Sinir Sistemi Hasarlarına Neden Olan Viral Hastalık: Kuduz

Sinir Sistemi Hasarlarına Neden Olan Viral Hastalık: Kuduz

Kuduz hastalığı insan ve diğer tüm sıcakkanlı hayvanları etkisi altına alan ve merkezi sinir sistemini etkileyerek ölüme neden olan viral bir hastalıktır.

A+A-

Kuduz hastalığı önlenebilir bir viral hastalıktır ancak hastada ensefalit belirtileri görülmeye başladığında %100 ölümle sonuçlanmaktadır. Bu sebepten dolayı kuduz hastalığı tedaviden daha çok korunma yöntemleri ile önlenebilir bir hastalık olarak kalmıştır.

Kuduz hastalığı genel olarak vahşi hayvanlardan kaynaklanan ve ülkemiz de dahil tüm dünyada görülebilen viral bir hastalıktır. Ülkemizde de her mevsimde ve her bölgede kuduzlu hayvan ve kuduza yakalanmış insan vakalarına rastlanılabilmektedir. Ülkemizde ilk kuduz vakası 4 adet olmak üzere 1993 yılındaSağlık Bakanlığı tarafından bildirilmiştir.

Kuduz hastalığı bir RNA virüsü olan rabies virüs tarafından bulaşmaktadır. Bu virüs sinir hücrelerine yerleşim gösteren nörotopik etkili bir virüstür. Bu virüs türü aşırı sıcaklığa, kuru ortama, UV ışınlarına ve kimyasallara karşı oldukça dayanıksızdır.

Kuduz hastalığı kurt, tilki ve yarasa gibi vahşi hayvanlardan bulaşabildiği gibi koyun, kedi ve köpek gibi evcil hayvanlardan da bulaşabilmektedir. Bununla beraber diğer tüm sıcakkanlı hayvanlar da kuduz virüsü ile enfekte olabilmektedir. Vücuda yerleşen kuduz virüsü yaklaşık 2 ay bir kuluçka dönemi geçirir ve ilk belirtilerini göstermeye başlar. Bu süre 15 güne kadar inebildiği gibi 19 yıla kadar da uzayan vakalar görülmektedir.

Kuduz etkeni vücuda girdikten sonra ne kadar kuluçka süreceği bazı faktörlere bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Bunla;

  1. Kuduza yakalanma riski 10 yaşından küçük çocuklarda daha çoktur.
  2. Merkezi sinir sistemine yakın bölgelerin yani baş ve boyun bölgesinin ısırılması en tehlikeli ısırıklardır ve kuluçka süresini olabildiğince düşürmektedir.
  3. Doku hasarının fazla olduğu ısırılmalarda https://www.uzmandoktor.net görüşüne göre kuduz görülme olasılığı daha fazladır.
  4. Kuduzlu yabani hayvanların ısırığı kuduz evcil hayvanların ısırığına oranla daha risklidir.

Kuduz Virüsü Nasıl Bulaşır, Nedenleri Nelerdir ?

Kuduz hastalığında bulaşma kuduz etkenini taşıyan hayvanların insanları ısırması sonucu oluşmaktadır. Düzenli olarak hayvan aşılaması yapılmayan kuduz vakalarının %90’ından köpeklerin sorumlu olduğu yapılan araştırmalarda ortaya çıkmıştır. Ülkemizde de bu durumdan en çok sorumlu olan hayvan köpeklerdir. Kuduz virüsünde insandan insana bulaşma olmamakla beraber bulaşma yolları şu şekildedir;

  1. Kuduza yakalanmış sıcakkanlı hayvanların insanları ısırması sonucu
  2. Kuduz virüsü taşıyan sıcakkanlı bir hayvanın salyasının vücut boşluklarından içeri girmesi
  3. Kuduz virüsü taşıyan hayvanın salyasının eşyalara temas etmesi ile
  4. Kuduz virüsü taşıyan yarasaların yaşadığı yerlerdeki havanın solunması ile kuduz insanlara bulaşabilmektedir.

