Efeler’de Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) kampüsünün yanı başında ve ‘Büyük Ova’ sınırları içerisinde 66 MW kurulu güce sahip dev Jeotermal Enerji Santrali (JES) kurulması amacıyla Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci resmen başlatıldı.
KİPAŞ Holding bünyesindeki KÇS Kahramanmaraş Çimento Beton Sanayi ve Madencilik İşletmeleri A.Ş. tarafından Kalfaköy, Kocagür ve Gölhisar Mahalleleri mevkiinde hayata geçirilmesi planlanan ‘J-700 İşletme Ruhsatlı Sahada Jeotermal Enerji Santrali ve Kaynak Arama Projesi’nin, üretim kapasitesinin yanı sıra konumlandığı alanlar da büyük dikkat uyandırdı. Efeler’de Kalfaköy, Kocagür ve Gölhisar dışında Doğan, İmamköy, Konuklu, Pınardere, Serçeköy, Umurlu ve Yılmazköy mahallelerini doğrudan etkileyecek olan projeyle ilgili olarak yapılan duyuruda, ÇED süreci tamamlanana kadar projeye ilişkin görüş, soru ve önerilerin Aydın Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’ne gönderilebileceği duyuruldu.
Her Biri 33 MW Gücünde
Dev JES yatırımlarına ilişkin olarak proje tanıtım dosyasında yer alan bilgilere göre, Aydın Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından düzenlenen işletme ruhsatına sahip sahalarda kurulacak olan her biri 33 MW gücündeki iki ayrı üniteyle yılda yaklaşık 486,7 GWh elektrik enerjisi üretilecek. Türkiye’deki kişi başı yıllık elektrik tüketim verileri dikkate alındığında, projenin tek başına yaklaşık 135 bin kişinin yıllık enerji ihtiyacını karşılayabileceği öngörülürken, üretilecek olan enerji, elektrik iletim hattı üzerinden trafo merkezine bağlanarak ulusal enterkonnekte sisteme aktarılacak.
Toplamda 48 Adet Kuyu Lokasyonu Saptandı
Proje kapsamında jeotermal kaynağı çıkarmak ve enerjisi alındıktan sonra akışkanı yeniden yeraltı rezervuarına aktarmak amacıyla devasa kuyu ağı da tesis edilecek. Toplamda belirlenen 48 adet kuyu lokasyonunun 15’i Santral-1, 33’ü ise Santral-2 sahasında yer alacak. İşletme aşamasında her bir santral için saatte bin 850 ton olmak üzere toplamda saatte 3 bin 700 ton jeotermal akışkan devir daim ettirilecek. Olası sızıntı veya acil durumlar içinse her bir santral sahasına 35x35x4 metre ebatlarında ve 4 bin 900 metreküp hacminde 2 adet acil durum havuzu inşa edilecek.
ADÜ Yerleşkesine 324 Metre Mesafede
Planlanan JES-1 santral alanının en yakın yapıya 115 metre, ADÜ yerleşkesine 342 metre, yerleşkedeki öğrenci yurduna 645 metre ve Kalfaköy Mahallesi merkezineyse bin 182 metre mesafe uzaklıkta bulunduğu bildirildi. JES-2 santral alanıysa en yakın yapıya 670 metre, Kocagür Mahallesi merkezineyse bin 225 metre mesafede yer aldığı aktarıldı. Çevre Düzeni Planı verilerine göre JES-1 alanı ve kuyuları "Bölge Parkı/Büyük Kentsel Yeşil Alan" ile mera alanında kalırken, JES-2 alanı ve kuyularınınsa "Tarım Arazisi, Sulama Alanı ve Demiryolu" lejantında bulunduğu gözlemlendi. Ayrıca JES-2 santral alanı, üretim kuyuları ve isale hatlarının büyük bir bölümü Cumhurbaşkanı Kararı ile Büyük Ova Koruma Alanı olarak belirlenen Aydın Ovası Büyük Ova Koruma Alanı sınırları içinde kaldığından, proje için Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu çerçevesinde özel izin süreçlerinin de yürütüleceğine dikkat çekildi.
Yaklaşık 700 Dönümlük Alan Yatırıma Tahsis Edilecek
Efeler’de ÇED süreci başlatılan dev jeotermal projesinin arazi kullanım detayları da netleşti. Santral alanları, kuyu sahaları ve isale hatları dahil olmak üzere toplamda yaklaşık 673 bin 400 metrekarelik alanın yatırıma tahsis edileceği öğrenildi. Proje kapsamında Santral-1 için Kalfaköy sınırlarında 113 bin 200 metrekare, Santral-2 içinse Gölhisar ve Kocagür sınırlarında 145 bin 800 metrekare santral alanı kullanılacak. Kuyu sahaları için de Santral-1’de 93 bin 800 metrekare, Santral-2’deyse 320 bin 600 metrekarelik alan ayrıldı. ÇED başvuru dosyasında yer alan ada ve parsel dökümlerinde projenin tarımsal nitelikteki arazilerine kurulacak olmasıysa dikkat çekici bulundu. Parsellerin nitelikleri arasında tarlaların yanı sıra zeytinlikler, incir bahçeleri, bağlar ve tapu kayıtlarında çok sayıda tarım arazisi, arsa, pınar ve kanalların da yer almasıysa büyük dikkat uyandırdı.
Çevre Mücadelesi Başlatılacak Mı?
ÇED kararının ardından 4 yıl sürmesi öngörülen inşaat ve montaj çalışmalarında 120 kişi, 49 yıllık ekonomik ömrü bulunan tesisin işletme aşamasındaysa 50 kişinin istihdam edilmesi planlanırken, gözler projeye yönelik ilerleyen süreçte yaşanacak gelişmelere çevrildi.
Efeler’deki toplamda 10 mahallenin yanı sıra ADÜ kampüsünü de doğrudan etkileyecek olan JES projeleriyle ilgili ilerleyen süreçte yöre sakinlerince çevre mücadelesi başlatılarak konunun yargıya taşınıp taşınmayacağı da merak konusu oldu.
