Türkiye’nin önde gelen klasik müzik yazarlarından olan Serhan Bali, Danimarka Ulusal Müzesi’nde sergilenen ve Aydın tarihi için de büyük önem taşıyan ‘Seikilot Yazıtı’nı yerinde gözlemleyerek dikkat çeken açıklamalar yaptı. Yaklaşık 60 yıldır Danimarka Ulusal Müzesi’nde bulunan ‘Seikilot Yazıtı için Kültür ve Turizm Bakanlığı’na da çağrı bulunan Bali, “Seikilos Steli’nin Türkiye’ye, doğduğu topraklara geri getirilmesi için kapsamlı bir çalışma başlatması gerektiğini düşünüyorum” dedi.
“Bir Hac Nesnesi Kadar Özel”
Konuyla ilgili açıklamasında, ‘Seikilos Steli’ni müzik tarihi açısından ‘hac nesnesi’ olarak nitelendiren Bali, “Yıllardır görmek istediğim, müzik tarihi açısından benim için neredeyse bir hac nesnesi kadar özel olan Seikilos Steli’ni bugün nihayet Kopenhag’daki Danimarka Ulusal Müzesi’nde gördüm. Ne zamandır yolumun bu taşla kesişmesini bekliyordum; bugüne kısmetmiş. Yaklaşık 2 bin yıllık bu küçük mezar steli, üzerinde sözleriyle birlikte müzik notasyonu korunmuş antik dünyanın en eski eksiksiz şarkılarından birini taşıyor. Her hecenin üzerindeki işaretler Antik Yunan müzik notaları. Başka bir deyişle, iki bin yıl önce Anadolu’da söylenen bu melodiyi bugün hâlâ okuyabiliyor ve seslendirebiliyoruz. Üstelik söyledikleri hâlâ capcanlı: Yaşadığın sürece ışılda, hiçbir şeyi dert etme. Hayat kısadır; zaman sonunda bedelini ister” diye konuştu.
“Bugün hâlâ Kopenhag’ta”
Yazıtın sonraki hikâyesininse hayli hüzünlü olduğuna dikkati çeken Bali, “1883’te Aydın’daki antik Tralleis çevresinde, İzmir–Aydın demiryolu çalışmaları sırasında ortaya çıkarılıyor. Demiryolu şirketinin yöneticilerinden Edward Purser’ın eline geçiyor ve yıllarca ailesinin özel mülkiyetinde kalıyor. Hatta alt kısmının, evde bir kaide olarak kullanılabilmesi için kesildiği ve yazıtın son bölümünün bu sırada zarar gördüğü aktarılıyor.1922’de savaş ve İzmir Yangını’nın yarattığı kargaşada stel Hollanda Konsolosluğu çevresinin eline geçiyor; ardından İstanbul, Stockholm ve Lahey üzerinden Avrupa’ya taşınıyor. Ve 1966’da Danimarka Ulusal Müzesi tarafından satın alınarak Kopenhag’a getiriliyor. Bugün hâlâ burada” ifadelerini kullandı.
“Belki Bir Gün Kopenhag’da Değil Yeniden Aydın’da Dinleriz”
Bakanlığın yazıtın doğduğu topraklar olan Aydın’a getirilmesi için kapsamlı çalışma başlatması gerektiğini de belirten Bali, açıklamasını şu ifadelerle noktaladı; “Aydın’da doğmuş, iki bin yıl boyunca bir melodiyi üzerinde taşımış bu küçücük mermer sütuna Kopenhag’da bakarken insan ister istemez düşünüyor: Bu eser neden ait olduğu topraklarda değil? Nitekim Aydın Arkeoloji Müzesi’nin resmî tanıtımında bile Seikilos Steli’nin bugün Kopenhag’da bulunduğu ve “ait olduğu topraklara döneceği günü beklediği” ifade ediliyor. Ben de T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Seikilos Steli’nin Türkiye’ye, doğduğu topraklara geri getirilmesi için kapsamlı bir çalışma başlatması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü Seikilos’un iki bin yıl önce taşa kazıttığı o küçücük şarkı yalnızca müzik tarihinin değil, Anadolu’nun kültürel mirasının da eşsiz bir parçası. Belki bir gün onu Kopenhag’da değil, yeniden Aydın’da dinleriz”
