Başlık, sorudan çok endişenin ifadesi…
Fikirlerine değer verdiğim akademisyen dostum Psikolog Doç. Dr. Mehmet Şakiroğlu’ndan şok uyarı!
“İşlevi biten insan yok edilebilir”
Yapay zekânın insanların yapmak istemediği tehlikeli, sıkıcı ve kirli işleri devralacağı öngörüsü, her gün yeni teknolojiler eklenen insansı robotlar yüzünden endişeye dönüşmeye başladı.
Artık sadece insanların yapmak istemediği işleri değil; özellikle fabrikalarda tekrara dayanan ancak zekâ gerektiren sıkıcı işlerin robotlara devredileceğine kesin gözle bakılıyor.
Aydın Adnan Mendes Üniversitesi (ADÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Klinik Psikoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Şakiroğlu, daha da ileriye dönük bakış açısıyla “eşek” metaforu üzerinden işini yapmak istemeyen, işlevini kaybeden insanın yok edilebileceği görüşünü savundu.
ÇOK KONUŞULAN AZ BİLİNİR
Son zamanlarda sürekli “yapay zekâ”, “insansı robot” gibi kavramlar dillere pelesenk oldu. Ancak bu kadar çok konuşulan ama “bu nedir, ne işe yarar?” gibi sorular yöneltsen iki cümle alamazsın.
Şimdi söyleyeceklerime odaklanın, gerçek hayattaki karşılığına dikkat edin!
Doç. Dr. Şakiroğlu diyor ki, “insanoğlu, işlevini yani binek olma özelliğini kaybeden atı, eşeği nasıl acımasızca yok ettiyse; kendi gibi ürettiği yapay zekâ da işlevini kaybeden insanları yok etme kararı verebilir.”
Yine de esnek davranıp insan lehine cümleyle bağlıyor: Yok etme kararı vermeyebilir de… Eyvallah hocam, moral verdin!
Şimdi bu at, eşek metaforuna dönüp sözü Şakiroğlu’na bırakıyorum:
“Türkiye’de 1991 yılında 943 bin eşek vardı. 2025 yılına geldiğimizde bugün sadece 70 bin eşek kaldı.
Çünkü insanlar, binek hayvanı olarak anılan eşeklere binmeyi bıraktığında işlevini kaybediyor. İnsanoğlunun acımasızlığı işlevi biten eşekleri yok etti. Yapay zekâ insanları işlevsizlik üzerinden değerlendirip onların yapmakta oldukları işleri elinden almakta. Her şey otomosyona dönüyor. Eşekler ne zaman binek hayvanındaki ‘binek’ işlevselliğini yitirdi; sıradan hayvana döndüğünde sayısı hızla azaldı. İşlevsellik üzerine çalışan yapay zeka da; çalışmayan insanı, işini aldığı o insanı işlevsiz hale getirebilir. Onu yok etme kararı verebilir.”
EY GENÇ İŞİNE SAHİP ÇIK!
Ege Üniversitesi Ege Meslek Yüksek Okulu’nda (EMYO) uzun yıllar ders verdim. Öğrencilerin ne kadar isteksiz ve 4 yıllık fakültedeki arkadaşlarının yanında kendilerini değersiz hissettiklerini çok iyi bilirim.
Dönemin EMYO Müdürü Prof. Dr. Semih Güneş’in benden en büyük beklentisi de, öğrencilere motivasyon aşılamam yönündeydi. Her dersin son dakikalarını motivasyon konuşmasına ayırıp meslek sahibi olmanın ne kadar değerli olduğunu anlattım.
Bunu inanarak yaptım. Çünkü dünyanın geleceği ve gerçeği; insanın mesleğini kimseye ihtiyaç duymadan en iyi biçimde yapabilmesini gerektiriyor.
Bu yüzden her konuşmamı “Ey genç arkadaş, mesleğine sahip çık, işini en iyi yap!” diye tamamladım.
Yapay zekâ, yeni dünya düzeni işini iyi yapanı yenemeyecek. Ancak elinin ucuyla tutuyorsa önce rakipleri işini elinden alacak, son darbeyi de bu sistem indirecek.
Beyaz Saray Basın Sözcüsü Caroline Leavitt şöyle dedi: “Ülkemizin elektrikçilere, tesisatçılara ihtiyacı var. Harvard Üniversitesi’nden LBTQ odaklı bölümlerinden mezun olanlara değil. Bu yönetimin açık tutumu budur.”
Bu genç kadın 28 yaşında ve dünyaya yayılacak bu sözü, kişisel fikri olamaz. Ülkenin politikası budur! Dünyanın geleceğinin özeti yani...
Yaşadığı ülkeyi beğenmeyip “fırsatlar ülkesi” diye ABD’ye gitmek isteyenlere hatırlatma; mesleğin yoksa, sen de yoksun. Çünkü sistem çoktan işlevi olmayan insanı yok saymış!