Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleşecek zirvede Avrupa-Atlantik güvenliği ve Hint-Pasifik bölgesine ilişkin önemli başlıklar ele alınacak. Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore'nin de katılımının beklendiği organizasyon öncesi, ortak savunma politikaları ve ittifakın genişleyen iş birlikleri yeniden uluslararası gündemin merkezine yerleşti.
NATO NEDİR, NE DEMEK VE NEDEN KURULDU?
İngilizce "North Atlantic Treaty Organization" ifadesinin kısaltması olan NATO, Türkçeye Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü olarak çevriliyor. Üye ülkelerin dış tehditlere karşı ortak savunma yapması amacıyla kurulan ittifakın temelleri, 4 Nisan 1949 tarihinde Washington Antlaşması olarak da bilinen Kuzey Atlantik Antlaşması ile atıldı. Merkezi Belçika'nın başkenti Brüksel'de bulunan örgüt, ilk etapta 12 kurucu ülkenin imzasıyla faaliyete geçti.
TÜRKİYE NATO'YA NE ZAMAN ÜYE OLDU?
Türkiye, ittifaka 1952 yılında resmen katıldı. 1951 yılının ekim ayında Londra'da imzalanan katılım metninin ardından Türkiye'nin üyeliği 18 Şubat 1952 tarihinde onaylandı. Türkiye ve Yunanistan'ın ittifaka katılımı NATO'nun tarihindeki ilk genişleme adımı oldu.
NATO'NUN 5. MADDESİ NE ANLAMA GELİYOR?
İttifakın en temel güvenlik kuralını 5. madde oluşturuyor. Bu düzenlemeye göre, üye ülkelerden birine yapılan silahlı saldırı tüm NATO üyelerine yapılmış sayılıyor. Saldırıya uğrayan devlete diğer üyeler yardım etmekle yükümlü tutulurken, bu yardım gerektiği takdirde silahlı kuvvet kullanımını da kapsıyor.
NATO ÜYESİ ÜLKELER HANGİLERİ?
İlk imzacılar olan ABD, Birleşik Krallık, Kanada, Fransa, İtalya, Danimarka, Norveç, Hollanda, Belçika, Lüksemburg, Portekiz ve İzlanda ile kurulan ittifakın 2026 yılı itibarıyla 32 üyesi bulunuyor. Teşkilata en son İsveç katıldı.
Güncel NATO üyeleri ve ittifaka katılım yılları şu şekilde sıralanıyor:
ABD (1949), Belçika (1949), Birleşik Krallık (1949), Danimarka (1949), Fransa (1949), Hollanda (1949), İtalya (1949), İzlanda (1949), Kanada (1949), Lüksemburg (1949), Norveç (1949), Portekiz (1949), Türkiye (1952), Yunanistan (1952), Almanya (1955), İspanya (1982), Çek Cumhuriyeti (1999), Macaristan (1999), Polonya (1999), Bulgaristan (2004), Estonya (2004), Letonya (2004), Litvanya (2004), Romanya (2004), Slovakya (2004), Slovenya (2004), Arnavutluk (2009), Hırvatistan (2009), Karadağ (2017), Kuzey Makedonya (2020), Finlandiya (2023), İsveç (2024).
