2026-2027 yıllarını kapsayan toplu sözleşme sürecine ilişkin açılan dava, milyonlarca memur ve memur emeklisinin dikkatini yeniden maaş zamlarına çevirdi. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu tarafından belirlenen zam oranlarının iptali istemiyle açılan davada Danıştay 12. Dairesi dikkat çeken bir karara imza attı. Kararın ardından sosyal medyada yayılan “zamlar iptal edildi” yorumları ise kafa karışıklığını daha da büyüttü.
Ancak yüksek mahkemenin verdiği kararın detaylarına bakıldığında ortaya çıkan tablo çok farklı. Çünkü Danıştay’ın değerlendirmesi doğrudan maaş zamlarının içeriğine değil, davayı açan yapının hukuki yetkisine dayanıyor.
Toplu sözleşme zammının iptali reddedildi mi?
Kararın en kritik noktası tam da burada ortaya çıkıyor. Danıştay, toplu sözleşme zamlarını iptal etmedi. Mahkeme, davayı açan konfederasyonun bu davayı açma ehliyetine sahip olmadığına hükmetti. Yani dava içerik yönünden değil, usul yönünden reddedildi.
Bu ayrım ilk bakışta teknik bir detay gibi görünse de aslında milyonlarca memurun maaşını ilgilendiren çok önemli bir hukuki fark yaratıyor. Çünkü karar, mevcut maaş artışlarının yürürlükten kaldırıldığı anlamına gelmiyor. Aksine toplu sözleşme kapsamında belirlenen zam oranları uygulanmaya devam ediyor.
Danıştay neden dava ehliyeti üzerinde durdu?
Yüksek mahkemenin kararında öne çıkan en önemli başlıklardan biri “dava ehliyeti” oldu. Danıştay’a göre bir kurumun idari bir işleme karşı dava açabilmesi için o işlemden doğrudan etkilenmesi gerekiyor.
Mahkeme, konfederasyonların doğrudan kamu görevlilerinden oluşan yapılar olmadığını özellikle vurguladı. Kararda, konfederasyonların sendikaların bir araya gelmesiyle oluşan üst kuruluşlar olduğu belirtildi. Bu nedenle maaş katsayıları ve zam oranlarının doğrudan konfederasyon tüzel kişiliğine uygulanmadığı ifade edildi.
Danıştay’ın değerlendirmesine göre söz konusu düzenlemelerden doğrudan etkilenen taraflar kamu çalışanları ile onların bağlı bulunduğu hizmet kolu sendikaları oluyor. Bu nedenle davanın doğrudan konfederasyon tarafından açılamayacağı sonucuna varıldı.
Memur maaşlarıyla ilgili süreç değişecek mi?
Kararın ardından gözler bundan sonra açılacak davalara çevrildi. Çünkü Danıştay’ın verdiği bu karar yalnızca mevcut dosyayı değil, gelecekteki benzer başvuruları da etkileyebilecek nitelikte görülüyor.
Özellikle memur maaş katsayıları, toplu sözleşme hükümleri ve sosyal hak düzenlemeleriyle ilgili açılacak davalarda artık yeni bir hukuki yol haritası oluşmuş durumda. Buna göre doğrudan hizmet kolu sendikalarının ya da bireysel hak kaybı yaşadığını düşünen kamu görevlilerinin dava açması gerekecek.
Hukuk çevrelerinde konuşulanlara göre bu durum, sendikal yapılar arasındaki güç dengesini de etkileyebilir. Bazı uzmanlar hizmet kolu sendikalarının daha aktif hale geleceğini değerlendirirken, bazı yorumcular ise konfederasyonların yargı süreçlerindeki etkisinin sınırlanabileceğini düşünüyor.
“Memur zamları iptal edildi” iddiası neden yayıldı?
Kararın kamuoyuna yansımasının ardından özellikle sosyal medyada çok sayıda yanlış yorum yapıldı. “Danıştay memur zamlarını iptal etti” şeklindeki paylaşımlar kısa sürede gündem olurken, kararın teknik ayrıntıları ilk etapta gözden kaçtı.
Oysa mahkeme maaş artışlarının hukuka aykırı olduğuna dair bir hüküm kurmadı. Sadece davayı açan tarafın hukuki ehliyet taşımadığına karar verdi. Bu nedenle mevcut zam oranlarında herhangi bir iptal ya da geri çekilme bulunmuyor.
Uzmanlar, benzer hukuki kararların çoğu zaman yanlış yorumlandığını ve özellikle sosyal medyada eksik bilgilerle yayıldığını belirtiyor.
Danıştay kararında dikkat çeken ayrıntı
Kararda dikkat çeken bir başka unsur ise Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu’nun daha önce verdiği yerleşik kararların referans alınması oldu. Yüksek mahkeme, konfederasyonların ancak kendi tüzel kişiliklerini doğrudan ilgilendiren işlemlere karşı dava açabileceğini hatırlattı.
Bu yorum, toplu sözleşme süreçlerinde uzun süredir tartışılan temsil yetkisi meselesini yeniden gündeme taşıdı. Özellikle memur sendikaları açısından bu kararın önümüzdeki dönemde yeni tartışmalar yaratabileceği konuşuluyor.
Şimdi gözler temyiz sürecinde
Danıştay 12. Dairesi kararında temyiz yolunun açık olduğunu da belirtti. Bu nedenle dosyanın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na taşınma ihtimali bulunuyor.
Ancak mevcut tabloya bakıldığında memur maaş zamlarının yürürlükte kaldığı ve toplu sözleşme hükümlerinin uygulanmaya devam ettiği görülüyor. Şimdilik kamu çalışanlarının maaşlarında herhangi bir değişiklik ya da iptal söz konusu değil.
