Uzman Diyetisyen Ece Boztepe

Uzman Diyetisyen Ece Boztepe

Yazar
Yazarın Tüm Yazıları >

Besin Etiket Dilinden Anlamak

A+A-

Ürün satışını kolaylaştırmak ve gıda tercihlerinin doğru yapılabilmesi için etiketlemenin yararı oldukça fazladır. Etiket bilgileri herkes tarafından anlaşılabilmesi için besin bilgilerinin en basit ifadelerle yer alması zorunludur. Besin etiketleri, ambalajlanmış gıdaların laboratuvar analizi ile belirlenmiş besin öğelerinin (protein, yağ, vitamin, mineral vb) miktarı ve tüketicinin günlük alması gereken besin öğelerinin ne kadarını karşıladığının yüzde olarak belirtildiği etiketlerdir. Tüketiciye ürün ile ilgili bilgi verdiği ve tüketicinin yanlış seçim yapmasını önleyebildiği için gıda güvenliğinin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır.
Porsiyon Belirlemek: Besin etiketlerinin üzerinde yazan ‘’100 gramda…,’’ ‘’1 porsiyon (30gr),’’ 1 paket 2 porsiyon gibi ifadelere dikkat etmek gerekir. Ürünün kaç porsiyon olduğunu bilip, ona göre tüketmek için bu ifadelere dikkat etmek gerekmektedir.
Fazla Kalori Alımını Önlemek: Ambalajlı ürün satın alırken içerdiği kalori değerini bilmek, günlük alınması gereken kalori miktarının aşılmaması açısından oldukça önemlidir. Kalori kontrolü yapmak ileriki dönemde oluşabilecek obezite ve kronik hastalık riskini azaltmaktadır. Light ürünler ise ‘’0’’ kalorili veya zayıflatan ürünler değillerdir. Light ürünler, referans olarak alınan ürünlere göre en az %25 daha az enerji veya %50 daha az yağ içermektedir. Bu yüzden kontrolsüz tüketimleri kilo alımına sebep olabilmektedir.
Günlük Alım Yüzdesi: Besin etiketlerindeki günlük alım yüzdesi genelde günde 2000 kalori alan kişilere göre ayarlanmaktadır. Günde 2000 kalori altında veya üzerinde enerji alıyorsanız bu yüzdesel değer değişmektedir. 
Toplam Yağ Miktarı: Gün içerisinde alınan yağ oranı total kalorinin %30’unu geçmemelidir. Kilo kontrolü sağlamak adına paketli bir ürünün 1 porsiyonu 10 gramdan fazla yağ içermemelidir. Bir ürün doymuş yağ, trans yağ, doymamış yağ ve kolesterol içeriyorsa bu içerikler besin etiketinde toplam yağ miktarının altında yer almaktadır. Doymuş yağlar genellikle hayvansal ürünler olan tereyağı, peynir, tam yağlı süt, dondurma ve etlerde bulunur. Doymamış yağlar iyi yağlardır çünkü doymuş yağlar gibi kolesterol değerini yükseltmezler. Bitkisel yağlar, fındık, badem ve ceviz gibi sert kabuklu yemişler ve balık doymamış yağlardan zengin besinler arasındadır.
Protein Miktarı: Proteinler, etiketlerde gram olarak karşımıza çıkar. Günlük almamız gereken protein miktarı gün içerisinde alınan total kalorinin %15-20’si kadar olmalıdır.
Toplam Karbonhidrat Miktarı: Üründeki toplam karbonhidrat, diyet posası, şeker ve diğer karbonhidratları içerir. Besin etiketinde gram olarak listelenir. Karbonhidratlardan gelen enerji günlük tüketimin yüzde 50-60’ını karşılamalıdır. Karbonhidratlar en iyi enerji kaynaklarımızdır. Tahıllar, pirinç, patates, ekmek, meyve ve sebzeler gün içerisinde belirli bir dengede tüketilmelidir. Diyet posasının bir kalori değeri yoktur ancak insan sağlığına olumlu etkileri oldukça fazladır. Yüksek karbonhidrat içeriğine sahip besinlerin besin değeri düşüktür. Boş kalori olarak adlandırılır, tüketimlerinin sık olmaması önerilmektedir.
Sodyum: Yemek tuzunun (NaCl) bir tamamlayıcı olan sodyum (Na), besin etiketlerinde miligram olarak belirtilmektedir. Genelde besini lezzetlendirmek veya saklama koşullarının daha iyi hale getirmek için kullanılmaktadır. Sodyum vücut için gereklidir, ancak fazla alımı, idrarla su atılımını zorlaştırarak, kan basıncını yükseltir. Günlük sodyum tüketimi en fazla 2400 miligram (1 çay kaşığı tuz) olarak önerilmektedir. 


 

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
1 Yorum