Aydın Hedef Gazetesi'nden Kevser Dayan'ın haberine göre; Tarım ve Orman Bakanlığı geçtiğimiz günlerde 2025 – 2027 yıllarına ait tarımsal desteklemeleri açıkladı. Aydın Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu ve Efeler Ziraat Odası Başkanı Mehmet Kendirlioğlu, açıklanan desteklemeleri yetersiz buldu. Açıklanan destekler, serbest tarım danışmanları, organik tarım, genç ve kadın çiftçiler için ilave teşvikler şeklinde yer aldı. Başkan Kendirlioğlu, “Bu tarz desteklemeler kalıcı ve uzun vadeli çözüm değil. Seneye ne olacağını bilmiyoruz, dolayısıyla bu sene açıklanan rakamlar seneye yetersiz kalabilir” dedi.
“İHTİYACA GÖRE DESTEKLEME”
Tarımsal desteklemelerin modelleri ve süreci hakkında konuşan Kendirlioğlu, “Tarımsal desteklemelerin geçen seneden itibaren ismi ve sistemi değişti. 2025 yılında bu uygulamaların hepsi yine hemen hemen aynıydı aslında. Şu an planlı tarım desteklemeleri var ve artık daha çok ülkenin ihtiyacına göre uygulamalar yapılıyor. İl ve ilçelerde neye ihtiyaç var bunların değerlendirilmesi yapılıyor ve ona göre kararlar alınıyor. Hangi il ve ilçede hangi ürünün desteklenmesi gerekir? Bu sorunun cevabına göre desteklemeler yapılıyor” ifadelerine yer verdi.
“İLERİDE YETERSİZ KALABİLİR”
Yapılan destek açıklamalarının ilerideki koşullarda uygunluğuyla ilgili konuşan Kendirlioğlu, “Tarım çok meşakkatli ve çiftçilik tamamen doğaya, hava şartlarına, bağlı bir meslek. Tarımda neyin ne zaman olacağını kestirmek mümkün değil. Örneğin önümüzde kış var şimdi ama hava şartlarının nasıl olacağını ve tarımı ne kadar derecede etkileyeceğini tam anlamıyla kestirmek mümkün değil. Ne kadar yağmur yağacak? Ne kadar don olacak? Bu soruların cevabı önceden net belirlenmediği için erkenden yapılan destekleme açıklamalarındaki rakamlar ileride yaşanacak şartlara göre yetersiz kalabilir” ifadelerini kullandı.
“KOŞULLARA GÖRE DESTEKLEME YAPILMALI”
Yapılan desteklerin hangi dönemde sağlanmasının daha olumlu olacağıyla ilgili bilgiler veren Kendirlioğlu, “Şartlar yaşanırken koşullara göre destekleme yapılması daha mantıklı olacaktır. Örneğin şu an açıklanan destekleme rakamları yeterli gelebilir ancak seneye mazot ve gübre fiyatı ne olacak bilmiyoruz. Çiftçinin en fazla giderlerinden biri mazot ve gübre. Dolayısıyla desteklemelerin bu iki şeye endekslenmesi de alternatif bir yol olabilir. Seneye mazota fazla zam geldiğinde önceki sene açıklanan destekleme rakamları yetersiz kalabilir. Bu nedenle süreç içerisinde koşullara göre destekleme yapılmasının daha doğru olacağı kanaatindeyim” diye konuştu.
“PROJE GAYET MAKUL AMA YETERLİ DEĞİL”
Planlı Tarım Projesi’yle ilgili görüşlerini aktaran Kendirlioğlu, “Planlı tarım projesinde, karar alınırken etkili olan faktörler de var tabi. Hava şartları, sulu tarım, kuru tarım, yağmurların daha az yağması, toprak yapısı, yörenin ekilebilir tarım arazisinin düzlüğü veya dağlık bölgede olup olmaması gibi etkenler hangi ürüne nasıl bir destek yapabiliriz sorusunun cevabını şekillendiriyor. Bakıldığı zaman gayet makul ve etkili bir destekleme projesi ancak tarım gibi çok geniş ve koşulları değişkenlik gösteren bir alanda tam anlamıyla yeterli olduğunu sanmıyorum” dedi.
“İMKANLAR BU DEYİP KÖŞEYE ÇEKİLMEK YANLIŞ OLUR”
Tarım desteklerinin dünya genelindeki konumundan bahseden Kendirlioğlu, “Bu desteklemeler yeterli mi? Kesinlikle değil. Evet bu destekler çok iyi oldu ve bundan sonra çiftçimizin tüm dertleri bu şekilde çözüldü demek çok yanlış olur. Eksik kalır ve yanlış anlaşılmalara neden olur. Dünya’nın her tarafında özellikle gelişmiş olan ülkelerde ve ekonomisi ilk 10-15 ‘te olan ülkelerin tamamında bu tarz desteklemeler var. Diğer ülkelerde de var ama o ülkelerdeki tarım destekleri çok daha fazla. Ülkemizin imkanları bu kadar deyip köşeye çekilmek yanlış olur. Bu destekler daha da arttırılmalı ve hatta daha farklı ne yapılabilir diye sürekli olarak değerlendirmeler yapılarak yeni projeler ortaya konulmalı” ifadelerine yer verdi.
“EKSİKLİKLER ELBETTE VAR”
Proje hakkında değerlendirmelerde bulunan Kendirlioğlu, “Bu destek modelinin eksikleri elbette var. Bunlar sahada çalıştıkça ve uygulandıkça ortaya çıkıyor. Zamanla daha da çıkacaktır ve ona göre önlemler alınacaktır. Eksilikler ve yanlışlar varsa yıl yıl düzenlenecektir. Dekara verilen bu destekler bizim zaten daha önce söylediğimiz şeyler. Bu gelişmeler güzel ama yeterli olamayacaktır çünkü tarım alanında hiçbir sistem tam anlamıyla kusursuz olmaz. Her zaman koşullara göre belli eksiklikler ortaya çıkacaktır” diye konuştu.
“ÇİFTÇİ İHTİYACI YOKSA DESTEKLEME İSTEMEZ”
Desteklemelerle ilgili çiftçilerin görüşlerini aktaran Kendirlioğlu, “Çiftçi normalde gani gönüllüdür, yeterli kazancı elde ettiğini bildiğinde kesinlikle ekstra destekleme veya prim istemeyecektir. Bu da sonuçta bir meslek ve çiftçinin hayatını sürdürebilmesi için yeterli kazanca ihtiyacı var. Üretici olan her çiftçi aynı zamanda birer tüketici bu nedenle mağdur olmalarına sebep olacak koşullarda desteklerin sağlanması çok önemli. Bu dönemlerde açıklanan destekler de iyi ancak asıl destek çiftçinin zor durumda kaldığında verilecek destektir” dedi.
“VERİLEN DESTEKLER ÖNEMLİ”
Tarım desteklerinin öneminden bahseden Kendirlioğlu, “Bir ülkede tarım çok önemli, hatta en az ülkenin savunması kadar önemli çünkü her şeysiz olur ama gıdasız olmaz. İnsanoğlu yaşadığı müddetçe gıdaya ihtiyacı var ve bunun sürdürülebilir olması gerekiyor. Pazarda ve market raflarında aldığımız o ürünlerin hepsinin belli bir süreci var. Ektik ve hemen ertesi gün raflara koyduk diye bir şey yok. Her bir ürün rafa gelene veya tezgaha konulana kadar neredeyse 1 yıllık süreçten geçiyor. Tarım meşakkatli bir iş bu nedenle verilen destekler önemli” ifadelerini kullandı.
