Afganistan’da Taliban yönetimi, ülkede uygulanacak yeni ceza sistemini açıkladı. Düzenlemeler, dini kimlik, mezhep, cinsiyet ve sosyal statüye göre farklı cezalar öngören uygulamalar içeriyor.
Yeni yasa ile toplum, dört farklı sınıfa ayrılıyor: din alimleri, seçkinler, orta sınıf ve alt sınıf. Yasaya göre suçun ağırlığı ve uygulanacak ceza, kişinin sosyal statüsüne bağlı olarak değişiyor. Din alimi seviyesinde işlenen suçlara uyarı verilmesi yeterli olurken, alt sınıfa mensup kişiler için hapis cezası ve bedensel cezalar gündeme geliyor.
Kölelik Hukuka Dahil Edildi
Taliban’ın açıkladığı yeni ceza kanununda kölelik uygulamaları açıkça yer aldı. Düzenlemeye göre kölelerin cezalandırılması yetkisi doğrudan “efendilere” bırakılıyor. İnsan hakları örgütleri, bu durumun uluslararası standartlarla ciddi şekilde çeliştiğini vurguluyor.
Muhalifler ve Ölüm Cezası
Yeni yasalar, Taliban mahkemelerine muhalifleri ölüm cezasıyla cezalandırma yetkisi tanıyor. “İsyancı” olarak tanımlanan kişiler, kamu düzenine zarar verdikleri gerekçesiyle öldürülmekle cezalandırılabiliyor.
Ayrıca tüm vatandaşlardan, Taliban karşıtı faaliyetleri yetkililere bildirmeleri isteniyor; aksi durumda kişiler ihbar etmeme gerekçesiyle hapis cezasıyla karşı karşıya kalabiliyor.
Kadın ve Kız Çocuklarına Yönelik Kısıtlamalar
Yeni ceza kanunlarıyla birlikte kız çocuklarının eğitimi tamamen yasaklandı. Ülkede dans etmek veya dans edenleri izlemek de suç kapsamına alındı. Ayrıca, “ahlaksızlık yerlerinin” yıkılmasına dair hükümler belirsiz bırakılarak keyfi uygulamalara kapı aralanıyor.
Şiddet ve çocuk haklarıyla ilgili düzenlemeler de dikkat çekiyor. Yasaya göre, kemik kırığı veya deride yırtılma yaratmayan şiddet cezasız bırakılıyor. 10 yaşındaki bir çocuğun namazı ihmal etmesi gibi durumlarda babasının onu cezalandırmasına izin veriliyor.
Mezhep Değiştirenlere Hapis Cezası
Taliban, esas aldığı Hanefi mezhebine göre mezhep değiştirenleri “kafir” ilan ediyor ve bu kişiler hapis cezasıyla karşı karşıya kalabiliyor. Bu durum, din özgürlüğü ve temel insan hakları açısından uluslararası eleştirilerle karşılaşıyor.
Uluslararası Tepkiler
Uzmanlar, yeni ceza yasalarının Afganistan’da temel özgürlükleri, adil yargılanma haklarını ve uluslararası insan hakları standartlarını ciddi şekilde ihlal ettiğini belirtiyor. Taliban ise 2021’de ABD’nin çekilmesinin ardından elde ettiği kontrolü sürdürerek bu uygulamaları hayata geçirmeye devam ediyor.
