biri bu. İş yapıyorsun ama paranı zamanında alamıyorsun. Hatta hiç ödemeden kaçanlar bile oluyor. “Geliyorum” deyip gelmeyen çok. Yani hem işler azaldı hem maliyet arttı hem de tahsilat zorlaştı" ifadelerine yer verdi.
"MALİYETLER İKİ ÜÇ KATINA ÇIKTI"
Maliyetlerin ciddi oranda arttığın dikkat çeken Akkaya, "Maliyetlerde de ciddi artış var. Boya, tiner, vernik derken kullandığımız malzemelerin hepsine zam geldi. Özellikle tiner çok arttı. Mesela önceden çok daha uygunken şimdi neredeyse birkaç katına çıktı. Genel olarak son 2-3 yılda maliyetler en az iki kat arttı diyebilirim. Vernik dediğimiz şey boyadan sonra atılan parlatıcı; o da aynı şekilde zamlandı. Boyalar ise renge ve markaya göre değişiyor. Her renk aynı maliyette değil. Bazı renkler daha zor tutturulduğu ve daha fazla işlem gerektirdiği için daha pahalı oluyor" diye konuştu.
"USTALIK GEREKTİREN BİR İŞ"
Mesleğin geleceği hakkında fikirlerini dile getiren Akkaya, "Boya fiyatları da zamanla ciddi şekilde değişti. Eskiden bir arabanın komple boyama malzemesi 3-3,5 bin lira civarındaydı, şimdi ise 8-9 hatta 10 bin lirayı buluyor. Yani maliyetler neredeyse 2-3 katına çıktı diyebiliriz. Dükkan kiraları da çok değişken. 10 bin liraya da var, 30-40 bin liraya da. Biz bu konuda şanslıyız çünkü dükkan bizim. Ama kirada olan esnaf için işler daha da zor. Birçok kişi kira, vergi ve giderler yüzünden zorlanıyor. Bu mesleğin geleceği konusunda da açık konuşayım; teknoloji gelişiyor, belki ileride makineler bu işleri daha kolay yapacak. Hatta belki bir noktada tamamen değişecek. Ama şu an için hala ustalık gerektiren bir iş" dedi.
"KAZANIYORUZ AMA ESKİSİ GİBİ DEĞİL"
Dükkanı devraldıktan sonra yükünün arttığından söz eden Akkaya, "Esnaflık zor ama tamamen kötü de değil. “Kazanılmıyor” demek doğru değil, kazanıyoruz ama eskisi gibi değil. Şu an kazançlar yaklaşık yüzde 30-40 düşmüş durumda. Mesela daha önce aylık 200 bin lira civarında ciro yapılırken, şu an 140-150 bin bandına gerilemiş durumda. Ama asıl problem şu; giderler çok arttı. Elektrik, vergi, KDV, malzeme yani hepsi üst üste binince kazandığın para aynı kalmıyor. Bir de esnaf olmanın başka bir zorluğu var; mesai diye bir şey yok. Eleman olsan belli bir saatte çıkarsın ama kendi işin olunca öyle olmuyor. Bazen gece geç saatlere kadar çalışmak zorunda kalıyorsun. Mesela bugün iş yetiştirmek için gece 11’e kadar buradayım. Çırakken “kendi dükkanım olunca rahat ederim” diyordum ama tam tersi oldu, sorumluluk arttı" ifadelerini kullandı.
