TUĞBA KAYKAL

TUĞBA KAYKAL

YAZAR
Yazarın Tüm Yazıları >

KADIN AĞACI

A+A-

Ağaç inancı, birçok doğa inançlarının barındırdığı animizimde, ağaçların saygı gösterilmesi gereken bir ruha sahip oldukları, ve ağaçlara gösterilen saygının, bereketi etkilediğine inanmaktan kaynaklanan bir kült'dür. Animizim'de ağaçlar, kişiliğe ve ruha sahip olan varlıklardır. 

Türk etnik-kültürel geleneğine baktığımızda, önemli bir yer tutan ağaç miti, Türk düşüncesinde yaratılış nedeninin başlıca motiflerinden biri olarak gösterilir. Bu düşünceye göre, ilk insan dokuz budaklı bir ağacın altında yaratılmıştır. Türk mitolojisinde, “Evliya Ağaç”, Tanrı’ya kavuşmanın yoludur. İnanışa göre, yüce dağlar gibi bazı kutsal ağaçların bakışları da gözle görülemeyecek kadar göklere yükselir ve göklerde olduğu sanılan ışık dolu cennet alemine ulaşır. Cennet ise Ulu Tanrı’nın gözle görülebilen yanına çevrilmiştir. Böylelikle, “Evliya Ulu Ağaç” Türk düşüncesinde Tanrı’nın ilahi özelliklerinin maddi yeryüzündeki sembolü haline gelmiş, başka bir deyişle onu sembolize etmiştir. Ağaç, Türk halklarının geleneksel dünya görüşlerinde, insanların birbirleriyle ve doğanın insanlarla bağını da sembolize eder. 
Türk mitolojisinde, Türklerin ortaya çıkışına dair köken mitlerinden birisi olarak yer alan “ağaçtan yaratılma” veya “kayın ağacı tarafından doğurulmuş olma” motifi vardır. Buna bağlı olarak kayın ağacı kutsal kabul edilir. "Kayın" kelimesinin "kadın" anlamına gelmesi de doğurganlığı simgeler. 
İlk insanın varoluşunu anlatan Er Sogotoh Destanı’nda şöyle anlatılır:
“Evden yine çıkıp güneye bakınca, güneyde büyük bir kayın ağacının yükseldiği görülürmüş. Bu kayın ağacı da o kadar güzelmiş ki tıpkı bir genç kızı andırırmış…”
İlk insan Er Sogotoh bu kayın ağacının yönünde ilerleyerek bulur eşini  ve öyle iner yeryüzüne. Kadınların ve çocukların koruyucu ruhu Umay Ana yeryüzüne inerken iki kayın getirir yanında. Kayın ağacının yanında yapılan dualar Tanrı’ya daha çabuk ulaşır daha çabuk kabul olur. Üzerine şimşek ya da yıldırım düşmez, kötü ruhlar ondan uzak durur.  
Şamanistik geleneğe göre dünya "göğün göbeği" ile bu ağaç arasında irtibat halinde olup bu ağaç ile beslenir. 
Şaman davula her vurduğunda kayın ağacının etrafında birkaç defa döner ve böylece ruhlar davet edilir. Şaman, bu ruhlarla birlikte gökler alemine çıkar. 
Toprağın ruhudur bu kadın ağacı. İlahi bir köprüdür. Doğurgandır, sonsuzdur, yeniden doğuştur. Diriliştir, varoluştur.
İlk insanın evine, ağaçların ve insanların anasına ve 
Karlı Kayın Ormanı'na selam olsun.

 

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.