Aydın Hedef Gazetesi'nden Murat Tan'ın haberine göre; Halihazırda Aydın Büyükşehir Belediyesi tarafından en son Yenipazar’ın içme suyu hattının yenileme çalışmaları için Aralık ayının ilk haftası itibariyle düğmeye basılırken, şehrin altyapısına yönelik olarak Devlet Arşivleri’nde yer alan bir belge, geçmişten günümüze uzanan kamu hizmeti anlayışının sürekliliğini ortaya koyması açısından anlamlı bulundu.
Devlet Arşivleri’nde saklı tutulan belgeye göre, Cumhuriyetin ikinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün imzasını taşıyan 22 Mart 1943 tarihli kararnamede, Aydın’a isale edilen memba suyunun filtre malzemesinin montajında Alman uyruklu bir uzmanın çalıştırılmasına izin verildiğinin yer alması büyük dikkat uyandırdı. Dönemin Başvekalet Kararlar Dairesi Müdürlüğü tarafından hazırlanan belgeye göre, Aydın Belediyesi tarafından Almanya’daki Raysert adlı şirkete sipariş edilen filtre malzemesinin montajı için Türkiye’ye gönderilen Alman vatandaşı Gustav Schulz’un görev almasına izin verilirken, İkinci Dünya Savaşı yıllarına denk gelen karar, zorlu şartlara rağmen ilin geçmişteki içme suyu altyapısına verilen önemi ve dönemin teknik uzman ihtiyacının nasıl karşılandığını ortaya koydu.
ALMANYA’DAN GELECEK FİLTRE UZMANINA ONAY
Aydın’ın şehircilik ve altyapı tarihine de ışık tutan önemli arşiv kayıtları arasında olmasıyla da öne çıkan 2. Cumhurbaşkanı İnönü ve dönemin Bakanlar Kurulu üyelerince imzalı tarihi belgede, “Aydın şehrine isale edilen menba suyu için mezkur şehir belediyesince Almanya’da Raysert şirketine sipariş edilmiş olan filtre malzemesinin montajı işinde çalıştırılmak üzere adı geçen şirket tarafından memleketimize gönderilen Alman tebaasından filtre mütehassısı ve Bahriye gediklisi Gustav Schulz’un durumu göz önünde bulundurulmak şartıyle bu işte çalıştırılmasına izin verilmesi; Genel Kurmay Başkanlığının muvafakatına atfen Dahiliye Vekilliğinin 13/3/1943 tarihli ve 41262/1498/12191 sayılı tezkeresiyle yapılan teklifi üzerine, 2007 sayılı kanunun ikinci maddesine tevfikan, İcra Vekilleri Heyetince 22 Mart 1943 tarihinde kabul olunmuştur” ifadelerine yer verildiği gözlemlendi.
‘NAZİ DÖNEMİ’NE DENK GELİYORDU
Söz konusu yabancı uzmanın görevlendirilmesi, Genelkurmay Başkanlığı’nın oluru doğrultusunda ve İçişleri Bakanlığı’nın teklifi üzerine gerçekleşirken, Diktatör Adolf Hitler’in demir yumrukla yönettiği ‘Nazi’ döneminde Türkiye’ye gönderilen teknik uzmanın Aydın’daki içme suyu altyapısında görev almasına izin verilmesi, dönemin uluslararası siyasi atmosferi dikkate alındığında altyapı yatırımlarına verilen önemi de gözler önüne serdi. Söz konusu karar, 2. Dünya Savaşı’nın tüm ağırlığıyla hissedildiği dönemde, Aydın’ın temel kamu hizmetlerinden olan içme suyu altyapısının kesintisiz şekilde sürdürülebilmesi adına teknik uzman ihtiyacının devletin en üst makamlarınca değerlendirilerek karara bağlandığını da ortaya koydu.
ETHEM MENDERES’İN GİRİŞİMLERİYLE ONAYLANDI
Aydın’da 1938-1945 yılları arasında belediye başkanlığı yapan eski İçişleri ve Millî Savunma Bakanı Merhum Ethem Menderes’in girişimleri sonucunda onaylanan İnönü’nün imzasını taşıyan kararname, ilin şehircilik tarihine yönelik aynı zamanda önemli bir dönüm noktasını yansıtırken, içme suyunun o dönemde de stratejik bir mesele olarak ele alındığını tüm yönleriyle belgeledi. Günümüzden 82 yıl önce alınan söz konusu kararla halihazırda yürütülen altyapı yatırımları birlikte değerlendirildiğinde, Aydın’da içme suyu meselesinin tarihsel açıdan her dönem öncelikli konulardan olduğu da gün yüzüne çıktı.
