Türkiye’nin dış ticaret fazlası veren nadir sanayi ve tarım merkezlerinden biri olan Aydın’da, iş dünyasının “tepesindeki” isimden makroekonomik sıkılaşma politikalarının yerel piyasalarda "zincirleme bir tahsilat krizine" yol açtığı eleştirisi geldi.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Yönetim Kurulu Üyesi ve Aydın Ticaret Odası Başkanı Hakan Ülken, ülke ekonomisini bir "amiral gemisine" benzeterek, bu geminin kamaralarında yer alan Aydın ve Söke gibi kritik alt pazarların nefes almakta zorlandığını söyledi.
Ülken, enflasyonla mücadele kapsamında uygulanan yüksek faiz ve likidite kontrolünün, reel sektörün dayanma gücünü sınır noktasına getirdiğini vurguladı.
Tahsilat Krizi
Başkan Ülken, Türk bankacılık sektöründeki yüksek faiz oranlarının piyasada ikili bir tıkanıklık yarattığını ifade ederek sermaye sahiplerinin üretim yatırımları yerine yüksek getirili mevduat hesaplarını tercih ettiğini, finansmana ihtiyaç duyan mikro ve makro işletmelerin de kredi kanallarına neredeyse hiç erişemediğini ifade etti.
Piyasadaki sıkışıkığı "Ortada para yok" sözleriyle özetleyen Ülken, Nakit akışı durduğu için borcunu ödeyemeyen işletmelerin, zincirleme bir tahsilat kırılmasına yol açtığını ve bu sürecin özel sektörü tamamen eritmemesi için kredi kanallarının ivedilikle açılması gerektiğini söyledi.
Kur Politikası ve Maliyet Kıskacı
Aydın ekonomisinin güçlü yönünün “dış ticaret fazlası vermek” olduğunu hatırlatan Ülken, bu avantajın mevcut kur politikası nedeniyle eridiğine dikkat çekti.
Kent ihracatının %33’ünü gıda sanayisinin, %29’unu ise madencilik sektörünün sırtladığını belirten AYTO Başkanı, ihracatçının içerideki yüksek enflasyonist maliyetler ile baskılanan döviz kuru arasında sıkıştığını dile getirerek işçilik ve hammadde girdilerinin yerel para birimi cinsinden hızla arttığını, buna karşın ihracat geliri olan dövizin sabit veya yetersiz artış göstermesinin kârlılığı yok ettiğini de sözlerine ekledi.
Tarımda Küçülme Riski
Türkiye'nin en büyük üç tarım kentinden biri olan Aydın’da, üretici sınıfının ekonomik olarak küçülmesinin çarşıda pazarda da durgunluğu tetiklediğini belirten Ülken, "Çiftçide para yoksa, çarşıda da para yoktur" dedi. Ülken, Söke Ovası’ndaki pamuk üreticilerinden çırçır fabrikalarına kadar uzanan ekosistemin korunması gerektiğinin altını çizdi.
Tarımsal ihracatta ciddi bir gerileme yaşanacağını öngördüğünü de ifade eden Ülken; özellikle bölgenin en stratejik ihraç kalemlerinden olan kuru incirde Avrupa Birliği’nin (AB) getirdiği “yeni ve ağırlaştırılmış analiz şartları” nedeniyle sınır kapılarından ürün geri dönüşlerinin başladığını vurgulayarak zeytinyağı sektöründe de problemler olduğunu aktardı.
"Tek Siyasetimiz Ekonomi"
Mevcut karamsar tabloya rağmen iş dünyasının motivasyonunu kaybetmemesi gerektiğini savunan Hakan Ülken, odalar ve borsalar birliği olarak 17 ilçenin tamamında ortak bir ekonomik savunma hattı oluşturacaklarını belirtti. Tek gayelerinin "ekonomi siyaseti" ve adil bölüşüm olduğunu söyleyen Ülken “Ülkemizin kalkınması adına hep birlikte hakça kazanıp hakça paylaşmak adına mücadele edeceğiz. Söke Aydın'ın incisi. Hiçbir yer Aydın'dan bağımsız değil. Hep birlikteyiz. O nedenle Söke, Kuşadası, Didim, Efeler, Nazilli kısacası 17 ilçemiz bizim için kıymetli ve siyasi tartışmaların ötesinde” dedi.
