Türkiye genelinde hayvancılıkta düşüş yaşanırken, Aydın’da hem büyükbaş hem de küçükbaş hayvan varlığı artmaya devam ediyor. Aydın Ticaret Borsası’nda düzenlenen 2025 Yılı Hayvancılık Sektör Toplantısı’nda üreticilerin yaşadığı sorunlar ve çözüm önerileri masaya yatırıldı. Toplantıya sektör temsilcileri ile İl Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri katıldı.
Açılış konuşmasını yapan Aydın Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Fevzi Çondur, ilin tarımsal üretimde olduğu kadar hayvancılıkta da ciddi bir potansiyele sahip olduğunu vurguladı. Çondur, Aydın’ın hayvan varlığı konusunda Türkiye ortalamasının üzerinde olduğunu açıkladı.
EN FAZLA BÜYÜKBAŞ HAYVAN ÇİNE'DE
Aydın'daki hayvancılık sektörü ve hayvan varlığı konusunda da bilgiler veren Başkan Çondur, "İl genelinde toplam 509 bin 423 sığır bulunmakta ve bunların büyük kısmı kültür ve melez ırklarından oluşmaktadır. Aydın, kültür ırkı sığır varlığı bakımından Türkiye'de 4. sırada yer almakta ve büyükbaş hayvan varlığı açısından da 8. sırada bulunmaktadır. İlimiz hayvan varlıkları ilçeler bazında incelendiğinde, büyükbaş hayvancılıkta yüzde 23 pay ile Çine ilk sırada yer alırken, Efeler yüzde 14 pay ile ikinci, Söke ise yüzde 9'luk pay ile üçüncü sırada yer almaktadır. Küçükbaş hayvancılıkta ise Efeler ilçesi yüzde 14'lük pay ile ilk sırada yer alırken, ikinci sıradaki Karacasu'nun payı yüzde 12, üçüncü sıradaki Kuyucak'ın payı ise yüzde 10'dur. Son 5 yılda ülke genelindeki büyükbaş hayvan varlığı yüzde 6,5 azalırken, Aydın'da yüzde 14 artış kaydedilmiştir. Küçükbaş hayvan varlığı ise Türkiye genelinde yüzde 1 artarken, Aydın'da yüzde 12 oranında artmıştır” diyerek Aydın’ın Türkiye ortalamasını geride bıraktığını ifade etti.
“EN BÜYÜK MALİYET YEM”
Başkan Çondur, “Ancak, artan nüfus ve tüketim talebi karşısında bu veriler yetersiz kalmaktadır. 2023 yılında kırmızı et üretimi 2 milyon 384 bin ton olup, bunun yüzde 70'i büyükbaş hayvancılıktan sağlanmıştır. 2023 ve 2024 yıllarında Aydın Ticaret Borsası'nda işlem gören dana karkas eti verilerine baktığımızda, 2023 yılında toplam 320 bin 767 kilo dana eti işlem görmüş ve bu işlemler 56 milyon 190 bin 857 TL tutarında gerçekleşmiştir. 2024 yılının aynı döneminde ise işlem miktarı 117 bin 199 kiloya gerilerken, işlem hacmi 33 milyon 497 bin 270 TL olmuştur. Bu veriler, işlem gören miktarda yaklaşık yüzde 63'lük bir düşüş yaşanmasına rağmen, birim fiyatlarda ciddi bir artış olduğunu göstermektedir. Özellikle girdi maliyetleri, sektörün önündeki en büyük engellerden biridir. Ulusal Kırmızı Et Konseyi'nin fizibilite çalışmalarına göre, hayvan alımı dışındaki maliyetler içerisinde yem gideri yüzde 60 ile en büyük payı oluşturmaktadır. Bu durum, birçok üreticiyi ya hayvancılığı bırakmaya ya da hayvan varlığını azaltmaya zorlamaktadır" ifadelerine yer verdi.
“ÜRETİCİ İŞÇİ BULAMIYOR”
Sektörün bir diğer temel sorununun nitelikli iş gücü olduğuna dikkat çeken Çondur, "Hayvancılık sektörünün karşılaştığı bir diğer önemli sorun da çiftliklerde çalışacak nitelikli iş gücüne ulaşılamamasıdır. Özellikle kırsal bölgelerdeki genç nüfusun başka sektörlere yönelmesi, çiftliklerde çalışacak nitelikli iş gücünü temin etmeyi zorlaştırmaktadır. Bu durum, verimliliği ve üretim kalitesini olumsuz etkilemekte, sürdürülebilirliği tehdit etmektedir. Bu sorunun çözülmesi için tarımda mesleki eğitim ve istihdam teşviklerinin artırılması kritik önem teşkil etmektedir. Toplantımızın sektördeki bu gibi sorunlara kalıcı ve uygulanabilir çözümler getirmesini temenni ediyorum. Aydın Ticaret Borsası olarak, üreticimizin yanında olmaya ve sektörün sürdürülebilirliğini sağlamak adına üzerimize düşen tüm sorumlulukları yerine getirmeye devam edeceğiz" diye konuştu.
Konuşmaların ardından ikinci oturuma geçilirken, sektör temsilcileri ile birlikte İl Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri gerçekleştirilen panel ile sorunları ve çözüm önerilerini görüştü.
