Aydın Hedef Gazetesi'nden Kevser Dayan'ın haberine göre; Aydın’da sigaraya gelen zamlar, küçük esnafı etkiledi. 2025 Ağustos ayının ilk günlerinde birçok sigara grubuna zam yapılmıştı. Bu doğrultuda söz konusu gruplara ait ürünlere yaklaşık 5 lira zam gelmişti. Son zamanlarda sigara ürünlerine gelen zamların satışlara etkisiyle ilgili Aydın Bakkallar, Bayiler, Büfeciler Esnaf Odası Başkanı İlyas Seçkin ve bakkal esnafı Ahmet Okul konuyla ilgili görüşlerini aktardı. Seçkin, “Küçük esnaf stoklu çalışamadığı için zamlardan daha çok etkileniyor. Tüccar veya stoklu çalışan işletmeler bu durumdan küçük esnaf kadar etkilenmiyor. Bu yalnızca sigara özelinde değil diğer tüm ürünlerde geçerli olan bir durum” dedi.
“STOK YAPANLAR KARLI”
Dar sermayeli esnafın sigara zamlarından nasıl etkilendiğiyle ilgili konuşan Seçkin, “Stoklu çalışan işletmeler hangi ürün olursa olsun gelen zamlardan ilk etapta o kadar da çok etkilenmez. Hatta özellikle zam öncesi stok yaparak daha fazla kar elde ediyorlar. Örneğin stoklu çalışan adamın 100 paket sigarası varsa elinde, bunu zamlı fiyattan satıp kar elde ediyor. Elinde stok olmayan küçük esnaf, satmak için alacağı sigarayı da zamlı alıyor. Dolayısıyla zam dan esnafta etkileniyor. Aslında küçük esnaf dar sermayeli olduğu için stok yapamıyor yoksa bununla ilgili stok yapamazsınız tarzında yürürlükte olan bir yasa yok. Fazla sermayesi olmadığı için stok yapamıyor” ifadelerini kullandı.
“ESNAFA GELİNCE YOK”
Esnafın komisyon alamamasından bahseden Seçkin, “Sigarayı toptan satan bazı firmaların komisyon almaları serbest ancak küçük esnafa gelince komisyon alması yasak. Bu durum da esnaf üzerinde olumsuz bir etki yaratıyor. 4-5 tane sigara firması var ve bunların aralarından bir tanesi mesela sigarayı kredi kartı alırsanız yüzde bir esnaftan kesiyor. Esnaf 4.7 kazanıyor ve 1’ini firmaya verince kaldı 3.7 ve kredi kartıyla yapılan işlemlerde yüzde 3’ünü banka kesiyor zaten. Esnafa ne kaldı sıfır, müşteriden yüzde 3 komisyonu istemeye kalksa olmaz çünkü yasak. Toptancıya ve tüccara serbest ama esnafa yasak. Bu konu esnafı yeniden gündeme alınmalı. Faizler düşse belki çözüm olabilir, esnaf POS cihazıyla yapılan işlemlerde mağdur oluyor” diye konuştu.
“ESKİDEN BÖYLE DEĞİLDİ”
Bakkal esnafı Ahmet Okul, “Bakkallık bizde baba mesleği, 50 yıldan fazladır Aydın’da bakkal esnaflığı yapıyoruz. Sigara zamlarıyla ilgili bunca yıllık gözlemlerime dayanarak yorum yaparsam, eskiden bu kadar yüksek oranda zam yapılmıyordu diyebilirim. Sigaraya her sene zaten 2-3 kere zam gelir bu yıllardan beri böyle ancak eskiden 1-2 lira gelen zamlar artık 5-10 lira geliyor. Bir de eskiden sene içerisinde 2 zam geliyorsa son yıllarda sene içerisinde 4 zam yapıldığı da olmaya başladı” dedi.
“HARÇLIKLARINI SİGARAYA VERİYORLAR”
Sigara kullanımı hakkında konuşan Okul, “Eskiden sigara kullananlar arasında bu kadar çok genç sayısı yoktu. Son yıllarda gençler arasında sigara kullanımı arttı. Okul harçlıklarının çoğunu sigaraya harcıyorlar. Yapmayın etmeyin, yazıktır günahtır dediğimizde isyan ederek agresif tepki veriyorlar. Sigaraya gelen zam tüm kullanıcıları etkiliyor ama en çok öğrenci kesimi şikayet ediyor. Zaten üç kuruş harçlıkları ve ceplerinde az bir şey paraları var ve onun da çoğunu sigaraya veriyorlar. Eskiden 1 paket sigarayı kaç günde bitiren insanlar vardı, şimdi günde 2 kere sigara almaya gelenler var” ifadelerini kullandı.
“ERZAK YERİNE SİGARA ALIYOR”
Sigara kullanıcılarının zamlara karşı tutumundan bahseden Okul, “Şu an en ucuz sigara 84-85 lira bandında, en pahalısı 100 lira. Bu fiyatlar 1-2 yıl içinde daha da artar hatta 200 lirayı da bulur. İddia ediyorum 200 değil 300 lira olsa vatandaş yine gelir yine aynı oranda almaya devam eder. Bu bir bağımlılık zaten adamın umurunda değil ki verdiği para. Zamlar ve fiyatlarla ilgili söylenmeye devam ediyorlar ancak bugüne kadar satışlarda herhangi bir azalma yaşanmadı. Yiyecek yemekleri olmasa bile öncelikleri her zaman sigara oluyor. Evine erzak alacağına parasını sigaraya veriyor. Adam buraya geliyor bakıyorum cebinde neredeyse 5 kuruş parası kalmamış, ay sonunu zorla getiriyor ama yine de söylenerek laf ederek o sigarayı alıyor” diye konuştu.
