Aydın Hedef Gazetesi'nden Kevser Dayan'ın haberine göre; Efeler’de her hafta cumartesi kurulan pazarda tezgah açan Tahsin Varışlı ve Ümit Geriş, sezon sonu değerlendirmesinde bulundu. Meyve satışı yapan Varışlı ve Geriş, 2025’te meyve fiyatlarında yaşanan değişikler hakkında bilgi vererek ürünlerin hasat dönemindeki veriminden bahsetti. Hangi üründen kar elde ettiklerini ve hangi üründen de zarar ettiklerini anlatan ikili sezonun esnaf için zorlu geçtiğini aktardı. Meyvenin çürüme ve zarar görme durumu nedeniyle daha zorlu ürün olduğunu belirten ikili özellikle meyve satan pazar esnafının durumunun daha riskli olduğunu aktardı. Bu yılın olumlu ve olumsuz taraflarına değinen ikili 2026 için umutlu olduklarını ifade etti.
"ÇÜRÜK ÜRÜN KOYARSANIZ SATILMAZ ZARAR EDERSİNİZ”
Kaliteli ürünün önemine değinen Varışlı, “Pazarcılık benim baba mesleğimdi 40 yıldır yapıyorum. Yıllardır İstanbul’daydım bir süredir Aydın’a taşındım ve burada devam ediyorum mesleğime. Ürünleri halden alıyoruz. Bu işte önemli olan tezgaha kaliteli ürün koymak. Ucuza kaçarsanız ve çürük ürün koyarsanız satılmaz zarar edersiniz. Kaliteli ürün alırsanız vatandaş tezgahta gördüğü ürüne o fiyatın değeceğini düşünerek alır. Alım gücü zorlaştı vatandaş taneyle meyve alıyor. Burası emekli ve öğrenci şehri olduğu için genelde uygun fiyatlı ürünlere yöneliyorlar ve taneyle alıyorlar. İstanbul’da böyle bir şeyle karşılaşmadım yani her kesimden müşteri vardı genelde” dedi.
“BU SENENİN EN PAHALI ÜRÜNÜ DEVECİ ARMUDU”
Ürünlerin fiyatları hakkında bilgiler veren Varışlı, “Bu yıl en fazla zam armut ve elmaya geldi. Bu senenin en pahalı ürünü deveci armudu diyebilirim. Kilosu geçen sene 50 liraydı bu sene 100 lira oldu. Elma geçen sene 30 lirayken bu sene 80 lira oldu. Mandalina bu senenin en çok talep gören ve en uygun fiyatlı ürünüydü. Geçen sene 20 lira civarındaydı bu sene 40 lira oldu. Muz bu sene 40 liraydı 70 lira oldu. Kivi geçen sene 80 liraydı bu sene 100 lira oldu. Avokado fiyatları 50-60-75 lira şeklinde boyutuna göre değişiyor, geçen sene 20-30-40 civarındaydı. Ananas 100 liradan 140’a çıktı. Cennet hurmasının fiyatı çok fazla düştü 80-100 liradan 50-70 liraya düştü. Çilek fiyatı 140 liradan 200’e çıktı. Portakal fiyatı 30-35 lira bandında kaldı geçen seneden bu yana değişmedi. Nar 50 liradan 70 liraya çıktı. Kamkat 50 liradan 70 liraya çıktı. Kavun ve karpuz ortalama 15-25 lira bandındaydı. Mor üzümün kilosu 100 lira. Üzüm geçen sene 70-80 liraydı bu sene 50 liraya düştü” ifadelerine yer verdi.
“BAZI ÜRÜNLERDEN HİÇ KAR EDEMEDİK”
Alım gücünün zorluğundan bahseden Varışlı, “Alım gücü çok düşük olduğu için çok fazla zam yapamıyoruz zaten. Emin olun çoğu pazarcı kar marjını oldukça düşük tutarak ürün satıyor. Haldeki fiyatlar aldı başını gidiyor. Bazı ürünlerden neredeyse hiç kar etmiyoruz aslında. Güzel kar ettiğimiz bir iki meyve var. İnsanlar artık taneyle meyve almaya başladı. Ege Bölgesi'nde emekli kesim çok fazla ve burada ekstra öğrenci yoğunluğu var. Bu nedenle alım gücünün zorluğu pazara çok yansıyor. Öğrenciler ve emekliler geçim sorunu yaşıyor ve meyveyi taneyle alıyorlar. Kalabalık aileler bile artık kiloyla değil tane ile alışveriş yapıyor. Herkes bütçesine göre alışveriş yapıyor ama meyve yemek gerçekten artık lüks oldu. Sadece yetecek kadar alıyorlar” diye konuştu.
“VATANDAŞ BU MEYVELERİ ADAM AKILLI YİYEMEDİ”
Hangi üründen zarar ve kar ettiklerini aktaran Geriş, “Bu sene don dolayısıyla şeftali, kiraz, kaysı gibi ürünler zarar gördü. Bu nedenle ürünün sayısı azaldı ve insanlar bu meyveleri adam akıllı yiyemedi. Kiraz yazın ortasında 280 oldu çünkü ürün yoktu. Şeftali 200 liraydı, kayısı 280-300 liraydı. Bu ürünlerden yüzümüz gülmedi. Yılın en verimli ürünü mandalinaydı bu nedenle fiyatı güzel seviyelerde kaldı. Bu sene cennet hurmasından çok zarar ettik. Fiyatlar düşsün diye Azerbaycan'dan ürün getirdiler ama bu seferde elde ürün kaldı. Maliyeti 70 lira ama biz 50 liraya satıyoruz. Bu sene üzüm çok verimliydi fiyatı da güzeldi memnun etti bizi” dedi.
“2026’DA HER ŞEYE OLDUĞU GİBİ MEYVEYE DE ZAM YAPILIR”
2026 yılı için öngörülerini dile getiren Geriş, “İthal muz getirdiler mesela yerli muz satışına olumsuz yansıdı. Ayva almıyoruz mesela halde 180 lira ve o fiyatla tezgaha koyarsak satılmayacak biliyoruz. Geçen sene 50-60 liraya satıyorduk bu sene 180-200 lira oldu. Geçen sene bu zamanlarda yarım kilo çilek 200 liraydı bu sene kilosu 200 lira çünkü ihracat azaldı mal elde kaldı ve zarar ediyoruz. Bugün satmazsak yarın ne olacak? Ömrü kısa ve mecburen elden çıkarmak zorundayız. Çilek eken çiftçiler çok zarar etti bu yıl o nedenle. Bu sene gerçekten çok zorlu geçti. Önümüzdeki sene inşallah böyle geçmez. Allah’tan umut kesilmez, umudumuz var. Yılbaşından sonra tüm ürünlere zam elbette gelir çünkü giderler artacak ve her şeye zam yapılacak” ifadelerini kullandı.
