İlkokula başlamak, çocukların hayatındaki en önemli dönüm noktalarından biridir. Çocuğun ilk kez düzenli olarak aile ortamından ayrılıp farklı bir sosyal çevreye girdiğine dikkat çeken Psikolojik Danışman Mısra Tilav, bu süreçte hem heyecan ve merak hem de kaygı ve belirsizlik gibi duyguların yaşanmasının çok doğal olduğunu söyledi. Düzenli günlük rutinlerin adaptasyonu kolaylaştırdığını kaydeden Tilav, uyku ve beslenme alışkanlıklarının yanı sıra sabahları telaşsız hazırlığın güven duygusunu artırdığını dile getirdi. Tilav, akşamları okulda yaşanan güzel anıların konuşulmasının ya da oyun yoluyla duyguların ifade edilmesine fırsat tanınmasının çocuğun iç dünyasını rahatlattığını söyledi.
“HER ÇOCUKTA FARKLI İŞLER”
İlkokula başlamak, çocuğun hayatındaki en önemli dönüm noktalarından biri olduğunu belirten Tilav, “Çocuk, ilk kez uzun süreli olarak aile ortamından ayrılıp düzenli şekilde farklı bir sosyal çevreye girer. Bu süreçte yeni arkadaşlar, yeni bir öğretmen, farklı kurallar ve evden uzak kalma gibi birçok değişim bir araya gelir. Dolayısıyla heyecan, merak ve mutluluk kadar kaygı, belirsizlik ve hatta zaman zaman direnç de görülebilir. Bu çok doğaldır ve aslında sağlıklı bir gelişim sürecinin parçasıdır. Adaptasyon süreci her çocukta farklı işler. Bazı çocuklar ilk günden itibaren severek giderken, bazıları için haftalar hatta aylar sürebilir. Burada en kritik nokta, ailelerin çocuğun temposuna saygı göstermesidir. Çocuğu diğer çocuklarla kıyaslamak ya da ‘Sen niye alışamadın, bak diğerleri alıştı’ gibi ifadeler kullanmak çocuğun kaygısını artırır. Onun yerine ‘Her çocuğun alışma süresi farklıdır, sen de zamanla alışacaksın’ mesajını vermek çok daha destekleyicidir” dedi.
“KENDİNİ DAHA GÜVENDE HİSSEDER”
Ailelerin tutumunun belirleyici bir rol oynadığını ifade eden Tilav, “Çocuğun okula adaptasyonunda aile tutumları belirleyici bir rol oynar. Anne-baba ne kadar sakin, kararlı ve güven verici davranırsa çocuk da o kadar hızlı uyum sağlar. Örneğin bazı veliler, çocuğun ağlamasından etkilenip ‘Bugünlük gitmesin’ diyebiliyor. Ancak bu, çocuğun okula gitmeme davranışını pekiştirir ve alışma sürecini zorlaştırır. Çocuk, okulun hayatın doğal bir parçası olduğunu net şekilde görmelidir. Bunun için kararlı olmak çok önemlidir. Ama bu kararlılık sert bir tavırla değil, anlayış ve şefkatle birlikte sunulmalıdır. Çocuğun duygularını kabul etmek adaptasyonun kalbinde yer alır. Çocuk sabah okula gitmek istemediğinde ya da ‘Karnım ağrıyor’ dediğinde, bunu görmezden gelmek ya da küçümsemek yerine, ‘Seni anlıyorum, yeni bir ortama alışmak kolay değil. İlk günlerde zor gelebilir ama sen güçlüsün, bunu başarabilirsin’ gibi cümleler çocuğun kaygısını hafifletir. Böylece çocuk hem duygusunu ifade edebilmiş olur hem de ebeveyninin yanında olduğunu hisseder. Ayrıca evde okula dair olumlu bir atmosfer yaratmak çok önemlidir. Çocuğun yanında ‘Acaba alışacak mı, öğretmen ilgilenir mi?’ gibi kaygılı cümleler kurmak yerine, öğretmene güven duyan, okulu destekleyen bir dil kullanmak gerekir. Çünkü çocuk anne-babanın duygularını adeta bir ayna gibi yansıtır. Aile huzurlu ve güvenliyse, çocuk da kendini daha güvende hisseder” diye konuştu.
“BİR BÜYÜME ADIMI OLARAK GÖRÜN”
Günlük rutinler de uyum sürecini kolaylaştırdığını dile getiren Tilav, “Düzenli uyku saatleri, beslenme alışkanlıkları ve sabahları telaşsız hazırlık çocuğa güven duygusu verir. Evde akşamları okulda yaşadığı güzel anıları konuşmak, resim yaptırarak ya da oyun yoluyla duygularını ifade etmesine fırsat tanımak, çocuğun iç dünyasını rahatlatır. Son olarak ailelere şunu söylemek isterim: Çocuğunuzun okula uyum sürecini sadece ‘bir zorluk’ olarak değil, aynı zamanda ‘bir büyüme adımı’ olarak görün. Bu süreç, çocuğun sosyal becerilerini, sorumluluk duygusunu, özgüvenini ve problem çözme yetilerini geliştirecektir. Aile olarak sizin rolünüz; sabırlı, anlayışlı ve tutarlı bir şekilde yanında olmak, onu yüreklendirmek ve öğretmenle iş birliği içinde hareket etmektir. Çocuğunuzun tek ihtiyacı güvenli bir liman olduğunu bilmek. Siz sakin, sevgi dolu ve kararlı olduğunuzda, çocuğunuzun okula uyum sürecinin çok daha kısa sürede ve sağlıklı bir şekilde ilerlediğini göreceksiniz” ifadelerini kullandı.
