Binlerce yıllık geçmişe sahip, yere gömülü silindirik fırınlarda imece usulüyle yapılan tandır ekmeği kültürü Efeler’de Osman Yozgatlı ve Ovaeymir mahallelerinde yaşatılmaya devam ediyor. Doğu Anadolu kökenli vatandaşların yoğunlukta olduğu yerlerde öne çıkan tandır ekmeği komşuluk ilişkilerini ve birliğini temsil eden bir gelenek olarak görülüyor. Osman Yozgatlı mahallesinde ikamet eden Öcal ailesi mahallenin çoğunluğunun kendi ekmeğini tandır da yaptığını söylüyor.
Tandır Başında Buluşuyorlar
Tandır ekmeği kültürünün Doğu Anadolu bölgesinde köklü bir besin kaynağı olarak öne çıkarken Saniye Öcal memleketi Bitlis’te de bu ekmeğin çok meşhur olduğunu söyledi. 40 sene önce Aydın’a gelen Öcal, memleketinde her gün yaptıkları ekmeği burada haftada bir yaptıklarını ifade etti. Osman Yozgatlı mahallesinde herkesin yiyeceği ekmeği kendinin yaptığını söyleyen Öcal, komşularıyla tandır başında bir araya geldiklerini aktardı. Tandır başında buluşan mahalle sakinleri hem sohbet ediyor hem ekmeklerini yapıyor.
Başka Ekmek Yiyemiyorlar
Saniye Öcal kendisinin de kayınvalidesi Nafiye Öcal’ın da bu işi yapmayı büyüklerinden öğrendiklerini belirtirken tandır ekmeğini yapmanın zor olduğunu vurguladı. Doğulularda bu ekmeğin meşhur olduğunu söyleyen Öcal, doğu dışında bu ekmeğin pek bilinmediğine dikkat çekti. Her öğün bu ekmeği tükettiklerini ifade eden Öcal, çocukların da artık somun ekmeği yemediğini belirtti. Kendi çocukluklarının da böyle geçtiğini aktaran Öcal, tandır ekmeğinin 3 gün dışarıda dursa da bayatlamadığını söyledi.
İmece Usulü Pişiriliyor
Tandır ekmeğinin yapımının kolay olmadığına ve emek istediğine dikkat çeken Saniye Öcal, ekmeği yapacağı günlerde çok erken saatlerde uyandığını söyledi. Uyanır uyanmaz hamurunu hazırlamak içim makineyi çalıştıran Öcal hamur hazır olunca ekşimeye bırakıyor. Eskiden hamuru elleriyle yoğurduğunu söyleyen Öcal, makinenin hamuru yaklaşık yarım saat daha erken yoğurduğunu belirtti. Hamur ekşimedeyken tandırı yakan Öcal, tandırın içindeki alevin harlamaması için içine teneke attıklarını aktardı. Saniye Öcal hamurları açarken kayınvalidesi Nafiye Öcal da pişirmesini yapıyor. Tandır ekmeğini genelde komşuları, yakınları ve sevdikleriyle birlikte yaptıklarını belirten Öcal, bir arada olmanın süreci kolaylaştırdığını vurguluyor. Yaz aylarında havalarının sıcak olmasından kaynaklı ateşin başında durmakta zorlandıklarını ifade eden Öcal, yine de tandır ekmeği yapmaktan keyif duyduklarını söylüyor.
