Milyonlarca çalışan ve emekliyi ilgilendiren Temmuz ayı maaş zamları öncesinde, emekli maaşlarına ara zam yapılıp yapılmayacağına ilişkin tartışmalar sürüyor. Açıklanacak enflasyon verileri ve maaş artışları öncesinde emekli ve çalışanların zam beklentileri gündemin en önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Enflasyon rakamlarının açıklanmasına kısa bir süre kala Aydın Hedef Gazetesi olarak, vatandaşlara emekli maaşları ve geçim şartlarına ilişkin görüşlerini sorduk. Vatandaşların ortak gündeminin hayat pahalılığı, yükselen fiyatlar ve geçim sıkıntısı olduğu roportajlara yansıdı. Maaşların yeterliliği konusunda farklı görüşler dile getirilirken, birçok vatandaş mevcut ekonomik koşullarda gelirlerin ihtiyaçları karşılamakta zorlandığını ifade etti. Vatandaşlar ortalama maaşın 50 bin lira civarında olması konusunda hem fikir!
“Böyle Bir Yükü Devletin Taşıması Kolay Değil”
Ahmet Pak adlı vatandaş Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) çıktığında emekli maaşlarının bu hale geleceğinin zaten belli olduğunu ifade ederek “Avrupa ülkelerinde emeklilik yaşı 65'ten 67'ye çıkarılıyor. Bizde ise çok daha erken yaşlarda emekli olanlar oldu. Mesela 1982 doğumlu bir arkadaşım emekli oldu. Ben 1970 doğumluyum, hâlâ emekli değilim. Bana 'Neden emekli olmuyorsun?' diyorlar. Emekli olursam maaşımın dörtte birine düşeceğini biliyorum. Bu yüzden çalışmaya devam ediyorum. Bir de işin başka bir boyutu var. Bazı insanlar yeterince prim ödemeden uzun yıllar emekli maaşı almak istiyor. Asgari ücretten çalışan ve düşük prim ödeyen bir kişi, yıllarca emekli maaşı alabiliyor. Vefat ettiğinde eşi maaş almaya devam ediyor, şartları varsa çocuklarına da maaş bağlanabiliyor. Böyle bir yükü devletin taşıması kolay değil” dedi.
“Emekli Maaşlarının Ne Kadar Olduğunu Bilmiyorum”
Emekli maaşının artmasıyla başka birçok şeyin de zamlanacağını dile getiren Ahmet Pak “Bugün emekli maaşlarının ne kadar olduğunu bile bilmiyorum. Diyelim ki devlet emekli maaşlarını ciddi oranda artırdı. Bu durumda emeklilerin çok rahat yaşayacağını düşünüyor musunuz? Maaşlar arttığında ekmek, domates ve diğer temel ihtiyaç ürünlerinin fiyatları da yükseliyor. Kiralar zaten sürekli artıyor. Emekliye yüzde 80 zam verilirse, ev sahibi de kiraya benzer oranda zam yapıyor, pazarcı da ürün fiyatlarını artırıyor. Sonuçta maaş artıyor gibi görünse de vatandaşın alım gücünde ciddi bir değişiklik olmuyor" şeklinde konuştu.
“İnsanlar Geçinmekte Zorlanıyor”
Yaşar Mahleç ise “Valla emeklisine göre değişir. Çünkü herkes aynı maaşı almıyor. Her emeklinin aldığı maaş farklı olduğu gibi giderleri de farklı. Kimisi kirada oturuyor, kimisi çocuk okutuyor. Kimisinin malı mülkü var, kimisinin eşinin de maaşı bulunuyor. Ama bazı emeklilerde eve giren tek gelir emekli maaşı oluyor; eşi ev hanımı oluyor ve tüm geçim o maaşa bağlı kalıyor. Bugünkü şartlara bakarsak en düşük emekli maaşının 50 bin lira olması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü ekonominin geldiği durum ortada. İnsanlar gerçekten geçinmekte zorlanıyor” ifadelerine yer verdi.
