Aydın Barosu Kadın Hakları Komisyonu, Anayasa Mahkemesi’nin Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan “süresiz olarak” ibaresine ilişkin iptal kararına yönelik yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, kararın kadınların ekonomik güvenliği, maddi eşitlik ilkesi, sosyal hukuk devleti ve hukuk güvenliği açısından ciddi endişelere yol açtığı vurgulandı.
Komisyon tarafından yapılan açıklamada, yoksulluk nafakasının kamuoyunda oluşturulmaya çalışılan algının aksine boşanan her eşe koşulsuz ve ömür boyu bağlanan bir gelir olmadığı belirtilerek, “Nafakaya hükmedilebilmesi için kişinin boşanma nedeniyle yoksulluğa düşmesi, kusurunun diğer taraftan daha ağır olmaması ve nafaka yükümlüsünün ödeme gücünün bulunması gerekir. Üstelik mevcut hukuk düzeninde nafakanın azaltılması, artırılması ve koşulların ortadan kalkması hâlinde tamamen kaldırılması zaten mümkündür” ifadeleri kullanıldı.
Açıklamada, asıl tartışılması gereken konunun “ömür boyu nafaka mağduriyeti” değil, evlilik süresince ücretsiz bakım emeğini üstlenen, çalışma hayatından uzaklaşan ve ekonomik kayıplar yaşayan kadınların boşanma sonrasında nasıl korunacağı olduğu belirtildi.
Kadınların aile içindeki görünmeyen emeğinin göz ardı edilmesinin eşitlik anlayışıyla bağdaşmadığına dikkat çeken Komisyon, gerçek eşitliğin toplumsal cinsiyet rollerinin kadınlar üzerinde yarattığı ekonomik ve sosyal sonuçları dikkate alan politikalarla sağlanabileceğini vurguladı.
Güvenli bir yaşam kurmaları zorlaşacak
Aydın Barosu Kadın Hakları Komisyonu açıklamasında, yoksulluk nafakasının zayıflatılmasının yalnızca ekonomik bir hak kaybı olmayacağı, aynı zamanda şiddet mağduru kadınların güvenli bir yaşam kurmalarını da zorlaştırabileceği ifade edildi. Ekonomik güvenceden yoksun bırakılan kadınların şiddet içeren evliliklerden ayrılmalarının güçleşeceği belirtilerek, kadınların yoksulluk ve şiddet arasında seçim yapmak zorunda bırakılamayacağı kaydedildi.
Komisyon, Anayasa Mahkemesi’nin 2012 yılında aynı düzenlemeyi sosyal hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak değerlendirdiğini hatırlatarak, gerekçeli kararın yayımlanmasının ardından hukuk güvenliği ve öngörülebilirlik ilkeleri bakımından ortaya çıkacak sonuçların dikkatle incelenmesi gerektiğini bildirdi.
“Yoksulluk kadınların kaderi olmasın”
Aydın Barosu Kadın Hakları Komisyonu açıklamasını şu mesajla tamamladı: “Kadınların yüz yılı aşan mücadelelerle kazandığı hakların geriletilmesine, ücretsiz bakım emeğinin görünmez kılınmasına ve boşanma sonrası yoksulluğun kadınların kaderi haline getirilmesine itiraz ediyoruz. Kadınların emeği görünmez, yoksulluğu kaçınılmaz, hakları pazarlık konusu değildir. Haklarımızdan, hayatlarımızdan ve eşitlik mücadelemizden vazgeçmiyoruz.”
