Germencik’in Çamköy Mahallesi’nde bulunan KİPAŞ Holding bünyesindeki Maren Maraş Elektrik Ür. A.Ş. Nezihe Beren Jeotermal Enerji Santrali’nin (JES) reenjeksiyon hattında geçtiğimiz kasım ayında patlama meydana geldi. Aydın gündeminde de uzun süre konuşulan konuyu İYİ Parti Aydın Milletvekili Ömer Karakaş da Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) taşıdı. 25 Kasım’da yaşanan olayla ilgili önergeye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum cevap vererek süreç içinde yaşananları paylaştı. Patlamanın kesin nedeninin bilinmediğini kaydeden Kurum, ancak reenjeksiyon hattında meydana gelen deformasyondan kaynaklı olabileceğinin düşünüldüğünü belirtti.
KONU YARGIYA YAŞINDI
Aydın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nün olay sonucu çevreye olan etki neticesinde gerekli inceleme ve denetimleri yaptığının altını çizen Kurum, Çevre Denetim Yönetmeliği 8. maddesi kapsamında görevlendirilen çevre denetim görevlileri tarafından işletmede yapılan incelemede patlamanın olduğu ve alıcı ortama deşarj yapılan noktadan tespitler yapılarak atıksu numunesi alındığını da ifade etti. Çevre denetim tutanağı tutulduğunu kaydeden Kurum, “Yapılan analiz sonuçları neticesinde de 19. madde kapsamında İdari Yaptırım Kararı uygulanmıştır. Ayrıca konu ile ilgili olarak Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmuştur” ifadelerini kullandı.
2 KAT YAPTIRIM GERÇEKLEŞTİRİLDİ
Kurum, olayın kaza olarak yaşanması sebebiyle konuya ilişkin herhangi bir uyarı yapılmasının düşünülmediğini ve boru hattının kontrolünün de işletmenin sorumluluğunda olduğunun altını çizdi. Kurum, “Bakanlığımız ve taşra teşkilatlarınca 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri kapsamına giren her türlü kirlilik kaynağı, ihlal, tesis ve faaliyetler için yapılan denetimlerde hiçbir tesis için uyarı yapılmamakta ihlal tespiti halinde 2872 sayılı Çevre Kanunu 20. maddesi kapsamında idari yaptırım uygulanmaktadır. Söz konusu olayda 2872 sayılı Çevre Kanunu 1/2 kapsamında yapılması gereken işlemler uygulanmıştır. Firmanın 2025 yılı içerisinde de yapılan tespit ile idari işlem uygulanmış olması sebebiyle söz konusu olayla ile ilgili idari yaptırım 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 23. maddesi gereği 1 kat arttırılarak 2 kat olarak uygulanmıştır” dedi.
“SIKLIKLA DENETLENMEKTEDİR”
Kurum, arıza, kaçak veya patlama sonucunda çevreye akışkan deşarjı gibi bir etki olması halinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü personeli tarafından gerekli denetimlerin yapıldığını ifade etti. Nezihe Beren Santrali için yapılan denetimlerde 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında son 5 yılda 2 adet idari yaptırım uygulandığına dikkat çeken Kurum, “2872 sayılı Çevre Kanunu 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri kapsamına giren her türlü faaliyetin faaliyet sahibinin yükümlülükleri mevzuat içerisinde açıkça belirtilmektedir. Söz konusu olayda jeotermal akışkanın Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği 27 maddesi kapsamında reenjeksiyon ile bertaraf edilmesi zorunludur. Güvenlik standartı ile ilgili tedbirlerin ilgili firma tarafından yapılması gerekmektedir. Söz konusu işletmeye denetimler sıklıkla İl Müdürlüğümüz tarafından düzenlenmektedir” ifadelerini kullandı.
SÜREKLİ DENETİM YAPILIYOR
Kurum, önergedeki bölge halkının sağlık riskleri ve kapanan yolların yeniden ulaşıma açılmasına yönelik soruları ise bu konuların kendi görev ve yetki alanı dışında olduğu gerekçesiyle yanıtlamadı. Öte yandan benzer olayların tekrarlanmaması için Germencik bölgesindeki jeotermal tesislerin Aydın İl Müdürlüğü ekiplerince sıkı ve sürekli bir denetim programına alındığı öğrenildi. Bakanlık tarafından Maren Maraş Elektrik Ür. A.Ş. hakkında Cumhuriyet Savcılığına yapılan suç duyurusu kapsamında başlayacak olan adli sürecin sonucu merak ediliyor.