“Mevcut Maaşın Yetmesi Mümkün Değil”
Nezafet Gündüz ev kiraları ortalamasının 25 bin lira civarında olduğunu bu şartlara bakarak en az emekli maaşının 50 bin lira olması gerektiğini söyledi. Emekli memur olduğunu belirten Nezafet Gündüz; “Yaklaşık 26 bin lira emekli maaşı alıyorum, kiram ise 13 bin lira civarında... Bir memurun emekli maaşı bu mu olmalı? Emeklilikten sonraki yaşamı böyle mi olmalı? Güya memur emeklisiyiz ama yaşadığımız hayat ortada. Bu şartlarda mevcut maaşın yetmesi mümkün değil. Kira, faturalar, market masrafı derken birçok gider çıkıyor. Tüm bunları karşılamaya çalışınca maaş yetersiz kalıyor” diye konuştu.
“Geçinmek Gerçekten Çok Zor”
Nurten Korkmaz, ““En az 30 bin lira olmalı. Hayat çok pahalı, mevcut maaşlarla geçinmek mümkün değil. Ben emekli değilim. Günlük yevmiyeyle çilek hasadına gidiyorum. Eşim de yok, tek başıma geçinmeye çalışıyorum. Emekli maaşı alan tanıdıklarım var. Onlar da yaklaşık 20 bin lira civarında maaş alıyor. Ancak hepsi bu paranın hiçbir şekilde yetmediğini söylüyor. Artan yaşam maliyetleri karşısında emeklilerin geçinmesi gerçekten çok zor” dedi.
“Hayal Kuruyor İnsan”
Nuray Korkmaz, “En az 40 bin lira olmalı çünkü ülkede şu an her şey çok pahalı. Ellerimin hali ortada, çilek hasadına gidiyorum. Benim aslında bir saatlik bile sigortam yok; emekli olmam zor, hatta imkansız ama yine de bir hayal kuruyor insan. Böyle bir durum olursa da en az 40 bin lira emekli maaşı olmasını isterdim” ifadelerine yer verdi.
“İnsanlar Ciddi Şekilde Zorlanıyor”
İsmet Durmaz, “Emekli maaşlarının mevcut seviyelerin çok üzerinde olması gerektiğini neredeyse herkes dile getiriyor. Bu koşullarda maaşlardan memnun olan birinin olduğunu düşünmek zor. Gerçekten bu gelirlerle düzenli ve rahat bir yaşam kurabilen var mı, bunu sorgulamak gerekiyor. Geçinebilenler bile sürekli kısıtlayarak, hesap yaparak ve temel ihtiyaçlarından feragat ederek ay sonunu getirmeye çalışıyor. İnsanlar yıllarca çalışıp emek verdikten sonra emeklilik döneminde daha rahat bir hayat hayal ediyor. Ancak bugün gelinen noktada bu beklenti karşılanmıyor. Emeklilik, dinlenme ve huzur dönemi olması gerekirken birçok kişi için geçim mücadelesine dönüşmüş durumda. Ben de 12 bin lira maaş alıyorum ve en az 25 bin lira olması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü mevcut ekonomik şartlarda bu gelir kesinlikle yeterli değil, insanlar ciddi şekilde zorlanıyor” dedi.
“Kira Ödemediğim Halde Zorlanıyorum”
Ahmet Özkan, “Ben emekli bir öğretmenim ve yaklaşık 36 yıllık bir eğitim hayatından sonra aldığım emekli maaşını gerçekten çok yetersiz buluyorum. Bu şartlarda geçinmek oldukça zor. En azından emekli maaşlarının 50-60 bin lira civarında olması gerektiğini düşünüyorum. Bu enflasyon ortamında mevcut gelirle ayakta kalmak çok güç. Şu anda 40 bin lira maaş alıyorum ve evim kira olmadığı halde yine de geçinmekte zorlanıyorum. Kira ödeyen bir emekli nasıl idare etsin? Sosyal yaşam neredeyse yok denecek seviyede. Kuşadası gibi bir yer hemen dibimizde olmasına rağmen gidemiyoruz. Toplu taşıma ücretsiz olsa bile, oraya gidip bir şeyler harcamak mümkün değil. Cebimizde para kalmadıktan sonra gidip denizi izleyip geri dönmekten başka seçenek kalmıyor” ifadelerini kullandı.
