AK Parti grubu ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan kapsamlı kanun teklifi TBMM’ye sunuldu. Teklif yasalaşırsa 15 yaş altı çocuklar sosyal medyada hesap açamayacak, doğum izni hem kamuda hem özel sektörde önemli ölçüde uzatılacak.
Sosyal medyada yeni dönem başlıyor
Türkiye’de sosyal medya kullanımına yönelik en kapsamlı düzenlemelerden biri için ilk adım atıldı. Meclis’e sunulan kanun teklifiyle, çocukların dijital dünyada korunması temel hedef olarak öne çıkıyor. Düzenlemenin merkezinde ise 15 yaş sınırı yer alıyor.
Teklife göre, sosyal ağ sağlayıcıları artık 15 yaş altı çocukların platformlara kayıt olmasını engelleyecek etkin yaş doğrulama sistemleri kurmak zorunda olacak. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen platformlara yaptırım uygulanmasının önü açılıyor.
Amaç, çocukların zararlı içeriklere maruz kalmasını önlemek ve dijital ortamda daha güvenli bir alan oluşturmak.
15 yaş altına hesap yasağı, 15 yaş üstüne özel koruma
Teklif yasalaşırsa:
-
15 yaş altındaki çocuklar sosyal medyada hesap açamayacak.
-
15 yaş üstü çocuklar için ayrı ve güvenli bir kullanıcı modeli oluşturulacak.
-
Bu yaş grubundaki kullanıcılar, yetişkinlerden ayrıştırılmış bir dijital ortamda hizmet alacak.
Ayrıca ebeveynlere de doğrudan müdahale hakkı tanınıyor. Zararlı veya riskli içerik tespit edildiğinde, ebeveynlerin ve ilgili kurumların bir saat içinde müdahale edebilmesi yasal zorunluluk haline geliyor.
Bu düzenleme, özellikle son yıllarda artan dijital zorbalık, bağımlılık ve uygunsuz içerik tartışmalarına karşı güçlü bir adım olarak değerlendiriliyor.
Sosyal ağlara yeni yükümlülükler geliyor
5651 sayılı Kanun’da yapılan değişiklikle sosyal ağ sağlayıcılarının sorumlulukları da genişletiliyor. Buna göre platformlar:
-
Yaş doğrulama sistemlerini aktif şekilde çalıştırmak,
-
Ebeveyn kontrol araçlarını kullanıma sunmak,
-
Çocuklara yönelik zararlı içeriklere hızla müdahale etmek zorunda olacak.
Bu kurallara uymayan şirketler için idari yaptırımlar ve erişim kısıtlamaları gündeme gelebilecek.
Dijital oyun sektörü yeniden gündemde
Kanun teklifinin dikkat çeken bir diğer maddesi ise dijital oyun dünyasını ilgilendiriyor. Günlük erişimi 100 binin üzerinde olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcılarına, Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğu getiriliyor.
Buna ek olarak:
-
Oyunların yaş gruplarına göre derecelendirilmesi,
-
Çocuklara uygun olmayan içeriklerin sınırlandırılması,
-
Denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi hedefleniyor.
Bu düzenleme, taslak aşamasındayken oyun sektörü temsilcileri tarafından eleştirilmişti. Teklifin Meclis görüşmeleri sırasında bu başlıkta yeni tartışmaların yaşanması bekleniyor.
Doğum izni hem kamuda hem özel sektörde uzatılıyor
Kanun teklifinin bir diğer önemli ayağı ise doğum izni düzenlemesi. Devlet Memurları Kanunu ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılması planlanan değişiklikle, çalışan ebeveynler için önemli haklar geliyor.
Teklif kabul edilirse:
-
Kadın çalışanlar için doğum izni 24 haftaya çıkarılacak.
-
Babalara tanınan doğum izni 5 günden 10 güne yükseltilecek.
-
Düzenleme hem kamu hem de özel sektör çalışanlarını kapsayacak.
Bu adım, iş-yaşam dengesi ve kadın istihdamının desteklenmesi açısından uzun süredir talep edilen düzenlemeler arasında yer alıyordu.
Koruyucu ailelere sigorta desteği
Teklifte sosyal devlet anlayışını güçlendiren bir başka başlık da koruyucu ailelerle ilgili. 2828 sayılı Kanun’da yapılacak değişiklikle, sosyal güvencesi olmayan koruyucu ailelere isteğe bağlı sigorta primi ödeme imkânı sağlanıyor.
Bu düzenleme, koruyucu aile modelinin yaygınlaşmasını teşvik etmeyi ve bu ailelerin sosyal güvenceye erişimini kolaylaştırmayı amaçlıyor.
Çocuklarla çalışan istismarcılara kesin yasak
Teklifin en sert maddelerinden biri ise çocuk güvenliğini doğrudan ilgilendiriyor. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na eklenen maddeyle;
-
Cinsel istismar,
-
Uyuşturucu ticareti,
-
Müstehcenlik,
-
Fuhuş,
-
Kasten öldürme
gibi ağır suçlardan hüküm giymiş kişilerin; okul, kreş, yurt, servis, spor tesisi, oyun evi ve kantin gibi çocukların bulunduğu alanlarda çalışması veya bu yerleri işletmesi kesin olarak yasaklanıyor.
Bu yasak, ömür boyu geçerli olacak şekilde düzenleniyor.
Meclis süreci yakından izlenecek
Sosyal medya düzenlemesi, doğum izni artışı ve çocuk korumaya yönelik sert tedbirler içeren bu kapsamlı teklifin, Meclis’te yoğun tartışmalara sahne olması bekleniyor. Özellikle yaş sınırı, dijital platformların yükümlülükleri ve oyun sektörüyle ilgili maddeler kamuoyunun yakın takibinde olacak.
