Mevcut sistemde 8 Eylül 1999 öncesinde işe girenler yaş şartı aranmadan emekliliğe hak kazanırken, 9 Eylül 1999 ve sonrasında sigortalı olanlar kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşını beklemek zorunda. İki grup arasındaki bu keskin uçurumu gidermek amacıyla gündeme gelen prim esaslı kademeli sistem, daha çok prim ödeyen çalışana daha erken emeklilik kapısını aralamayı hedefliyor.
PRİM ESASLI KADEMELİ EMEKLİLİK NEDİR?
Sigortalı çalışanların işe giriş tarihi, ödenen toplam prim gün sayısı ve sigortalılık süresi dikkate alınarak emeklilik yaşının aşamalı biçimde belirlendiği bir modeldir. Bu sistemde emeklilik hakkı tek bir yaş sınırıyla veya aniden yükselen sert bir eşikle sunulmuyor. İşe giriş yılı ilerledikçe yaş sınırı ve tamamlanması gereken prim günü adım adım artıyor.
Temel gaye, bir gün farkla yıllarca geç emekli olma mağduriyetini gidermek ve sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesini korumak. Yeterli prim gününü dolduran (örneğin 7.000–7.200 gün) ve sistemde kalarak uzun yıllar prim ödeyen çalışanlar, işe giriş yıllarına göre belirlenen yaş sınırlarıyla (örneğin 45, 48, 50 yaş) aşamalı olarak emekli olabiliyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK YAŞ VE PRİM ŞARTI TABLOSU NASIL ŞEKİLLENECEK?
Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER), 1999 sonrası sigorta girişi olanlar için yeni bir tablonun hayata geçmesini talep ediyor. Derneğin önerdiği sistemde yıllara göre yaş ve prim günü şartları şu şekilde sıralanıyor:
-
09.09.1999 – 2000 arası sigorta başlangıcı: Kadın 43 yaş / Erkek 45 yaş (6.400 prim)
-
2001 sigorta girişi olanlar: Kadın 44 yaş / Erkek 46 yaş (6.475 prim)
-
2002 sigorta girişi olanlar: Kadın 45 yaş / Erkek 47 yaş (6.550 prim)
-
2003 sigorta girişi olanlar: Kadın 46 yaş / Erkek 48 yaş (6.625 prim)
-
2004 sigorta girişi olanlar: Kadın 47 yaş / Erkek 49 yaş (6.700 prim)
-
2005 sigorta girişi olanlar: Kadın 48 yaş / Erkek 50 yaş (6.775 prim)
-
2006 sigorta girişi olanlar: Kadın 49 yaş / Erkek 51 yaş (6.850 prim)
-
2007 sigorta girişi olanlar: Kadın 50 yaş / Erkek 52 yaş (6.925 prim)
-
2008 sigorta girişi olanlar: Kadın 51 yaş / Erkek 53 yaş (7.000 prim)
