Kamuoyunda günlerdir tartışılan yeni yargı paketi meclis koridorlarındaki ilk sınavını verdi. Adalet Komisyonu üyelerinin onayladığı yasa teklifi, hukuk davalarındaki duruşma sürelerinden noter uygulamalarına kadar geniş bir alana müdahale ediyor. Dolandırıcılık suçlarına iştirak edenler ve IBAN mağdurları için hazırlanan ceza indirimleri ile etkin pişmanlık kuralları yasanın omurgasını oluşturuyor. Gözler şimdi kanun teklifinin son şeklini alacağı Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna çevrildi.
12. YARGI PAKETİ MECLİS'TEN GEÇTİ Mİ?
Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemini belirleyen 12. Yargı Paketi kanun teklifi, TBMM Adalet Komisyonundaki yoğun mesainin ardından onaylandı. Komisyon aşamasını başarıyla bitiren düzenleme, son karar için TBMM Genel Kuruluna gelecek. Milletvekilleri tasarıyı burada madde madde oylayacak. Yasa teklifi meclis salt çoğunluğuyla kabul edilirse Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girecek.
12. YARGI PAKETİNDE AF VE İNFAZ DÜZENLEMESİ ÇIKACAK MI?
Milyonlarca kişinin beklediği genel af ve infaz indirimi iddialarına ilk ağızdan net bir yanıt geldi. Adalet Bakanı Akın Gürlek, hazırladıkları yasa teklifinde genel affa dair hiçbir maddenin bulunmadığını açıkladı. Gürlek'in paylaştığı bilgilere göre, 12. Yargı Paketi mevcut infaz sistemini değiştirecek yeni bir kural barındırmıyor. Hükümet, Covid-19 salgını dönemindeki infaz düzenlemesini kaçıran mahkumlar için yeni bir af, ceza indirimi veya benzeri bir yasal çalışma yürütmüyor. Yasaya eklenecek olası yenilikler Genel Kuruldaki görüşmeler sırasındaki milletvekili önergeleriyle netleşecek.
12. YARGI PAKETİ MADDELERİ NELER?
Yeni yargı paketi, adliyelerdeki iş yükünü hafifletmeyi ve yargılama sürelerini kısaltmayı hedefliyor. Yasalaşacak maddelere göre miras yoluyla kalan taşınmazların satış süreci tamamen yeni bir sisteme geçiyor. Mahkemelerin sıkça başvurduğu Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) uygulamasının sınırları baştan çiziliyor. Adalet Bakanlığı, bilirkişilik sistemini yeniden yapılandırarak davalardaki gereksiz bilirkişi görevlendirmelerini engelliyor. Hukuk davalarında tarafları yoran uzun bekleme süreleri tarih oluyor ve kanun koyucu iki duruşma arasındaki zaman dilimini en fazla üç ayla sınırlandırıyor.
Avukatlar artık ön inceleme duruşmalarına doğrudan Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığıyla uzaktan katılıyor. Noterlik daireleri yazışma süreçlerini hızlandırmak için evrakları elektronik ortamda gönderip alıyor. Bölge idare mahkemelerinin verdiği bazı kesin kararlar için ise taraflara yeniden itiraz yolu açılıyor.
IBAN DOLANDIRICILIĞI VE ETKİN PİŞMANLIK İNDİRİMİ NASIL UYGULANACAK?
Yasa tasarısının en kritik bölümünü kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen kişilere yönelik değişiklikler kapsıyor. AK Parti milletvekillerinin önergesiyle metne giren kurala göre, banka hesabını, kredi kartını veya ödeme aracını başkasına kullandıran kişiler asli fail sayılmıyor. Sadece fiili yardım eden konumundaki bu sanıkların cezaları yarı oranında düşüyor.
Adalet Bakanlığı Mevzuat Genel Müdürü Mehmet Ökmen, yasanın asıl hedefinin gerçek mağdurların zararını hemen tahsil etmek olduğunu ifade etti. Zararı karşılayan hükümlüler anında etkin pişmanlık yollarını kullanıyor. Mahkeme sanığa ihtar çekerek mağdurun parasını en geç altı ay içinde iade etmesini veya zararı tazmin etmesini istiyor. Hakim, mağdurun zararı tamamen ödenmeden ceza infazını kesinlikle ertelemiyor. Yardım etme indirimi ve zararın karşılanmasıyla birlikte sanıkların cezası iki yılın altına iniyor ve bu kişilere ceza ertelemesi ya da HAGB yolu açılıyor. Yeni yasa çıkmadan önce ceza alan ancak dosyası hala Yargıtay'da veya temyiz aşamasında olan sanıkların kararları bozuluyor ve yeniden yargılama için yerel mahkemelere dönüyor.