Türkiye'nin yaş ve kuru incir üretiminde lider kenti Aydın'da yeni sezon taze incir hasadı devam ediyor. Buharkent ilçesinde düzenlenen 19. Geleneksel Taze İncir Festivali ile hareketlenen sezonda, Aydın Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu ve Efeler Ziraat Odası Başkanı Mehmet Kendirlioğlu ile Buharkent Ziraat Odası Başkanı Naim Özdamar gündeme dair önemli değerlendirmelerde bulundu.
“Hasadın Eylül 20’sine Kadar Sürmesini Bekliyoruz”
Efeler Ziraat Odası Başkanı Mehmet Kendirlioğlu, bu yıl hava şartları nedeniyle kalitenin oldukça yüksek olduğunu belirterek taze incir hasadının Eylül sonuna kadar uzayabileceğini söyledi. Kendirlioğlu, “Şu anda kuru incir hasadı başlamadı ancak taze incir hasadı iç ve dış piyasada yoğun şekilde devam ediyor. Özellikle Bursa karası, yani mor incirlerimizi pazarlarda görmek mümkün. Bu ürünlerimiz ihracata da gidiyor. Normal şartlarda hasadın eylül ayının 15-20’sine kadar devam etmesini bekliyoruz. Bu yıl yaklaşık 10 günlük bir sapma olabilir, hasat eylül sonunu bulabilir. İncir, Aydın ve ülkemiz için çok değerli bir ürün. Taze incirle beraber yıllara göre yaklaşık 350 milyon dolar ile 400 milyon dolar arasında ihracat değerimiz bulunuyor. Aydın incirinin Avrupa Birliği coğrafi işaretine sahip olması ürünümüzün değerini ortaya koyuyor” dedi.
“Kontrol Edilmeli”
İncirde yaşanan sorunlara da dikkat çeken Kendirlioğlu, aflatoksin ve okratoksinle gündeme gelmesinin yanı sıra sosyal medyadaki yüksek fiyat paylaşımlarına da tepki gösterdi. Fiyat konusunda denetim çağrısı yapan Başkan Kendirlioğlu, “Bizi rahatsız eden konuların başında incirin zaman zaman aflatoksin ve okratoksinle anılması geliyor. Sosyal medyada incirin 500 liradan satıldığı yönündeki haberler de ürünümüzün itibarını zedeleyebiliyor. Bugün taze incirin çarşı ve pazarda 100-150 lira arasında satıldığını görüyoruz. 500 liralık fiyat münferit bir satıcıya ait olabilir. Üreticimiz ürününü yol kenarında, pazarda ve satabildiği her yerde satabilmeli. Ancak üretici olmayan, üretici belgesi bulunmayan kişilerin satışları ürünümüzün itibarını olumsuz etkileyebiliyor. Özellikle yol kenarlarında satılan incirlerin kalitesi, nereden hasat edildiği ve fiyatları kontrol edilmeli. Mutlaka bir kontrol mekanizması oluşturulmalı ve satış yapanların üretici olması sağlanmalı” diye konuştu.
“Aydın’ın Kötü Tanınmasına Neden Oluyor”
Yol kenarındaki kontrolsüz satışların Aydın incirinin itibarına zarar verebildiğini belirten Kendirlioğlu, “Aydın inciriyle meşhur. Farklı illerden ve yurt dışından gelen vatandaşlarımız Aydın’dan geçerken incir almak istiyor. Ürünü yeterince bilmedikleri için yol kenarındaki satıcının inisiyatifine kalabiliyorlar. Kalitesiz bir ürün aldıklarında bunu Aydın inciri olarak değerlendirebiliyorlar. Bu da ürünümüzün ve Aydın’ın kötü tanınmasına neden olabiliyor” ifadelerine yer verdi.
“Fiyat Tahmini Mümkün Değil”
Rekolte çalışmalarının önümüzdeki hafta başlayacağını belirten Kendirlioğlu, kalite ve fiyatın birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyleyerek, “Rekolte çalışmalarımız önümüzdeki hafta başlayacak. Bu yıl hava şartları itibarıyla incir kalitesinin çok iyi olduğunu biliyoruz. Rekoltenin de iyi olacağı yönünde bir izlenimimiz var. Kuru incirin fiyatını şu aşamada öngörmek mümkün değil. İhracat, fiyatların belirlenmesinde önemli rol oynuyor. Bizim için kalite kadar fiyat da önemli. Kalite ne kadar iyi olursa fiyatların da o kadar iyi olacağını düşünüyoruz” dedi.
“Ciddi Bir Fiyat Sorunu Yaşıyoruz”
Buharkent’te incir sezonunun hareketli geçtiğini belirten Başkan Naim Özdamar ise, “Buharkent'te şu anda üç çeşit incirin hasadı yapılıyor. Halk arasında ‘erkenci’ olarak adlandırılan incirin tescil süreci sonuçlanmak üzere. Bunun yanında Bursa Siyahı'nın hasadı başladı, Sarılop'ta ise yaklaşık yüzde 20-25 hasat yapıldı. Bursa Siyahı açısından Aydın'daki en geniş üretim alanları Buharkent'te. Türkiye genelinde de Bursa'nın merkez ilçelerinden sonra ikinci sıradayız. Bursa Siyahı doğrudan ihracata gidiyor. Sezon boyunca kilogram fiyatı 170-180 lira bandında uygulanıyor. Bu fiyatın belirlenmesinde Nazilli Ziraat Odası ile birlikte katkımız var ve üretici bu fiyattan memnun. Ancak Sarılop'ta ciddi bir fiyat sorunu yaşıyoruz. Geçen hafta 250 liradan açılan fiyat bugün 40 liraya kadar düştü. Oysa yaş incirin bu yıl üreticiye maliyeti yaklaşık 150 lira. Geçen yıl 103 liraydı. Konuyla ilgili çalışmalarımız sürüyor, Rekabet Kurumu ile de görüşeceğiz” ifadelerine yer verdi.
“Üretici Fiyatı Düşerken Tüketici Fiyatı Düşmüyor”
İncirde üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkına dikkat çeken Özdamar, “Üretici fiyatı düşerken tüketici fiyatı düşmüyor. İstanbul'da 350-400, Ankara'da 300-400, İzmir'de 150-200 lira arasında satılıyor. Geçen hafta Buharkent'te 250 lira olan incirin İstanbul Anadolu Yakası'nda 800 liraya çıktığını gördük. 35-40 liraya alınan ürün, birkaç aracının elinden geçtikten sonra çok daha yüksek fiyata tüketiciye ulaşıyor. Bu durum hem üreticiye hem tüketiciye zarar veriyor. Tüketiciye ulaşması gereken makul fiyatın yaklaşık 200 lira olduğunu düşünüyoruz. Bu şekilde devam ederse üretici taze incir üretimini bırakabilir veya ciddi şekilde azaltabilir. Bu yıl verim ve kalite iyi. Sarılop'un yaklaşık 15 Eylül'e kadar, Bursa Siyahı'nın ise yaklaşık 90 gün hasat edilmesini bekliyoruz. Bursa Siyahı taze olarak ihraç edilirken, Sarılop raf ömrü kısa olduğu için kuru incir olarak ihraç ediliyor” diye konuştu.
