Temmuz 2026'da gerçekleşen NATO Ankara Zirvesi'nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya gelen ABD Başkanı Donald Trump, ikili ilişkilere dair sıcak mesajlar verdi. Külliye'de yapılan görüşmelerin ardından yıllardır süren kısıtlamaların esnetileceği veya tamamen kaldırılacağı sinyali geldi. ABD yönetiminin, Türkiye'nin yerli savaş uçağı KAAN için ihtiyaç duyduğu kritik jet motorunun satışına onay vermesi süreci hızlandırdı. Şimdi gözler, yasanın hukuki çerçevesine ve atılacak yeni somut adımlara çevrildi.
CAATSA YAPTIRIMI KALKTI MI?
Yaptırımların hukuken tamamen kalkması için ABD Kongresi'nin denetim ve onayı şart. Ancak Ankara'daki zirvede sürece doğrudan müdahale eden Trump, kısıtlamaları bitirme yönünde güçlü bir irade gösterdi. Trump, "Zaten yaptırım uygulanacak çok fazla kişi ve kurum var, dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz" diyerek güvence verdi. F-35 savaş uçaklarının satış ihtimalini de değerlendiren Trump, "Dolayısıyla bu kesinlikle dikkate alacağımız bir konu. Bu harika bir uçak, en iyisi, şu anda açık ara en iyi uçak ve bu kesinlikle dikkate alacağımız bir seçenek." dedi.
CAATSA YAPTIRIMI NEDİR?
Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası (CAATSA), 2017 yılında ABD Kongresi'nin onayladığı bir federal yasa. Yasa temelde Rusya, İran ve Kuzey Kore'nin ekonomik, askeri ve istihbarat faaliyetlerini sınırlandırmayı hedefliyor. Yasanın 231. maddesi ise bu üç ülkenin savunma veya istihbarat kurumlarıyla geniş çaplı ticaret yapan üçüncü ülkeleri de doğrudan yaptırım ağına dahil ediyor.
TÜRKİYE YAPTIRIM LİSTESİNE NEDEN ALINDI?
Türkiye, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemleri alması nedeniyle Aralık 2020'de yasanın 231. maddesi üzerinden yaptırımların muhatabı oldu. Washington yönetimi bu satın almayı gerekçe göstererek Ankara'yı F-35 savaş uçağı programından kopardı. İkili görüşmede Türkiye'nin askeri kapasitesini öven Trump, "Türkiye, (Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan) liderliğinizde askeri açıdan çok güçlü ülke haline geldi." ifadelerini kullandı.
SAVUNMA SANAYİSİNE HANGİ KISITLAMALAR UYGULANDI?
Kararın ardından Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) hedef listesine girdi. Kurumun ABD'den askeri teknoloji ve ekipman ihracat lisansı alması tamamen durduruldu. Uluslararası finans kuruluşlarının ve ABD bankalarının SSB'ye kredi sağlaması yasaklandı. Yaptırımlar kurumsal boyutu aşıp yöneticilere de uzandı. Dönemin SSB Başkanı ve üst düzey bürokratlarına vize engeli geldi, ABD'deki tüm mal varlıkları donduruldu.
