Türkiye Gazetesi kaynaklı haberin detaylarında, ünlü uzmanın iklim şartlarına ve oluşabilecek felaketlere dair yaptığı kapsamlı değerlendirmeler dikkat çekti. Şen, hava sıcaklıklarının tırmanmasıyla doğru orantılı olarak, meteorolojik parametrelere dayanan doğal afetlerin önceki yıllara kıyasla çok daha yoğun ve sık bir şekilde yaşanma ihtimalinin yüksek olduğunu kaydetti.
Bölgesel ve yıkıcı bir hava sistemi: Süper Hücre
Halk arasında genellikle "süper hücre" adıyla anılan ve çok ciddi maddi hasarlara yol açabilen bu meteorolojik olgu hakkında teknik detaylar veren Prof. Dr. Orhan Şen, sürecin temelinde çok güçlü bir kümülonimbus bulutunun yattığını açıkladı. Meydana gelen bu devasa bulut kütlelerinin anlık ve çok şiddetli sağanak yağışların yanı sıra gök gürültüsü, yoğun dolu yağışı, hortum ve yıldırımlara zemin hazırladığı belirtiliyor. Söz konusu bulutun atmosferdeki gücünü maksimize etmesiyle birlikte olayın "süper hücre" statüsüne geçtiği ifade edildi.
-
Bu meteorolojik olay, örneğin İç Anadolu, Ege veya Marmara gibi devasa bölgeleri boydan boya kaplayan geniş çaplı ve cephesel bir sistem olarak işlemiyor.
-
Tamamen bölgesel düzeyde ve bağımsız, bireysel bir mekanizma şeklinde ortaya çıkıyor.
-
Oluşumunda, o anki coğrafyanın topografik özellikleri, yeryüzü şekilleri ve zemin seviyesindeki aşırı ısınma faktörü doğrudan belirleyici rol oynuyor.
-
Deniz üzerinden taşınan yoğun nem tabakasıyla birleştiğinde, bu tehlikeli bulutun atmosferdeki dikey kalınlığı 10 kilometreye kadar ulaşabiliyor.
Anlık felaketler ve yakın geçmişteki acı tecrübeler
Özellikle ilkbahar mevsiminin sonlarında ve yaz aylarının başlangıç evrelerinde bu tarz yıkıcı hava olaylarıyla daha sık karşılaşıldığına dikkat çekiliyor. Prof. Dr. Şen, olayın anilik derecesini ve şiddetini vurgulamak adına yakın bir dönemde Niğde ilinde meydana gelen felaketi örnek olarak gösterdi. Çevrede gökyüzü tamamen açıkken aniden beliren tek ve bağımsız bir bulut kütlesinin, taşıdığı tüm yağış yükünü ve iri taneli doluyu çok dar bir alana hızla boşalttığı hatırlatıldı. Yaşanan o şiddetli ve beklenmedik doğa olayında bir vatandaşın hayatını kaybettiği, dört kişinin ise yaralandığı gerçeği, süper hücrelerin insan hayatı için ne denli tehlikeli olabileceğini açıkça gözler önüne seriyor.
Risk altındaki üç ana coğrafi bölge
Aşırı nem ve yüksek sıcaklıkların bu devasa oluşumları besleyen en temel meteorolojik faktörler olduğu gerçeğinden hareketle, Türkiye'nin risk haritası da yeniden güncellendi. Bu yaz mevsiminde beklenen ekstrem sıcaklık değerleri sebebiyle özellikle üç coğrafi alan büyük bir tehdit altında bulunuyor. İç Anadolu Bölgesi, İç Ege ile Orta ve Batı Karadeniz kesimlerinde süper hücre oluşumlarının diğer bölgelere kıyasla çok daha sık gözlemlenebileceği uyarısı yapıldı. Atmosferik şartların anlık ve hızlı değişimi sebebiyle bu kütlelerin tam olarak hangi şehirde, nerede ve saat kaçta patlak vereceğini önceden kestirmenin teknik açıdan oldukça zor olduğu aktarıldı. Bu sebeple vatandaşların, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan anlık konvektif yağış ve sağanak ihbarlarını sürekli olarak takip etmeleri, uzmanların açıklamalarını dikkate almaları can ve mal güvenliği açısından hayati bir önem taşıyor.
