KADİR CEYHAN

KADİR CEYHAN

Köşe Yazarı
Yazarın Tüm Yazıları >

BEYİN LOBLARI

A+A-

Beyin loblarının sayısı kaynaklarda farklı sayılarda belirtiliyor. Temelde 4 lob vardır: frontal, temporal, oksipital ve parietal lob. Frontal lob beynin ön bölümünde bulunur. Temporal lob kulaklarımızın arkasında beynin iki yanında bulunur. Parietal lob beynin üst arka bölgesinde yer alır ve oksipital lob da beynin tam arka bölümünde bulunur. Beyinde temel olarak 4 lob vardır. Temel 4 loba ilave olarak insula da minor lob olarak geçer. Toplamda 5 lob vardır ama biz burada 4 lobtan bahsedeceğiz.
FRONTAL LOB
Beynin ön bölgesinde yer alan frontal lob temporal lobun üstünde, parietal lobun önünde bulunur. Merkezi sulkussayesinde parietal lobdan, Sylvian fissürü (lateral sulkus) sayesinde parietal lobdan ayrılır. Serebral korteksteki kıvrımlara girus, derin yarıklara da sulkus denir. Burada bunu da belirtelim. İstemli hareketlerimizin çıkış kaynağı olan birincil motor korteks frontal lobun arkadaki sınır bölgesi olan presantral girusta bulunur.
Sinirbilim tarihinde bir dönüm noktası olan Phineas Gage vakası frontal lobun ve korteksin çalışmadığında neler olabileceğini çok iyi gösterdi. 1848 yılında Gage ve arkadaşları barutla kayaları parçalarken yanlışlık kumu ve barutu sıkıştırdığı demir levye yüzüne saplandı. Sol gözünden girip beyninin ön bölümünü parçalayan demir levye Gage’i öldürmedi ama onda ciddi hasarlar yarattı. Bu kazadan sonra düzenli ve çalışkan Gage gitmiş, yerine serseri, sorumsuz bir Gage gelmişti. 
PARİETAL LOB
Parietal lob beynin orta bölümünde oksipital lobun üstünde, frontal lobun gerisinde bulunur. Duyu nöronlarından gelen çeşitli his ve sinyallerin birleştirilip yorumlanmasından sorumludur. Beden duyu korteksi gibi duyu organlarından gelen bilgilerin işlendiği bölümleri barındırır. Hepimiz bildiği 5 duyu organından gelen bilgiler buraya gelir. Bununla birlikte proprioreseptör gibi iç organlarımızın durumunu algılayan reseptörler de parietal loba sinyal gönderir. Bir asansör aşağı inerken onun aşağı indiğini hissederiz. Gözümüz kapalı bir halde ayak baş parmağımızı tutabiliriz. Bütün bunlar proprioreseptörler sayesinde olur. Vücuttan beyne gelen duyu sinyalleri önce talamusa gider, buradan parietal kortekse aktarılır.Parietal lobun bazı alanları da dilin işlenmesinden sorumludur.
OKSİPİTAL LOB
Beynin arka tarafından yer alan oksipital lob beynin görsel bilgiyi işleme merkezidir. Büyük bir bölümünü görme korteksi oluşturur. Görme korteksi (visual cortex) çalışması nispeten daha kolay olduğu için sinirbilim alanında çokça araştırılmıştır. Dışarıdan gelen ışık gözde elektriksel sinyallere dönüştürülür ve optik sinirler vasıtasıyla birincil görme korteksinde işlenir. Birincil görme korteksine V1 alanı denir. V1’de işlenen sinyaller V2’ye aktarılır ve bu böyle devam eder.
Görme korteksinin her katmanında görme sinyallerinin farklı bir özelliği işlenir. V1’in haricinde gözden gelen sinyalleri işleyen çok sayıda bölge bulunur. Bunlar hareketi, rengi algılama, 3 boyutlu görüşü oluşturma, mesafeyi ölçme gibi farklı işlevlere sahiptir.
TEMPORAL LOB
Temporal lob beynin yan taraflarında kulaklarımızın arkasındaki bölgedir. Çok sayıda farklı işlevi olan beyin bölgesine sahiptir.Duyguları düzenlemekle görevli bazı beyin alanları burada bulunur. Beynin hafıza merkezi hipokampus da temporal lobun orta kısmında yer alır.
Kulaklarımızın hemen arkasında yer alan birincil işitme korteksi kulaklarımızdan gelen işitme sinyallerini alır ve anlamlı bilgiye dönüştürür. Ses dalgaları kulak zarından geçtikten sonra iç kulakta elektriksel sinyallere dönüştürülür. Birincil işitme korteksi kulaklardan ve başka beyin bölgelerinden gelen sinyalleri alır ve duyduğumuz sesleri işlemeye başlar. Bunun yanında yüzleri algılamamızı sağlayan fusiform girusun (V4) bir kısmı temporal lobun diğer kısmı oksipital lobun içindedir.

Kaynak: Sinirbilim

 

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.