Aydın'ın Efeler ilçesinde her hafta kurulan Salı Pazarı'nda uzun yıllardır tezgah açan pazarcı esnaflarından 54 yaşındaki Serpil Kocan, çocuk yaşta başladığı üretim hayatını bugün de sürdürüyor. Evinde hazırladığı yoğurt, kaymak ve diğer süt ürünlerinin yanı sıra bahçesi ve yaylasında yetiştirdiği mevsimlik ürünleri satışa sunan Kocan, yıllar içinde pazarcılığın büyük değişim geçirdiğini belirterek, geçmişte yaşanan zorluklara rağmen pazarların daha bereketli olduğunu ifade etti.
"TORUNLAR İÇİN YAPIYORUZ"
Çocuk yaşta annesinden süt ürünleri hazırlamayı öğrendiğini söyleyen Kocan, "Ben bu işi yaklaşık 20'li yaşlarımdan beri yapıyorum. Çocuklar okula başladığından beri de pazardayım. Bu işle çocuklarımı okuttum, üniversiteyi bitirdiler, görevlerine yerleştiler. Şimdi de torunlar için yapıyoruz. Kendi emeğinle ayaklarının üzerinde durmak, kendi paranı kazanıp kendi paranı harcayabilmek çok güzel bir şey" dedi.
"EŞEKLERİN YERİNİ ARABALAR ALDI"
Eskiden eşeklerin sırtına mallarını yükleyerek pazara geldiklerini ifade eden Kocan, "Eskiden pazara eşek sırtında geliyorduk. Ürünlerimizi eşeklere yüklüyor, akrabalarımız ve komşularımızla birlikte yürüyerek pazara geliyorduk. Sabah erkenden saat 5 olmadan kalkar hayvanlarımızı hazırlar, yükümüzü sarıp yola çıkıyorduk. Komşuların da ürünlerini getiriyorduk. Bir tarafı onların, bir tarafı bizim ürünlerimiz olurdu. Gelip pazarda satardık, sonra yine yürüyerek köye dönerdik. Zaman içinde her şey gelişti. Atların eşeklerin yerini arabalar aldı. Biz de şimdi arabaya mallarımızı yükleyip pazara iniyoruz" ifadelerini kullandı.
"ESKİ PAZARLAR DAHA GÜZELDİ"
Eski çalışma koşulları ve günümüz çalışma koşullarını karşılaştıran Kocan, "Eskiden yapmak daha zordu çünkü her yere yürüyerek gidiyorduk. Şimdi arabayla daha rahat ama eski pazarlar daha güzeldi. O zamanlar kredi kartı yoktu, marketler bu kadar yaygın değildi. Herkes temel alışverişini pazardan yapıyordu. Şimdi marketler çoğaldı, alışveriş alışkanlıkları değişti. Ekonomik şartlar da zorlaşınca pazarların işi eskisi gibi olmuyor. Aynı sıkıntıyı çoğu esnaf yaşıyor" dedi.
"SATIŞ İÇİN BELGEM VAR"
Kendi ürünlerini ürettiklerini belirten Kocan, "Ben ticaret yapmıyorum. Kendi ürettiğim ürünleri getirip satıyorum. Hayvanım var, onun sütünden elde ettiğim ürünleri satıyorum. Süt, yoğurt, kesik, kaymak, sebze, zeytin ve zeytinyağı getiriyorum. Ziraat Odası'na kayıtlıyım, bunları satabilmek için gerekli belgem de var. Yaylamız var, mevsimine göre oradan erik, kiraz, ceviz ve kestane getiriyoruz. Ne yetişirse onu satıyoruz" diye aktardı.
"ÇOCUKLUĞUMDAN BERİ BU İŞİN İÇİNDEYİM"
İşini severek yaptığını söyleyen Kocan, "Yoğurt yapmayı da çocuk yaşta öğrendim. Annemle babam tarlaya giderdi, ben hayvanlara bakardım. Mecburen bu işlerin içinde büyüdük. Küçük yaşta başlayınca insan öğreniyor. Çocukluğumdan beri üretimin içindeyim" dedi.