Kuduz etkeni bazı durumlarda insanlara bulaşmayabilir. Bunlar;

  1. Organ nakli dışında insandan insana bulaşma olmaz.
  2. Kuduzlu bir hayvanı sevmek veya atıklarıyla temas etmek kuduzun bulaşmasına neden olmaz.
  3. Kuş, yılan, akrep veya kertenkele gibi hayvanların insanları ısırması sonucu kuduz görülmez.
  4. Kuduzlu bir hayvanın sütünün veya etinin iyi pişirildikten sonra tüketilmesi kuduzun insana bulaşmasına neden olmamaktadır.

Kuduz Hastalığının Belirtileri Nelerdir ?

Kuduz etkeni ısırma yerinden sinir sistemi yoluyla merkezi sinir sistemine iletilir. Etkenin beyine yerleşmesi ve burada çoğalmasından itibaren ilk belirtiler görülmeye başlanır. Klinik belirtiler görülmeye başladıktan sonra yaklaşık 10 gün içerisinde hasta hayatını kaybeder.

Kuduz virüsü sinir sistemi hücrelerini enfekte ettikten sonra sinir hücrelerinde negri cisimcikleri denilen özel yapılar oluşturmaktadır. Laboratuvar incelemelerinde beyin içerisinde negri cisimciğinin görülmesi kesin tanıyı koydurmaktadır.

Kuduz virüsü kişiyi enfekte ettikten sonra başlangıç belirtileri adı verilen kırgınlık, iştah kaybı, baş ağrısı, ateş ve kusma gibi belirtiler görülür. Kişilerde kimi zaman ani karakter değişiklikleri de görülebilmektedir. Bu belirtiler diğer hastalıklarda görülen belirtiler olduğu için tanı koymada yetersiz kalmaktadır.

Hastalığın ilerlemesiyle beraber kuduza özgül belirtiler görülmeye başlar. Isırılan bölgede karıncalanma, kaşıntı ve sinirler boyunca kramp tarzı ağrılar görülebilir. Isırılan bölgede soğukluk hissi oluşmaktadır.

Hastalığın belirtilerinin görülmesinden sonra son dönemlere yaklaşıldığında aşırı hareketlilik, zihin bulanıklığı, hayal görme ve ense sertliği gibi belirtiler oluşmaya başlar. Hastada anormal kasılmalar görülebilir hatta yemek yiyemez hale bile gelebilir. Hastalık ilerledikçe su ile ilgili herşey hastada korkuya (hidrofobi) neden olur. Zamanla hastada fotofobi yani ışık korkusu, aerofobi adı verilen hava akımından korkma ve ankofobi adı verilen gürültüden korkma gibi durumlar görülebilir.

Kuduz Hastalığının Tedavisi Nasıldır ?

Bugüne kadar tıbbi tedavi uygulanarak hayatta kalmayı başarmış hasta sayısı yalnızca 3 kişidir. Bu kişilerin hayatta kalmasının sebebi ise temas öncesinde gerekli önlemlerin alınmış olmasıdır.

Kuduz hastalığının spesifik bir tedavisi yoktur. Ancak korunma yöntemiyle yaşam şansı arttırılmış olur. Enfeksiyon hastalıkları hastaneleri doktorları tarafından yoğun bakıma alınan hastalar görülen belirtilere göre tedavi edilir. Bu yüzden kişilerin kuduza yakalanmadan önce korunmalıdırlar. Kuduz şüphesi taşıyan özellikle yabani hayvanların toplumdan uzaklaştırılması gerekmektedir. Bu hayvanların ısırdığı bölgenin hemen üstünden tampon uygulanıp virüsün dolaşıma geçmesi ertelenmeli ve önlenmelidir.

Kuduz hastalığından korunmada ise en önemli faktör aşılamadır. Aşıda insan dokularından elde edilen HDVC aşıları kullanılmaktadır.

gorsel-1.pnggorsel-2.png

 

 

Önceki ve Sonraki Haberler

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.