Ticaret Bakanlığı, tüketici haklarının daha etkin korunması amacıyla motorlu kara taşıtlarının kiralanması hakkında yönetmelik kapsamında yeni düzenlemeler yapıldığını duyurdu. Sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımla, otomotiv sektöründe adil ve istikrarlı piyasa yapısının oluşturulmasını amaçladıklarını belirten Bakanlık, bu çerçevede kiralık araçlarda yetki belgesi, araç yaşı ve kilometresi, depozito, tüketici hakları ve filo standartlarına yeni kurallar getirdi. Resmi Gazete’de yayımlanan ve Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelik, motorlu kara taşıtı kiralama işlemlerini kurumsal bir sisteme kavuştururken işletmelere de konu kapsamına giren taşıtlara da yeni standartlar getirdi. Yönetmelik, tatil veya günlük geçici ihtiyaç için kiralamaları kapsama alırken kiracısı tüketicisi olmayan kiralamalar, uzun süreli kiralamalar ve kamp taşıtı kiralamalarını kapsam dışında tutuyor.
Yetki Belgesi Zorunluluğu
Yönetmelikte yapılan düzenlemeye göre ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu tutulurken, belge için gerekli şartlar da belirlendi. Yetki belgesine sahip olunması için gerekliler çerçevesinde meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefi bulunmaması ve işyerinin yönetmelikte belirtilen dışındaki ticari faaliyetler amacıyla kullanılmaması yer aldı.
Öte yandan işletme sorumlularının en az ilk öğretim mezunu olması beklenirken yönetmelikte belirtilen suçlardan hüküm giymemiş olması gerekiyor. Ek olarak Mesleki Yeterlilik Kurumu onayı bulunan “Seviye 4” mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekecek.
Yaş ve Kilometre Sınırı
Kiralık araçlara ilişkin yeni düzenlemeyle birlikte araçların yaş ve kilometrelerine de sınır getirildi. Buna göre, klasik taşıtlar hariç 6 yaşını aşan araçların kiraya verilmesi yasaklanacak. Kilometre sınırı ise standart araçlarda 180 bin kilometre, elektrikli araçlarda ise 300 bin kilometre olarak uygulanacak. Düzenleme kapsamında, periyodik bakımları zamanında yapılmayan ve ağır hasar kaydı bulunan araçların da kiralanmasına izin verilmeyecek.
Depozitoya Sınır Getirildi
Düzenlemeyle araç kiralamada alınabilecek depozito tutarına da sınır getirildi. 1 ila 6 günlük kiralamalarda depozito en fazla 3 günlük kira bedeli kadar olabilecekken, 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise bu tutar en fazla 7 günlük kira bedeli olabilecek. Araç teslim edildikten sonra depozitonun 7 gün içinde tüketiciye iade edilmesi zorunlu tutulurken, ön ödemeli rezervasyonlarda ise tüketicilere değişiklik ve iptal hakkı tanınacak. Araç teslimine 24 saatten fazla süre varsa, tüketici herhangi bir gerekçe göstermeden ve ücret kesintisi olmadan rezervasyonunu değiştirebilecek veya iptal edebilecek.
Minimum Araç Şartı
Yeni düzenlemeyle araç kiralama şirketlerinin sahip olması gereken minimum araç sayısı da belirlendi. Büyükşehirlerde nüfusu 30 bini aşan ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin en az 10 araçlık filoya sahip olması gerekirken, bu araçların en az 5’inin işletme adına kayıtlı olması şartı aranacak. Nüfusu 30 binin altında kalan ilçeler ile büyükşehir olmayan illerde ise işletmelerin en az 5 araca sahip olması ve bunlardan en az 2’sinin işletme adına kayıtlı bulunması gerekecek. Nüfusu 30 bini aşan ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin ise ayrıca filolarında en az 2 hibrit veya tamamen elektrikli araç bulundurması gerekirken, bu araçlardan en az birinin Türkiye’de üretilmiş olması şartı aranacak.
Tek Sistem Üzerinden Takip
Motorlu kara taşıtı kiralama sektörünün takip edilmesi amacıyla yeni bir bilgi sistemi kurulacağı aktarılırken, sistemin 1 Ocak 2027’ye kadar devreye alınması planlanıyor. Kiralama işletmelerine yönelik yetki belgesi başvuruları ve yetki belgesiyle ilgili diğer işlemler de bu sistem üzerinden yürütülecek. Böylece sektördeki kiralama faaliyetlerinin daha düzenli ve kontrollü şekilde takip edilmesi hedefleniyor.
