Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda denetimleri sonrası sağlığı tehlikeye düşüren ve taklit-tağşiş yapılan ürünler listesini yeniledi. Güncellenen listede özellikle baharatlar ve bitkisel karışım macunlar öne çıkarken, yasaklı boya ve ilaç etken maddesi tespit edilen ürünler kamuoyuna açıklandı.
Gıda denetimleri neden yeniden gündemde?
Gıda güvenliği, son dönemde artan denetimlerle birlikte yeniden gündemin üst sıralarına çıktı. Tarım ve Orman Bakanlığı, halk sağlığını koruma amacıyla yürüttüğü kontroller kapsamında piyasadaki riskli ürünleri mercek altına aldı. Yapılan son analizlerin ardından 6 yeni ürün, “Sağlığı Tehlikeye Düşürecek Gıdalar” listesine eklendi.
Denetimlerin odağında ise günlük tüketimi yaygın olan baharatlar ve bitkisel karışım ürünleri yer aldı.
Listede hangi ürün grupları öne çıkıyor?
Güncellenen listede iki ürün grubu dikkat çekiyor:
-
Baharatlar
-
Bitkisel karışım ve macunlar
Bu ürünlerde tespit edilen uygunsuzluklar, sadece mevzuat ihlali olarak değil, doğrudan insan sağlığını tehdit eden unsurlar olarak değerlendiriliyor.
Baharatlarda ne tespit edildi?
Denetimlerin en çarpıcı sonucu baharat ürünlerinde ortaya çıktı. Şanlıurfa’nın Eyyübiye ilçesinde faaliyet gösteren bir firmaya ait pul biber ürününde, gıdada kullanımına izin verilmeyen yasaklı boya maddesi belirlendi.
Bu tür boyaların, ürünün rengini daha canlı göstermek amacıyla kullanıldığı ifade edilirken, uzun süreli tüketimde ciddi sağlık riskleri taşıdığı vurgulandı. Uzmanlar, özellikle açıkta satılan ve menşei net olmayan baharatlara karşı vatandaşları uyarıyor.
Bitkisel karışım ve macunlar neden riskli?
Güncellenen listenin büyük bölümünü “bitkisel karışım macun” adıyla satılan ürünler oluşturuyor. Doğal ve şifa kaynağı olduğu iddiasıyla pazarlanan bu ürünlerin bazılarında, ilaç etken maddesi olabilecek bileşenler tespit edildi.
Bu durum, söz konusu ürünlerin kontrolsüz kullanımında ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ortaya koyuyor. Özellikle kronik hastalığı olanlar, düzenli ilaç kullananlar ve çocuklar için riskin daha yüksek olduğu belirtiliyor.
Taklit ve tağşiş yapılan gıdalar ne anlama geliyor?
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın açıkladığı listeler iki ayrı başlık altında yayımlanıyor. Bunlardan biri doğrudan sağlığı tehdit eden ürünleri kapsarken, diğeri taklit ve tağşiş yapılan gıdaları içeriyor.
Bu kategoride yer alan ürünlerde en sık karşılaşılan uygulamalar şunlar:
-
Dana kıyma adı altında kanatlı eti kullanılması
-
Sucuk ürünlerinde gıda boyası tespiti
-
Zeytinyağı yerine farklı bitkisel yağların karıştırılması
Bu yöntemler, tüketiciyi yanıltmanın yanı sıra ürünün besin değerini de düşürüyor.
Vatandaşlar ürünleri nasıl kontrol edebilir?
Tüketiciler, satın aldıkları ürünlerin güvenilirliğini Güvenilir Gıda Portalı üzerinden sorgulayabiliyor. Portalda iki ayrı liste düzenli olarak güncelleniyor:
Sağlığı Tehlikeye Düşürecek Gıdalar listesi nedir?
Bu listede, içeriğinde insan sağlığını doğrudan tehdit eden yasaklı veya riskli maddeler bulunan ürünler yer alıyor.
Taklit ve Tağşiş Yapılan Gıdalar listesi neyi kapsıyor?
Bu kategoride ise ürün içeriği değiştirilerek tüketiciye farklı bir ürünmüş gibi sunulan gıdalar bulunuyor.
Listelerde ürün adı, marka bilgisi ve tespit edilen uygunsuzluklar açıkça paylaşılıyor.
Denetimler devam edecek mi?
Bakanlık yetkilileri, gıda denetimlerinin yıl boyunca aralıksız süreceğini belirtiyor. Mevzuata aykırı üretim yaptığı tespit edilen firmalara idari para cezalarının yanı sıra ürün toplatma, faaliyet durdurma ve savcılığa suç duyurusu gibi yaptırımlar uygulanıyor.
Yetkililere göre amaç, yalnızca cezai işlem uygulamak değil; piyasada güvenilir gıdanın yaygınlaşmasını sağlamak.
Uzmanlar tüketicilere ne öneriyor?
Gıda güvenliği uzmanları, özellikle “doğal”, “bitkisel” ve “şifa kaynağı” gibi ifadelerle satılan ürünlerde daha dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. Etiketsiz, içerik bilgisi net olmayan ve kayıt dışı üretim şüphesi taşıyan ürünlerden uzak durulması öneriliyor.
Ayrıca alışveriş sırasında ürün etiketlerinin, üretici bilgilerinin ve resmi onayların mutlaka kontrol edilmesi gerektiği ifade ediliyor.
