Zamana meydan okuyan kayalık bir yamacın üzerine kurulu Priene Antik Kenti, insanlık tarihinin en önemli mimari ve kentsel miraslarından biri olarak küresel ölçekte hak ettiği değeri almaya yaklaşıyor.
Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) tarafından düzenlenen Çarşamba Söyleşileri’nde konuşan Priene Antik Kenti Kazı Başkan Yardımcısı Dr. Ahmet Ali Altın, kentin olağanüstü koruma durumuyla UNESCO Dünya Mirası Kalıcı Listesi için ülkenin en güçlü adayı olduğunu vurguladı.
Anadolu’daki pek çok antik yerleşimin aksine Priene’yi benzersiz kılan unsur, Roma İmparatorluğu döneminde büyük bir yapısal dönüşüme uğramamış olması. Kent, MÖ 4. yüzyılın ortalarında ünlü şehir plancısı Hippodamos’un geliştirdiği "ızgara planı" modeline göre inşa edildi. Sarp ve eğimli bir araziye milimetrik bir düzenle uygulanan bu sokak dokusu, Geç Klasik ve Hellenistik Dönem’in kent kimliğini günümüze kadar saf bir biçimde taşıdı.
Zamanda Donmuş Bir Kent Devleti
Dr. Altın, "Tarih, Arkeoloji, Mimari ve Günlük Yaşam" başlıklı sunumunda Priene’nin tarihsel önemini şu sözlerle aktardı:
"Anadolu’daki birçok kentin aksine Roma döneminde yoğun iskana uğramayan Priene, Geç Klasik ve Hellenistik Dönem’deki özgün dokusunu korumuştur. Bu özelliğiyle kent, antik bir Hellen polisinin kamusal ve sivil mimarisiyle tam olarak nasıl göründüğüne dair dünyaya paha biçilemez veriler sunmaktadır."
Söyleşinin ardından, katılımcıların sorularını yanıtlayan Dr. Altın'a, Priene Antik Kenti Alan Başkanı Mimar Mine Aşçı Altan tarafından teşekkür belgesi takdim edildi.
PRİENE İÇİN LİSTE SÜRECİ
Kentin simgelerinden Athena Tapınağı, meclis binası (Bouleuterion) ve antik tiyatro, dönemin yönetim sistemini ve inanç dünyasını aydınlatan çok sayıda yazıtı barındırıyor. Ancak Priene'yi asıl özel kılan, sadece devasa kamu binaları değil; antik dönemin sıradan insanlarının yaşam alanları.
Sivil konut mimarisinin en iyi korunduğu bu yerleşimde yapılan kazılar, Antik Çağ’da günlük yaşamın, ev içi kültürün ve kimliklerin nasıl şekillendiğine dair en somut kanıtları ortaya koyuyor. Şu anda UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Priene için kalıcı liste sürecinin hızlandırılması hedefleniyor.
