Aydın Hedef Gazetesi'nden Betül Ulaşzade'nin haberine göre; Efeler’de bulunan 1’inci sanayi sitesinde otomobillere ses sistemi satışı ve montajı yapan Bilal Keskin, gündemdeki ‘yüksek ses’ düzenlemelerine ilişkin Aydın Hedef Gazetesi’ne değerlendirmelerde bulundu. Henüz netleşmiş bir yasak olmamasına rağmen ortaya çıkan söylentilerin bile sektörü ciddi şekilde etkilediğini aktaran Keskin, müşteri sayısındaki düşüşe dikkat çekti. Söz konusu haberlerle birlikte söküm işlemlerinde kısa süreli bir artış yaşandığını belirten Keskin, bunun geçici olduğunu ve ilerleyen süreçte işlerin tamamen durma noktasına geleceğini aktardı. Sanayide bu işi yapan 5-6 esnaf bulunduğunu aktaran Keskin, olası bir yasak durumunda büyük bir kısmının kepenk kapatacağını dile getirdi. Düzenlemelere tamamen karşı olmadığının altını çizen Keskin, aşırı sesle çevreyi rahatsız edenlerin sorun yarattığını ve tamamen yasaklama yerine kademeli ceza sisteminin daha doğru olacağını aktardı.
“DÜZEN BİR ANDA BOZULUR”
İşin göründüğü gibi basit olmadığına değinen Keskin, “Bu işe 11 yaşında çırak olarak Aydın'da başladım ve yaklaşık 17 yıldır yapıyorum. Farklı yerlerde çalıştım ama hep Aydın’daydım. Son 5 yıldır da bu sanayideyim ve kendi dükkanımı işletiyorum. Bizim sektörde son zamanlarda çıkan yasak haberleri var. Şu an netleşmiş bir yasak yok ama bu söylentiler bile işi ciddi şekilde etkiledi. Açık konuşayım, yasak gelirse bizim gibi esnaf için durum çok zor. Ya çoğu kişi kepenk kapatacak ya da mecburen farklı bir sektöre geçecek. Çünkü bu işin üzerine kurulu bir düzen var, o düzen bir anda bozulur. Ben hem montaj yapıyorum hem de ufak tefek ekipman satışı yapıyorum. Ama ağırlıklı işim montaj. Müşteri ürünü başka yerden alır, getirir, ben montajını yaparım. Sökme işlemi de yapıyoruz. Bu iş öyle dışarıdan göründüğü gibi basit değil; araçta en ufak bir hata yapsan ciddi zarar verebilirsin. Kapı döşemeleri, soketler, kablolar derken hepsi tek tek dikkatle sökülüp takılması gereken şeyler. Bir işlem ortalama 1 buçuk saat sürer, bazen 2 saati bulur” dedi.
“TEK BAŞINA YETERLİ OLMAZ”
Yasak gelmesi durumunda çoğu esnafın kepenk kapatacağını dile getiren Keskin, “Şu yasak muhabbeti çıkmadan önce haftada en az 7-8 müşteri gelirdi. Şimdi bu sayı 2-3’e kadar düştü. İnsanlar cezadan korkuyor, yaptırmaya yanaşmıyor. Sorup giden çok ama işlem yaptıran az. Söktürmeye gelenler oldu, yaklaşık 10-15 kişi kadar söktürdü ama bu geçici bir durum. İlk başta sökümden belki bir hareket olur ama sonrası tamamen durur. Çünkü orijinal sistemler kolay kolay arıza yapmaz, müşteri de gelmez. Bu dükkân sadece o işle ayakta durmaz. Bu işi yapan burada 5-6 esnaf var. Yasak gelirse bunların büyük kısmı, belki yüzde 80’i kapanır. Benim avantajım işin montaj kısmını iyi bilmem ama yine de bu tek başına yeterli olmaz” diye konuştu.
“KURUNUN YANINDA YAŞ YANIYOR”
İşini düzgün yapan esnafın da arada kaynayarak mağdur olduğunu aktaran Keskin, “Müşteri kitlesi olarak genç de geliyor, yaşlı da geliyor. Ama son zamanlarda özellikle gençler daha temkinli, cezalar yüzünden geri duruyorlar. Araç tipi olarak da her tür araca yapılıyor, yani bu iş belli bir kesime özel değil. Devletin bu konuda yaptığı düzenlemeye tamamen karşıyım diyemem. Çünkü gerçekten işi abartanlar var. Otobanda kapıları açıp son ses müzik açanlar, hem kendini hem başkasını tehlikeye atanlar var. Devlet de haliyle buna önlem almak istiyor. Ama bu işi düzgün yapan esnaf da arada kaynıyor, kurunun yanında yaş yanıyor” ifadelerine yer verdi”
“HERKES AYNI KEFEYE KONULUYOR”
Ses sistemini olumsuz yönde kullanarak çevreye rahatsızlık veren kişiler sebebiyle herkesin aynı kefeye konulduğundan söz eden Keskin, “Sonuçta insanlar arabasında kaliteli müzik dinlemek istiyor. Telefonda dinlediğin müzikle araçta iyi bir sistemden dinlediğin müzik aynı değil. Kalite farkı var, hissiyat farkı var. Bu işin bir keyfi var. Ama ne yazık ki bazıları işi abarttığı için bugün herkes bunun bedelini ödüyor. Açık söyleyeyim, işin suyunu çıkardılar. Bu konunun bu noktaya gelmesinin sebebi aslında işi abartanlar. Yoksa bir insan aracına ses sistemi kurar, kimseyi rahatsız etmeden de gayet düzgün bir şekilde kullanabilir. Ama işin dozunu kaçıranlar yüzünden bugün herkes aynı kefeye konuluyor” dedi.
