Türkiye’nin sığınak yönetmeliği, nüfus artışı ve şehirleşme gibi çağın şartları göz önünde bulundurularak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü koordinasyonunda güncellendi. 44 farklı kurum ve kuruluş ile iş birliği içinde yürütülen çalışmalar 6 ayda sonuca vardı.
“HUZUR VE GÜVENLİK İÇİN”
Yönetmelik değişikliği kapsamında sosyal medya hesabından paylaşım yapan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, “Ülkemizin sığınak yönetmeliğini günümüz ihtiyaç ve koşullarına uygun hale getirerek güncelledik. Mevcut sığınaklara denetim şartı ve ilave standartlar, yeni yapılacak binalara önemli koşullar getirdik. Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmeliğimizle; millet bahçeleri, metro tünelleri gibi alanları sığınak hizmeti verecek şekilde düzenleyeceğiz. Milletimizin huzur ve güveni için gereken her adımı atmaya devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.
YENİ ŞARTLAR GETİRİLDİ
Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, yeni yapılarda kapasitelerine göre sığınak bulundurma zorunluluğu getirildi. Buna göre, toplam bağımsız bölüm sayısı 10’dan fazla olan konutlar, yatak sayısı 50’nin üzerinde olan yurt, koğuş, otel ve diğer konaklama tesisleri, yatak sayısı 25’ten fazla olan engelli, yaşlı ve çocuk bakım evleri ile yataklı sağlık kuruluşlarında sığınak yapılması zorunlu olacak. Ayrıca, emsal hesabına konu alanı 2 bin metrekareyi aşan imalat ve sanayi tesisleri ile emsal hesabına dahil alanı 1000 metrekare ve üzeri olan resmî binalarda da sığınak bulunması gerekecek.
STADYUMLAR VE OKULLARI DA KAPSIYOR
Yeni yapılacak 5000 kişi ve üzeri seyirci kapasitesine sahip stadyum ve benzeri açık ve kapalı spor tesislerine sığınak zorunluluğu getirilerek, yapılacak sığınakların kişi sayısı seyirci kapasitesinin en az yüzde 3’ü olarak hesaplandı. Yönetmelik kapsamında eğitim yapılarında sığınak yapımına ekstra şartlar eklendi. Bina içinde kalacak olan sığınakların, tavan döşemesinin en az 20 cm ve duvarları en az 30 cm kalınlığında betonarme olarak inşa edilmesi zorunlu olacak.
KAMU BİNALARINDAKİ SIĞINAKLARA İLAVE TEDBİRLER
Resmi binalar ile sağlık ve eğitim yapılarında yer alacak sığınaklarda, en az 24 saat kesintisiz elektrik sağlayacak kapasitede jeneratör bulundurulması zorunlu olacak. Bu sığınaklarda iletişim prizine ek olarak uydu telefonu altyapısı ve/veya acil durum Wi-Fi noktası kurulacak. Yüz metrekareden büyük sığınaklarda ise, bir lavabo ve elektrikli pişirme alanı içeren en az 2,30 metrekarelik bir mutfak bölümü bulunacak. Ayrıca, her sığınakta yangın söndürme cihazları ile temel sağlık ekipmanlarını içeren bir ilkyardım dolabının bulundurulması şartı getirildi. Sığınaklarda batarya destekli LED lambalar, sabit telefon, radyo ve harici görüntülü iletişim cihazları yer alacak. Bu düzenlemeyle, acil durumlarda iletişimin kesintisiz sürdürülebilmesi amaçlanıyor.
METRO TÜNELLERİ, MİLLET BAHÇELERİ DE DÜZENLENECEK
Yeni yapılacak metro hatlarının tünelleri, planlama aşamasından itibaren genel sığınak olarak kullanılabilecek şekilde projelendirilecek. Mevcut metro tünellerinin ise eksiklikleri giderilerek sığınak özelliği taşıyacak biçimde düzenlenmesi zorunlu olacak.
Ayrıca alışveriş merkezleri ile bölge, genel ve ticari otoparkların zemin altındaki bodrum katlarında yer alan otopark alanlarının da sığınak niteliğinde yapılması gerekecek. Halihazırda bulunan bu yapıların ise en geç 31 Aralık 2028’e kadar sığınak olarak kullanılabilecek duruma getirilmesi zorunlu hale getirildi.
YAŞLILAR ENGELLİLER VE YAŞLILARA DA OLANAK SAĞLANACAK
Şehirlerin nefes alma alanları olarak kabul edilen millet bahçelerinde, yüzölçümü 15 bin metrekare ve üzeri olanlarda, bahçe alanının en az yüzde 3’ü kadar kısmında girişleri kamufle edilmiş yeraltı genel sığınakları yapılacak. Ayrıca, alışveriş merkezleri ve kültür merkezlerinin bodrum katlarında yer alan sinema, tiyatro ve konferans salonu gibi alanlar da sığınak olarak kullanılabilecek. Tüm sığınakların, yaşlılar, hamileler ve engelliler başta olmak üzere hareket kısıtlılığı bulunan kişilerin kullanımına uygun şekilde yapılması ve Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından belirlenen tüm standartlara ve ilgili mevzuata tam uyum sağlaması zorunlu olacak.
AFAD'A BİLDİRİLECEK
Mevcut, yeni yapılacak veya tadilata konu olacak tüm sığınaklara ilişkin kayıtların, ruhsatı düzenleyen ilgili idareler tarafından tutulup Valiliklere (İl Afet ve Acil Durum Müdürlüklerine) bildirilmesi zorunlu hale getirildi. Bu uygulamayla, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın (AFAD) olası afet ve acil durumlarda ülke genelinde planlama ve koordinasyon çalışmalarını daha etkin şekilde yürütebilmesi amaçlanıyor. Sığınakların barış zamanında da kullanılabilmesine izin verilirken, bu alanların bakımı ve olası acil durumlarda her an kullanıma hazır tutulmasından bina yöneticileri sorumlu olacak. Ayrıca, yeraltı otoparkı bulunan yapılarda, projelendirme aşamasında sığınak için belirlenen teknik özelliklerin karşılanması halinde ayrıca sığınak yapma şartı aranmayacak.
SIĞINAKLAR DENETLENECEK
Yönetmelikte, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu’nun (TRT) acil durumlarda yer üstü ve yer altındaki tüm özel ya da genel sığınaklarda kesintisiz yayın yapabilmesi için gerekli önlemleri alması ve bu amaçla kurumsal nitelikte özel sığınaklar inşa etmesi zorunluluğu da yer aldı. Ayrıca yönetmeliğe eklenen geçici maddeyle, ilgili idareler tarafından mevcut tüm özel ve genel sığınakların en geç bir yıl içinde denetlenmesi, kullanıma hazır olmadığı tespit edilen sığınakların ise 14. madde hükümlerine göre mevzuata uygun hale getirilmesi şart koşuldu.
