Osmanlı İmparatorluğu'ndan günümüze uzanan ortak miras ve akrabalık ilişkileri, Bosna-Hersek'in toplumsal yapısına dair bazı kavram karmaşalarını beraberinde getiriyor. Günlük hayatta, mimaride ve dil yapısında görülen büyük benzerlikler nedeniyle vatandaşlar "Bosna Hersek'in resmi dini ne" ve "Boşnaklar hangi ırktan geliyor" sorularına yanıt aramaya başladı. Balkan coğrafyasının bu özgün devletinin nüfus oranları, inanç haritası ve İslamiyet'in bölgedeki köklü geçmişine dair işte ayrıntılar.
BOSNA HERSEK MÜSLÜMAN MI? RESMİ DEVLET DİNİ NEDİR?
Ülke nüfusunun çoğunluğunu Müslümanlar oluşturuyor. Ancak Bosna-Hersek, tek bir inancın veya etnik kökenin hakim olduğu homojen bir devlet yapısına sahip değil. 1992-1995 yılları arasında yaşanan savaşın ardından imzalanan Dayton Barış Antlaşması ile kurulan mevcut devlet yapısı, üç ana kurucu unsura dayanıyor. Bu unsurlar arasında en büyük inanç grubunu Müslüman Boşnaklar meydana getiriyor.
Anayasal açıdan bakıldığında Bosna-Hersek'in resmi bir devlet dini bulunmuyor. Ülke, inanç özgürlüğünü esas alan seküler bir yapıya sahip. Devlet; İslamiyet, Ortodoks Hristiyanlık ve Katolik Hristiyanlık inançlarına eşit mesafede duruyor. Tüm dini bayramlar ve haklar yasal güvence altında korunuyor.
BOŞNAKLAR TÜRK MÜDÜR VE ETNİK KÖKENLERİ NEREYE DAYANIYOR?
Toplumsal yapıda en çok karıştırılan konulardan birini Boşnakların etnik kökeni oluşturuyor. Boşnaklar etnik olarak Türk değil, Güney Slav kökenli bir halktır. Yüzyıllar önce Balkan coğrafyasına yerleşen Slav boylarından gelen Boşnaklar, Osmanlı İmparatorluğu'nun bölgeyi fethetmesinin ardından kitleler halinde İslamiyet'i kabul etti.
Etnik olarak Türklerle aynı kökten gelmeseler de Osmanlı döneminde İslam'ı seçerek Türk kültürü, dili ve yaşam tarzıyla tamamen bütünleştiler. Bu derin kültürel etkileşim nedeniyle Balkanlar'da yüzyıllar boyunca "Müslüman" olmak ile "Türk" olmak kavramları birbirinin yerine kullanıldı.
BOSNA HERSEK NÜFUS ORANLARI VE DİNİ DAĞILIMI NASIL?
Ülkede yapılan resmi nüfus sayımı verilerine göre Bosna-Hersek'in dini ve etnik dağılımı şu şekildedir:
-
İslamiyet (%51): Ülke nüfusunun yarıdan fazlasını oluşturan Müslümanların neredeyse tamamı Sünni-Hanefi mezhebine mensup Boşnaklardan oluşuyor.
-
Ortodoks Hristiyanlık (%31): Genellikle ülkede yaşayan Sırp nüfus bu inancı benimsiyor.
-
Katolik Hristiyanlık (%15): Genellikle ülkede yaşayan Hırvat nüfus Katolik inancına mensup olarak yaşamını sürdürüyor.
-
Diğer ve Ateistler (%3): Museviler, diğer küçük azınlıklar ve herhangi bir dine inanmayanlar bu grubu oluşturuyor.
TÜRKİYE VE BOSNA HERSEK ARASINDAKİ KÜLTÜREL BAĞLARIN TEMELİNDE NE VAR?
Etnik kökenleri farklı olsa da Boşnaklar ve Türkler kendilerini her zaman "kardeş halklar" olarak görüyor. Bosna-Hersek şehirlerinde Osmanlı döneminden kalan yüzlerce cami, medrese, köprü ve han zamana meydan okuyor.
Kültürel bağların en güçlü kanıtlarından biri de dilde saklı duruyor. Boşnak dilinde bugün hala börek, çay, dert, kahve ve yorgan gibi binlerce Türkçe kelime aktif olarak kullanılıyor. Bosna-Hersek etnik açıdan bir Türk devleti olmasa da Türk kültürüne ve Türkiye'ye sarsılmaz sevgi bağlarıyla bağlı dost bir Balkan ülkesidir.