“DİREKT AĞIR CEZA KESİLİYOR, HİÇ ESNEKLİK YOK”
Sistemin düzgün kullanılması gerektiğini kendisinin de önemsediğini belirten Keskin, “Mesela en basitinden düşünün; evlisiniz, çocuğunuz var, hasta olmuş, zar zor uyutmuşsunuz. Tam o sırada biri geliyor, arabanın sesini sonuna kadar açıyor, güm güm. Ne olacak? Çocuk uyanacak, siz de saatlerce uğraşacaksınız. Bu gibi durumları düşününce bazı uygulamaları mantıklı buluyorum. Ama burada sorun şu; düzgün insanlar da arada gidiyor. Bence olması gereken şey şu: Aracında sistem bulundurmak suç olmamalı. Ama o sistemi açıp insanları rahatsız ediyorsan o zaman ceza yazılmalı. Hatta kademeli ceza olmalı. İlkinde uyarı ve makul bir ceza, mesela 3 bin lira. Ama tekrar ederse ağır yaptırım; yüksek para cezası, hatta araç men. Böyle olursa insanlar da dikkat eder. Şimdi ise sistem araçta var diye direkt ağır ceza kesiliyor, hiç esneklik yok” diye konuştu.
“ESNAFIN BU İŞTEN BAŞKA GELİRİ YOKSA ZOR”
Yasak gelmesi durumunda stoktaki malzemelerin adeta çöp olacağından bahseden Keskin, “Şunu da söyleyeyim; adam gidip dağın başında, kimsenin olmadığı bir yerde açıyorsa açsın. Kimseye zararı yok. Ama şehir içinde, kalabalıkta, mahalle arasında açıyorsa tabii ki cezasını yesin. Benim de aracımda sistem var, ben de diyorum ki; eğer ben açıp insanları rahatsız ediyorsam yazsınlar cezamı, razıyım. Çünkü bu bir saygı meselesi. Ama bugünkü uygulamalar böyle devam ederse bu sadece kullanıcıyı değil, koskoca bir sektörü bitirecek. Bu işten ekmek yiyen bir sürü insan var. Üreticisi var, satıcısı var, montajcısı var. Yasak gelirse hepsi zarar görecek. Özellikle stok yapan esnaf büyük sıkıntıya girer. Adam belki yüzbinlerce liralık mal almış, bir gecede elinde kalacak. Ne yapacak o malı? Kime satacak? Bu işten başka geliri yoksa daha da zor” ifadelerini kullandı.
“ŞİMDİ ŞOVA DÖNMÜŞ DURUMDA”
Çok eski zamanlarda ses sistemi kurulumunun daha popüler olduğunu ancak insanların düzgün kullandığını aktaran Keskin, “Bir de işin şu tarafı var; bu mesleği gerçekten yapanlarla sonradan hobi diye girip işi sulandıranlar bir değil. Hobiciyim diyen adam dükkan kirası yok, gideri yok; evinde sistem kuruyor, dışarıda açıyor, dikkat etmiyor. Asıl sorun da burada başlıyor. Bu işi bilen, ekmeğini buradan kazanan esnaf zarar görüyor. Eskiden, 15-20 yıl önce bu iş çok daha yoğundu. İnternet yoktu ama iş vardı, talep vardı. İnsanlarda da saygı vardı. Herkes gidip aracın her yerine sistem döşemiyordu. Daha düzenli, daha ölçülü işler yapılıyordu. Şimdi ise iş şova dönmüş durumda” dedi.
“YASAK YERİNE DENETİM OLMALI”
Rahatsızlık veren sürücülere ceza yazılmasını savunarak sırf aracında ses sistemi var diye ceza kesilen sürücülerin mağdur edildiğinden bahseden Keskin, “Aracın dışına kadar sistem koyanlar var. Bunun kimseye bir faydası yok, sadece rahatsızlık. Tabii bazı durumlar farklı; mesela fuar olur, tanıtım olur, orada bu tarz araçlar reklam amaçlı kullanılabilir. Buna kimse bir şey demez. Ama bunu alıp şehir içinde sürekli açarsan o zaman sıkıntı. Kısacası, tamamen yasaklamak yerine denetim ve ceza sistemi doğru kurulmalı. Rahatsız edene ceza yazılsın, ama sırf araçta sistem var diye herkes cezalandırılmasın. Yoksa bu iş böyle giderse gerçekten sanayideki birçok esnaf kepenk kapatmak zorunda kalacak” diye konuştu.
