İzmir'de devam eden kuraklık ve yetersiz yağışlar nedeniyle barajlardaki su seviyelerinin kritik eşiklerin altına düşmesiyle yetkililer harekete geçti. Bu kapsamda kent genelinde 13 ilçede 2 günde bir uygulanan 6 saatlik planlı su kesintisi her gün olacak şekilde güncellendi. İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İZSU) verilerine göre, Tahtalı Barajı'nda, geçtiğimiz yılın aralık ayında yüzde 11,35 olarak ölçülen aktif doluluk oranı, bu yılın aynı döneminde yüzde 0,87 seviyesine kadar düştü. Geçen yıl yüzde 15,63 doluluk oranına sahip olan Balçova Barajı ile yüzde 0,85 seviyesindeki Gördes Barajı'nda su tamamen tükendi. Çeşme ve çevresine su sağlayan Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı'nda geçen yıl yüzde 15,06 olan su seviyesi yüzde 2'ye, Ürkmez Barajı'nda ise yüzde 6,91'den yüzde 5,53'e geriledi. Bölgede su miktarının en yüksek olduğu baraj ise yüzde 46 seviyesiyle Güzelhisar Barajı oldu. Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, yaşanan gelişmelerle ilgili açıklamalarda bulunarak kesinti saatlerinin artacağını ve 2026'da da devam edeceğini düşündüğünü belirtti.
“13 İLÇEDE SU KESİNTİSİ UYGULANIYOR”
Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) verilerine göre uzun yıllardır 44,6 kilogram olarak kaydedilen İzmir'de Ekim ayı yağış ortalaması 2025 yılının Ekim ayında 99,8 kilograma ulaşarak yaklaşık yüzde 123 artış gösterdi. Ayrıca uzun yıllar ortalaması 81,4 kilogram olan Kasım ayı yağışı, 2025 yılında 48,3 kilogramda kalarak normal seviyenin yaklaşık yüzde 40 altında gerçekleşti ve böylece durum tersine döndü. İZSU Genel Müdürlüğü barajlardaki su seviyelerinin alarm vermesi üzerine, 6 Ağustos tarihinde su yönetimi uygulaması başlattı. Aralıksız süren çalışmalar kapsamında su arzını dengede tutmak ve su iletimini sağlamak amacıyla planlama yapıldı. Yapılan bu planlama nedeniyle Bornova, Karşıyaka, Çiğli, Bayraklı, Konak, Buca, Gaziemir, Karabağlar, Balçova ve Narlıdere'nin de aralarında bulunduğu toplam 13 ilçede su kesintileri uygulanıyor. Öncesinde 2 günde bir şeklinde süren su kesintilerinim artık her akşam saat 23.00 ile sabah 05.00 arasında gerçekleştirildiği duyuruldu.
“KAYIP-KAÇAK ORANI OLDUKÇA FAZLA”
İzmir'de hem sanayi hem tarım yoğun olduğu halde Tahtalı Barajı'ndaki suyun aktif doluluğu 0.87'ye düşmüş ve sadece 2 milyon metreküp su kaldığını belirten Yaşar, “Normalde 300 milyon metreküplük aktif su hacmine sahip olan barajda su bitmiştir. Kesinti saatlerinin artacağını ve 2026'da da devam edeceğini düşünüyorum. İZSU şu anda gece 23.00 ile sabah 05.00 arasında suyu kesmektedir. İnsanlar bu saatlerin su kullanımının düşük olduğu için önemsiz olduğunu düşünse de aslında bu saatlerde 75-80 bin metreküp gibi çok büyük bir su tasarrufu sağlanmaktadır. Çünkü kayıp-kaçak oranı oldukça fazladır. İZSU'nun sayfasında bu oran yüzde 25 görünse de bana göre yüzde 35 civarındadır. 2000'li yıllarda kayıp-kaçak oranı yüzde 60'tı; sonrasında yoğun çalışmalarla yüzde 35'lere indirildi ancak şu anda tekrar yüzde 35 seviyesinde kalmış gibi görünmektedir. Bu nedenle altyapının mutlaka elden geçirilmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılması gerekmektedir" ifadelerini kullandı.
“ÇOK SU İSTEYEN AĞAÇLARIN SULANMASI YASAKLANDI”
Konunun önemini ifade ederek dünyadaki tüm bilim insanlarının da uyardığını belirten Yaşar, "Amerika'da çim dikmek ve biçmek yasaklandı, Fransa'da yüzme havuzlarına su doldurmak kısıtlandı, İspanya'da yeraltı suları sıkı denetim altına alındı ve elma, armut gibi çok su isteyen ağaçların sulanması yasaklandı. Dünya tedbirlerini aldı ancak biz almadık. Asıl sorunumuz su bilimcilerinin görev almaması ve özellikle Büyükşehir Belediyeleri ile su ile ilgili tüm birimlerde hidrojeolog ve jeoloji mühendislerinin bulunmamasıdır. 2010'dan sonraki dönemde baraj yüzde 90'lara varan doluluk yaşamış olsa da biz suyun yüzde 55'ini yer altından çekmeye devam ettik” dedi.
“BİLİMSEL AÇIDAN BÜYÜK BİR HATADIR”
Yer altı suyunu çektikçe daha derine inilmesi gerektiğini ve bunun daha fazla enerji harcanması, dolayısıyla daha yüksek maliyet anlamına geldiğini aktaran Yaşar, “İzmir, Türkiye'de suya en çok para veren şehir haline gelmiştir ve bunun nedeni sürekli yeraltından su çekilmesidir. Bu durum bilimsel açıdan büyük bir hatadır. 2026'dan sonra nötr iklim şartlarına geçileceği için daha iyi yağışlar beklenmektedir; bu öngörü Dünya Meteoroloji Örgütü'nün açıklamalarına dayanmaktadır. Türkiye nötr dönemde genellikle iyi yağış alır fakat asıl sorun yağış değil, su yönetimidir. Bizim su sorunumuz değil, su yönetimi sorunumuz vardır" diye konuştu.
“TAHTALI BARAJI’NDA SU BİTTİ”
Suyun her şeyden önemli bir madde olduğunu belirterek suda paranın bir önem arz etmediğini belirten Yaşar "Su varsa devlet vardır. Sorun, bölgede çok büyük bir baraj bulunmaması değil, kar yağışının şehirler için belirleyici olmasıdır. Doğuda çok kar yağdığı için orada büyük barajlar vardır ve Türkiye nüfusunun yüzde 30'u orada yaşarken yüzde 70'i batıda yaşamaktadır. İzmir'de ise hem sanayi hem tarım yoğun olduğu halde Tahtalı Barajı'ndaki suyun aktif doluluğu 0.87'ye düşmüş ve sadece 2 milyon metreküp su kalmıştır. Normalde 300 milyon metreküplük aktif su hacmine sahip olan barajda su bitmiştir. Kuraklığın geleceğini çok önceden söylemiştik; 2020'de başkanlara mektup yazarak ‘Kuraklık geliyor, B ve C planlarınızı yapın' demiştik ancak baraj doluyken ciddiye alınmadı. 2021'de bile yüzde 60 su bulunuyordu ve arkadaki alan tamamen suyla doluydu" ifadelerini kullandı.
